Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751101-13708S1

Date of Document: 1997-01-21

آزمايشگاههاي تشخيص پزشكي، لغزشها و توقعات مردم چرا مردم به بعضي از آزمايشگاهها اعتماد بيشتري پيدا؟ كرده اند مدير يك آزمايشگاه پاتوبيولوژيكي: تا چند وقت پيش مي توانستيم ادعا كنيم آزمايشگاههاي ايران همسطح آزمايشگاههاي معروف و موفق جهان است، اما امروز فقط مي توان گفت كارمان خوب است مرز تشخيص.. آزمايشگاه، در زنجيره معاينات و بررسي هاي پزشكي حلقه مهم وحساسي را تشكيل مي دهد. پزشكان شناخت نهايي بسياري از بيماري ها را به دريافت نتايج آزمايشگاهي موكول مي كنند و بيماران نيز همواره هنگام مراجعه به آزمايشگاه با بيم و اميد در انتظار نتيجه آزمايش مي مانند، چرا كه مرز ميان يك ناخوشي ساده و پيش پا افتاده و يك بيماري بي درمان را آزمايشگاه معلوم در مي كند شهر بزرگ تهران مردم براساس تجربه به بعضي از آزمايشگاهها اطمينان بيشتري دارند. لغزش هاي تعدادي از آزمايشگاهها كه گاه به بهاي سرگرداني و اضطراب و افسردگي يك بيمار تمام شده، در رويگرداني مراجعان از آزمايشگاههاي خاطي تاثير زيادي داشته است. از سوي ديگر آزمايشگاهها براي دستيابي به نتايج دقيق نياز به نيروهاي متخصص، مواد و تجهيزات و همچنين پشتيباني هاي لازم دارند. بنابراين مسئولان ضمن اعمال بازرسي و مراقبت هاي ضروري نسبت به آزمايشگاهها بايد به خواست ها و نيازهاي اساسي مديران و گردانندگان اين مراكز كه نقش مهمي در حفظ بهداشت و سلامتي جامعه دارند، توجه كنند. در گذشته براي تشخيص بيماري پزشكان بيشتر ازنشانه هاي باليني استفاده مي كردند اما امروزه علم طبتا حد زيادي به آزمونهاي آزمايشگاهي متكي است. اين آزمايشها كمك مي كند تاپزشك متخصص بيماري رازودتر تشخيص دهد و نوع داروهاي مورد نياز بيمار را تجويز كند. براساس همين نياز در بيشتر بيمارستانها و درمانگاههاي خصوصي و دولتي آزمايشگاه تشخيص طبي داير شده و علاوه براين در سطح شهرها، آزمايشگاههاي تخصصي ديگري به وجود آمده است تا نياز بيماران را برطرف كند. اما به مرور، مردم به توان و كاركرد بعضي از آزمايشگاههااعتماد بيشتري پيدا كرده اندو اشتباهات و لغزش هاي شماري از آزمايشگاهها موجبشده كه آنها مراجعان كمتري داشته باشند. در حال حاضرمراجعان در مقابل بعضي ازآزمايشگاههاي شهر تهران ازنخستين ساعات روز صف مي بندند، آنها اين خستگي و انتظار را بر مراجعه به آزمايشگاههايي كه چندان مورد اعتماد نيستند، ترجيح مي دهند. به يكي از اين آزمايشگاههاي پر مراجعه سري زديم واز چند بيمار منتظر سوالاتي كرديم. عفت كريمي مي گويد: به بيماري قند و فشار خون مبتلا هستم و هر 30 روز بايد آزمايش بدهم پيش از اين به بيمارستان مي رفتم اما چندي است كه به اين مركز مراجعه مي كنم. از او مي پرسم كه چرا به آزمايشگاه ديگري مراجعه نمي كند، مي گويد: همه آزمايشگاهها دستگاههاي مجهز ندارند و در دستگاههاي كوچك هم احتمال خطا وجود دارد به همين دليل به اين مركز مراجعه مي كنم تا جواب آزمايش دقيق تر باشد. احمدرضا مشايخ كه دست دردست دخترش در صف انتظارايستاده مي گويد: چند ماه است كه دخترم بيمار شده اما