Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751025-13361S1

Date of Document: 1997-01-15

دواي هرزه گردي خيال ( ) 1 تفرجي در آداب الصلوه امام (ره ) همه عبادات بويژه نماز بدون حضور قلب، بي روح و روان است. حضور قلب خود مفتاح كمالات و بابالابواب سعادات است. اگر قلب در وقت عبادت غافل و سهل انگار باشد، عبادت او تحقق نمي يابد و مشبه لهو و بازي است. امام ره تصريح مي كند: و ما خود را در زمره نمازگزارهامحسوب مي داريم و سالهاي سال است اشتغال به اين عبادت بزرگ داريم و در خود چنين نوري نديديم و در باطن چنين زاجر و مانعي براي ما پيدا نشده; پس واي به حال ما آن روزي كه صور اعمال ما و صحيفه افعال ما را در آن عالم به دست ما دهند و گويند خود حساب خود را بكش. 1 ... اي قاري محترم كه اين اوراق را مطالعه مي كني، مثل نويسنده خالي از همه انوار و تهي دست از همه اعمال صالحه و گرفتار هواهاي نفسانيه مباش; تو به حال خود رحمي كن و از عمر خود نتيجه اي حاصل كن; دقت در گفتار امام ره، با آن شان عظيم عرفاني كه اينگونه خودرا وصف كرده، فاصله بعيد ما راتا خط فلاح آشكار مي كند. امام ( ره ) فرصت زندگي دنيا را زودگذرمي داند و به خواننده كتابش توصيه اكيد مي كند كه لحظه هاي اين فرصت اندك را از دست ندهد، درادامه آن امام همام به بيان احاديث شريفه راجع به حضور قلبمي پردازد. از آن جمله است: از حضرت رسول صلي الله عليه وآله منقول است كه دو نفر ازامت من به نماز مي ايستند درصورتي كه ركوع و سجودشان يكي است و حال آن كه ميان نماز آنهامثل ما بين زمين و آسمان است 20 پس از آن امام به علاج و چاره هرزه گردي خيال در عبادات مي پردازد; و طريق علاج اين امور را گرچه فرمودند رفع اين اسباب مثل است، آن كه در بيت تاريكي يا محل خلوتي بايستد و چشم خود را دروقت نماز ببندد و در مواضعي كه جلب نظر مي كند، نماز نخواند. آنچه را كه مانع حضور قلب است در نظر امام (ره ) از دو دسته ومنشاء است: ) 1 هرزه گردي و فرار بودن طايرخيال ) 2 حب دنيا و تعلق خاطر به حيثيات دنيوي اما دواي هرزه گردي خيال: چاره اول رياضت و تمرين است: از قوايي كه قابل تربيت است قوه خيال و قوه واهمه است... وطريق عمده رام نمودن آن عمل نمودن به خلاف است و آن چنان است كه انسان در وقت نماز خودرا مهيا كند كه حفظ خيال در نمازكند و آن را حبس در عمل نمايد وبه مجرد اين كه بخواهد از چنگ انسان فرار كند آن را مسترجاع نمايد; و در هر يك از حركات و سكنات و اذكار و اعمال نماز ملتفت حال آن باشد و از حال آن تفتيش نمايد و نگذارد سر خود باشد... شما متوقع نباشيد كه در اول امر بتوانيد در تمام نماز حفظ طاير خيال كنيد... اين امر بايد با كمال تدريج و تاني و صبر انجام بگيرد. )اقرء 1 كتابك كفي بنفسك اليوم عليك حسيبا. اشاره به آيه 14 سوره اسراء. ) 2 بحارالانوار ج 1 كتاب ص 249 الصلوه باب 16 حديث. 41