Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751027-13516S1

Date of Document: 1997-01-17

شوش; گم شده در غبار فراموشي گشت و گذاري در شوش، ميراث مشترك بشر در شوش حتي يك اقامتگاه مناسب براي پذيرايي از جهانگردان وجود ندارد به راستي وقت آن نرسيده كه رفتارمان با ميراث فرهنگي كشور را مورد ارزيابي مجدد قرار؟ دهيم پيش درآمد: درسال هاي اخير مدعيان صنعت جهانگردي ايران، بسيار بوده اند. متوليان ميراث فرهنگي كشور نيز اين سو و آن سو بسيار درباره آنچه كه انجام داده اند و آنچه كه در دست انجام دارند، داد سخن اما داده اند ديداري گذرا حتي يك روزه از شوش، اين گنجينه گرانقدر تاريخ ما و به تعبير سازمان يونسكوميراث مشترك بشري بسنده است تا باز بنمايد كه مي بايست برنامه هاي خود براي صنعت جهانگردي و رفتارمان با ميراث فرهنگي كشور را مورد ارزيابي مجدد قرار دهيم. به راستي مي توان پذيرفت سرستون هاي كاخ آپادانا، كه زماني باشكوه ترين اثر ساخته شده توسط بشر بوده است، به يغما رفته و براي ساخت مصالح ساختماني و سرويس هاي بهداشتي منازل مورد استفاده قرار؟ گيرد پذيرفتني است كه شوش، اين چشم و چراغ صنعت جهانگردي كشور، داراي حتي يك راهنمايي جهانگردي، يا يك اقامتگاه مناسب براي جهانگردان ؟ نباشد شهر 52 هزار نفري شوش با وجود جاذبه خاص باستاني فاقد امكانات رفاهي براي مسافران و بازديدكنندگان از اين آثار است. سالانه هزاران نفر از گوشه و كنار جهان به ديدارقلعه شوش، بقعه دانيال معبد نبي، چغازنبيل و دهها اثر باستاني و تاريخي مي آيند اما نمي توانند از امكانات رفاهي مناسب بهره مند شوند. آثار و بقاياي يافت شده در شوش كه پيشينه آنها به دوران پيش از تاريخ باز مي گردد باعث شده كه شهر شوش و آثار آن هميشه موردتوجه جهانگردان و ايرانگردان قرار گرفته و اين منطقه را به صورت بهشتي براي باستان شناسان و علاقه مندان به تاريخ كهن درآورد. تاريخ و جغرافياي شوش شهرستان شوش بامساحت سه هزارو 577 كيلومتر مربع در غرب استان خوزستان واقع شده است. شوش داراي آثار و بناهاي تاريخي مهم و متعددي است كه از آن جمله مي توان موزه شوش، مجموعه تپه هاي باستاني شوش شامل اكروپل، شهر شاهي و كاخ آپادانا، مزار دانيال نبي و معبد زيگورات چغازنبيل را ياد كرد. در دوره عيلاميان، شوش به عنوان پايتخت برگزيده شد و بعدها با وجود دست اندازي سومريها، آكدها و اقوام ديگر و حتي استيلاي آشوربانيپال، اهميت خود را از دست نداد. شوش پس از تسلط هخامنشيان همچنان عظمت خود را حفظ كرد و داريوش هخامنشي آن را به عنوان پايتخت زمستاني خويش برگزيد. قلعه شوش بافت اصلي قلعه شوش كه در سال 1897 ميلادي بر روي تپه اكروپل بنا شده ازخشت و روكش آن آجري است. آجرهاي به كار رفته در آن از بناهاي دوره هاي مختلف عيلامي، هخامنشي، اشكاني، ساساني و اسلامي برگرفته شده است. طرح آن مشابه قلعه هاي قرون وسطي و به روايتي زندان باستيل فرانسه و معمار آن يك ايراني به نام مصطفي دزفولي بوده است. گفته مي شود قلعه شوش توسط ژاك دومورگان براي اسكان هيات باستان شناسي فرانسه بنا شده است. موزه شوش مجموعه اي از اشياي سنگي، سفالي، سكه، تابوت و... مربوط به دوره هاي مختلف عيلامي، اشكاني، هخامنشي، اسلامي را در خود جاي داده است. اين موزه كه با مجموعه آثار تاريخي ارزشمند و زيبايش براي كليه جهانگردان برخوردار از جذابيت خاصي است، تنها