Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751102-13817S1

Date of Document: 1997-01-22

زمينه هاي تكامل انسان ارزش ها و بركات صيام ( ) 1 در نخستين روزهاي ماه مبارك رمضان، بحثي را پيرامون روزه در اديان الهي آغاز كرديم. غرض از طرح اين مبحث، اثبات اين نكته مهم و بديهي بود كه روزه، يكي از اختصاصات دين مبين اسلام نيست، بلكه فقط شكل خاص و زمان معين آن در اسلام با ساير اديان تفاوت هايي دارد. علاوه بر اين، مسلم گرديد كه بشريت دريافته است كه بدن انسان نيازمند استراحت و بازسازي و با دگرگوني است اين همه بحث فوايد جسماني روزه در ظل مبحث روحاني آن، يعني تكامل روحي و رواني و تهذيب انسان درجهت تقوي قرار مي گيرد، كه اين موضوع، محور و مركز توجه اسلام به روزه گيري و عبادات خاص ماه صيام است. در آيه حكمگزاري روزه، پس از تكيه بر قدمت و سابقه روزه وضرورت وجوب آن، هدف از روزه داري را تقوي ذكر فرموده است: در همين راستاست كه نزول قرآن و سخن گفتن خداوند با انسان - يعني هدايت در والاترين صورت خود - نيز در شهر رمضان مطرح مي شود. به عبارت ديگر، در هيچ شرايطي بهتر از هنگام صيام، آدمي مستعد هدايت و دگرگوني نيست و ظرف وجود انسان تحت هر شرايطي نمي تواند قابليت مظروفي همچون هدايت و مفاهيم الهي را داشته باشد: شهر رمضان، الذي انزل فيه القرآن، هدي للناس و بينات من الهدي والفرقان فمن شهد منكم الشهر فليصمه... (بقره /) 185 پس در اسلام، كسي كه از مفطرات امساك نمايد به وظيفه خود عمل كرده و ديگر قضا و كفاره بر او لازم اما نمي شود، اگر بخواهد به معناي واقعي كلمه در اسلام روزه بگيردو به هدفي كه خداوند در متن اين عبادت والا قرار داده نزديك شود مي بايد به شرايط و وضعيتي مشكل تر از تحمل گرسنگي و اجتناب از خوردني ها و نوشيدني ها توجه داشته باشد. امام صادق ( ع ) برخي از اين شرايط را بدين گونه توضيح فرموده اند: اذا اصبحت صائما فليصم سمعك و بصرك عن الحرام وجارحتك وجميع اعضائك من القبيح. (ص /ج 2 /سفينه البحار ). 65 (اگر روزه گرفتي، بايد چشم و گوش تو نيز از حرام روزه بگيرد. دست و ديگر اعضاي بدنت نيز مي بايد از گناهان پرهيز كند. ) هنگامي كه روزه دار، دهان بر مواهب طبيعي مي بندد، مي بايد در همان هنگام چشم و گوش را نيز از محرمات دورسازد. زبان را به دروغ و غيبت و تهمت رفتاراجتماعي نيالايد خود را كنترل كند و گرد امور منافي دين، اخلاق وانسانيت نگردد. روزه دار مي بايد راه هاي بسته تكامل راكه از غفلت و هياهوي يك سال گم كرده بود دوباره بيابدو از توفيق و امكاني كه به مدد ضيافت الله در اختيارش قرار گرفته است كمال بهره برداري را بنمايد و بي گمان هيچگاه ميهمانان لطف و رحمت خداوند، اسير جبروت عذاب او نخواهند بود، كه به فرموده رسول گرامي اسلام (ص ): الصوم جنه مالم يخرقها - روزه سپر آتش است مادامي كه روزه دار آن را نشكند.