عليرغم مراجعه به چند پزشك و انجام آزمايشهاي مكرر هنوز بيماري تشخيص داده نشده است. اخيرا به توصيه پزشك جديد به اين مركز مراجعه كردم تا آزمايشهاي مربوطه به صورت دقيق تر صورت گيرد و زمينه براي تشخيص نوع بيماري فراهم شود. رحمان ايزدي يكي ديگر ازمراجعان مي گويد: علت مراجعه اطمينان مردم به بعضي از آزمايشگاههاست، والا، دراين صبح زود اين همه از مراجعان در اينجا به صف نمي ايستادند. صفايي مي گويد: علت كاملامشخص و واضح است. از قديم گفتن هرچه قدر پول بدهي همانقدر آش مي خوري. اگر بعضي از آزمايشگاهها شلوغ است. حتما نتيجه آزمايش را به صورت دقيق مشخص مي كنند. مردم با توجه به وضعيت اقتصادي امروز و فرصت هاي كم نمي توانند بخش قابل توجهي از وقت خودشان را براي مراجعات مكرر به آزمايشگاهها اختصاص بدهند و حتي بنيه مالي كافي هم براي اين كار ندارند. رحيمي فوق ليسانس علوم آزمايشگاهي و كارمند يكي ازآزمايشگاهها مي گويد: بيشتر آزمايشگاهها تنها 20 درصد از امكانات آزمايشگاهي اعم از دستگاههاي مجهز، مواد و كيت هاي آزمايشگاهي را در اختيار دارند و غالبا بيشتر آزمايشها را تكنسين ها انجام مي دهند و احتمال خطا در كار آنها وجود دارد. مدير يكي از آزمايشگاههاي معروف مي گويد: علت شلوغي و ازدحام و يا خلوتي برخي آزمايشگاهها نه تنها به وسايل و تجهيزات مورد استفاده آنها بلكه به پزشك متخصص هم مربوط است. يك آزمايشگاه مانند يك بيمارستان كار مي كند. بايد متخصصين مختلف در آن كار كنند و آزمايشها را زير نظر داشته باشند چرا كه يك پزشك متخصص آزمايشگاه نمي تواند در همه زمينه ها تخصص داشته باشد ومثلا هماتولوژي، بيوشيمي، قارچ شناسي، هورمون و... همه را بداند و آزمايشها را به دقت تحت نظر داشته باشد. وي مي افزايد: با توجه به پيشرفت سريع و روزافزون دانش و تكنولوژي يك فرد با تمام وقت خود تنها مي تواند در يك زمينه تخصص داشته باشد و علت خطا بيشتر در آزمايشها و نبود متخصصان مختلف است. كاشاني كه در يكي ازبيمارستان هاي تهران كار مي كند. مي گويد: در حال حاضر پزشكان دامپزشك يا داروساز با طي دوره دو ساله علوم آزمايشگاهي وارد كار آزمايشگاه مي شوند. دكتر قره گزلو ميكروبشناس ومدير آزمايشگاه پاتولوژي وبيولوژيكي ايران مي گويد: تاچند وقت پيش ما مي توانستيم ادعا كنيم كه كار ما هم سطح آزمايشگاههاي معروف و موفق جهان است اما امروز نمي توانيم چنين ادعايي داشته باشيم. فقط مي توانيم بگوييم كارمان خوب است. چرا كه در بعضي از آزمايشگاههاي تشخيص طبي دقت لازم اعمال نمي شود و نبود تجهيزات لازم در بسياري از آزمايشگاهها بر دشواري كار افزوده است. البته صاحبان آزمايشگاهها نيز مشكلاتي دارند كه بايد پاي حرفهاي آنها هم نشست. به گفته وي در يك آزمايشگاه مجهز معمولا 15 متخصص تمام وقت و 240 فوق ليسانس و كارمند در دو نوبت كارمي كنند و نتيجه آزمايشها پس از بررسي از چند مرحله مي گذرد و در مرحله نهايي وپس از بررسي پزشكان متخصص تمامي آزمايشها زير نظر دوپاتولوژيست تحت كنترل قرار مي گيرد. در اين مرحله اگر ضرورت داشت آزمايشها تكرار مي شود. اين دقت به پزشك معالج كه نياز به اطلاعات حساس آزمايشگاهي دارد، در تشخيص