در ساعات اداري پذيراي بازديدكنندگان است. چند گروه از گردشگراني كه با علاقه بسيار و صرف وقت به ديدار اين شهر باستاني آمده بودند در گفت و گو با خبرگزاري جمهوري اسلامي، از تعطيل بودن موزه و ممنوعيت ديدار از داخل قلعه ابراز دلسردي كردند. اميرايلخاني كه به همراه خانواده اش از تهران به ديدن شوش آمده بود گفت: وقتي به شوش رسيديم موزه تعطيل شده بود و ناگزير مي بايستي شب را در شهر بيتوته مي كرديم، اما موفق به يافتن مكان مناسبي جهت اقامت نشديم. خانواده اسكندريان كه از تعطيلات زمستاني استفاده كرده و به ديدار اين شهرباستاني آمده بودند مي گفتند تمام شهر را در جست وجوي يافتن يك اغذيه فروشي مناسب پشت سر گذاشته اند اما توفيقي به دست نياورده اند. سه نفر دانشجو كه مشغول ديدار از تپه آپادانا بودند بر لزوم وجود راهنما براي دادن توضيحات كامل در مورد آثار و دوره مربوط تاكيد كردند. فاضلي يكي از دانشجويان مي گفت: در صورت عدم وجود راهنما مردم نمي توانند استفاده لازم را از ديدن اين آثار ببرند. دو ايرانگرد كه همراه فرزند كوچك خود در ويرانه هاي كاخ آپادانا گردش مي كردندگفتند: براي رسيدن به اين منطقه مجبور شده اند در هواي سرد اولين ماه زمستاني پشت وانت بنشينند زيرا به اعتقاد آنها خودروهاي وانت، كار حمل و نقل مسافر در اين شهر را برعهده دارند. در اين حال فرماندار شوش گفت: در اين شهر 85 دستگاه تاكسي كار جابجايي مسافرين را انجام مي دهند اما استفاده از وانت براي مردم منطقه به صورت يك فرهنگ درآمده است. بناي كاخ آپادانا كه اين دو ايرانگرد از ويرانه هاي بازمانده از آن ديدن مي كردندتوسط داريوش اول هخامنشي در سال 525 گذاشته شده است. اين بنا شامل تالار بار عام و حرمسرا، دروازه و كاخ پذيرايي با ستون ها و سرستون هاي سنگي و ديوار خشتي و آجري بوده است. بارگاه دانيال نبي در شهر شوش و در كنار رودخانه شاوور، بنايي شكوهمند، زيباو مشهور است كه ساليان دراز، شوش را بدان باز مي شناختند. قسمتي از اين بنا در جريان جنگ تحميلي ويران شده است كه به گفته مسئولان ميراث فرهنگي خوزستان، بناي بارگاه در دست مرمت است. چغازنبيل كه شهرت جهاني دارد و از سوي يونسكو به عنوان ميراث بشري ثبت شده است در حدود 45 كيلومتري شوش قرار دارد. زيگورات يا معبد پنج طبقه چغازنبيل در كنار رودخانه در محلي بين شوش و شوشتركنوني ساخته شده به طوري كه از بالاي معبد، هر دو شهر مزبور در هواي صاف ديده مي شد. عرض و طول آجرهايي كه در ساختمان اين زيگورات به كار برده شده 10 در 35 35 در سانتي متر است. پايه زيگورات مربع و با عرض و طول 105 متر و ارتفاع آن حدود 50 متر بوده است. زيگورات معبدي است كه سومريان براي خدايان خود مي ساختند و معمولا هفت طبقه يا كمتر داشت. از محوطه باستاني شوش هيچ خودرويي كه جهانگردان را به چغازنبيل برساند وجود نداشت و رانندگان خودروهايي كه داوطلب اين امر بودند با دريافت مبالغ زيادي حاضر به اين كار مي شدند. با رفع نواقص و كمبودها شهر زيبا تاريخي و بسيار ارزشمند شوش با تمامي آثار وابنيه نادرش مي تواند جلب كننده هزاران جهانگرد و ايرانگرد باشد. فراموش نكنيم چشم هزاران علاقه مند يادمان هاي فرهنگي ايران، از سراسر جهان به شوش دوخته شده است و سهل انگاري در رفع نازيبايي ها در سيماي اين شهر، مي تواند به مثابه نشانه اي از بي توجهي ما به ميراث تاريخي مان انگاشته شود.