و درمان بيماري كمك خواهد كرد. به يكي از بيمارستانهاي شمال شهر هم سري زديم. در اين آزمايشگاه يك پزشك متخصص نظارت دارد ولي بيشتر كارها توسط تكنسين ها انجام مي شود و روزانه حدود- 50 60 بيمار مراجعه مي كنند كه بيشتر بيماران از جمله مراجعين به بيمارستان هستند. در مقايسه ميان آزمايشگاههايي كه شمار مراجعان آنهابيشتر است و ديگر آزمايشگاهها كه مراجعان كمتري دارند، سواي موقعيت مكاني، اين نتيجه بدست مي آيد كه نوع تجهيزات، دقت و مراقبت گردانندگان آزمايشگاهها در جذب مراجعين نقش اساسي دارد. مردم به هر جا كه بيشتر اعتماد داشته باشند مراجعه مي كنند، وجود اشتباه در تشخيص و يا هر لغزش ديگري در ارائه نتايج آزمايش مي تواند تاثير نامطلوبي بر بيمار بگذارد. گاهي بروز اشتباه در نتيجه يك آزمايش طبي زندگي يك بيمار را دستخوش بحران هاي خطرناكي در مي كند اين مورد، تاكنون فيلم هاي سينمايي گوناگوني ساخته شده است، اما در واقع، چنين اتفاقاتي رخ داده است و اسناد آن در بايگاني اسناد پزشكي، بويژه سازمان نظام پزشكي موجود است. در عين حال بايد روي ديگر سكه را نيز ديد، حفظكيفيت كار يك آزمايشگاه تشخيص طبي مستلزم تامين وسايل، تجهيزات و مواد مورد نياز است، اگر كمبودي در اين زمينه ها پيش بيايد، آزمايشگاه قادر به انجام آزمايش هاي دقيق نخواهد بود. كمبود مواد مرغوب در بازار و عدم دسترسي آزمايشگاهها به اين مواد و همچنين نبودپشتيباني هاي لازم باعث افت كيفي فعاليت آزمايشگاههاي تشخيص طبي مي شود. به گفته كارمند يكي از آزمايشگاهها: تهيه مواد مورد نياز در آزمايشگاه گران است و طبق دستورالعمل بايد در مصرف اين مواد صرفه جويي شود. به همين دليل گاهي با اندازه گيري هماتوگريت كه نسبتي يكسان باهموگلوبين دارد آن را تقسيم بر 3 كرده هموگلوبين را به دست مي آوريم و يا ناچاريم از يك گيت كه مخصوص كشت ميكروب براي يك نفر است، براي چندين نفر استفاده كنيم كه عملي غيرقانوني است زيرا ميكروبها بر هم تاثير مي گذارند و احتمال خطا را زياد مي كنند. به گفته وي از موارد نادر، تجويز بعضي از پزشكان براي انجام چندين آزمايش به جاي يك يا دو به آزمايش است اين ترتيب كه براي تشخيص يك بيماري كه نيازمند دو نوع آزمايش مي باشد در برگ معرفي بيمار 7 نوع آزمايش توصيه مي شود كه خود مستلزم هزينه سنگين تري براي بيمار مي باشد و از نوعي رابطه سودجويانه ميان بعضي از پزشكان با بعضي از آزمايشگاهها خبر مي دهد. در نهايت بايد گفت، آزمايشگاههاي تشخيص طبي نسبت به حفظ سلامتي و بهداشت مردم وظيفه حساسي دارند، در وهله نخست بايد، نسبت به تامين نيازهاي اساسي آنان پشتوانه هاي حمايتي و قانوني لازم ايجاد و يا تقويت شود، تجهيزات و مواد مورد احتياج اين موسسات با حمايت بخش دولتي در دسترس گردانندگان آنها قرار بگيرد و در عين حال نظارت هاي دقيق بر نحوه كار و عملكردآزمايشگاهها اعمال شود، تا از سهل انگاري ها و سوءاستفاده هاي احتمالي جلوگيري به عمل آيد. بديهي است كساني كه در اين مراكز كار مي كنند از لحاظ امنيت شغلي و درامد كافي بايد مورد حمايت باشند تا بتوانند فارغ ازفشارهاي عصبي، وظايف حساس خود را با دقت به انجام برسانند.