Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751025-13355S1

Date of Document: 1997-01-15

زيبائي شناختي پارك ها هدف ها و اصول بنيادين طراحي بوستان ها پارك ها بايد فضايي براي بهسازي محيطزيست، بازي كودكان، آموختن و گردهم آوردن مردم باشند درختان و درختچه ها با شاخ وبرگ خود مانع پخش صدا مي شوندو مقداري از دود و گردوخاك را تصفيه مي كنند با توسعه شهرنشيني و افزايش روزافزون جمعيت وآپارتمان نشيني، كودكان امكان بازي در فضاي باز را از دست داده اند. كودكان نياز به جايي براي دويدن و هواي تازه دارند در سالهاي اخير طرز زندگي ونوع تفريحات و نيازهاي اجتماعي مردم تغيير فراوان كرده وتوسعه سريع شهرها، دگرگوني هايي در محيطزيست به وجود آورده است كه به نوبه خود سببتغيير شكل نوع تفريحات مردم شده است. نيازهاي اجتماعي نيز تحت تاثير سيستم اقتصادي و صنعتي شكلي تازه به خود گرفته است. نيازهاي زيست محيطي گاه بشر، جسمي و گاهي روحي ولي است، همه اين نيازها در يك زمان و به طور مداوم بروز طراحان نمي كنند باغ براي رفع اين نيازها چهار هدف كلي زير را دنبال مي كنند: - 1 ايجاد فضايي به منظوربهسازي محيطزيست - 2 احداث فضايي براي بازي كودكان - 3 مكاني براي آموختن - 4 گردهم آوردن افرادجامعه - 1 ايجاد فضايي به منظوربهسازي محيطزيست با پيشرفت تكنولوژي وهجوم مردم به شهرهاي تراكم بزرگ، جمعيت در شهرهاروزبه روز بيشتر مي شود، ازوسعت حياط خانه هاوخيابانها و كوچه هاكاسته مي شودو محيطي خفقان آوربه وجودمي آيد. در فشارهاي روحي نتيجه، افزايش مي يابد واختلالات رواني شدت مي گيرد. ايجاد فضاي سبز مي تواند از بار اين مشكلات بكاهد. به اين معني كه درختان و درختچه ها با شاخ و برگ خود مانع پخش صدا مي شوند و مقداري از دود و گردوخاك را تصفيه مي كنند. به علاوه براثر تبخير و تعرق برگها، رطوبت هوا نيز افزايش مي يابد كه به ويژه در مناطق خشك بسيارمطبوع است. درختان، سايه بان هاي بسيار خوبي هستند و همچنين مي توان براي تثبيت خاك از آنها استفاده كرد. - 2 احداث فضايي براي بازي كودكان با توسعه شهرنشيني و افزايش روزافزون جمعيت وآپارتمان نشيني، كودكان امكان بازي در فضاي باز را ازدست داده اند. كودكان نياز به جايي براي دويدن و هواي تازه دارند. به اين منظور در هر پارك مكاني مخصوص براي بازي كودكان اختصاص مي يابد كه با درنظر گرفتن نيازهاي كودكان در سنين مختلف طرح ريزي مي شود. - 3 مكاني براي آموختن جنبه هاي آموزشي پاركهابه اندازه موارد تفريحي وبهسازي محيطزيست حائزاهميت در است پارك هاي امروزي، سعي مي شود آموزش گروهي و فردي به نحواحسن اجرا شود. كتابخانه، سالن پخش نمايشگاه هاي مختلف، فيلم، آشناساختن مردم بادرختان، گلها وگياهان درحال رشد و مشاهده تفاوت فصول مختلف سال ازجنبه هاي آموزشي پارك است كه تاثيرفراوان بر روحيه و روش زندگي افراد مي گذارد. - 4 گردهم آوردن افرادجامعه در قرن حاضر با جايگزين شدن ماشين هاي مختلف به جاي انسانها انسان، نيز به ماشين هايي خودكار و بي احساس تبديل مي شوند. براي جلوگيري از اين موضوع و حفظ خصائص گردهم آوردن انساني، افراد براي تبادل احساسات و درك نيازهاي آنان به يكديگر ضرورت پيدا مي كند و مطابق با نظر روان شناسان، جهت ايجاد تعادل رواني هر جامعه ضرورت دارد. ديدن زيباييهاي طبيعي آرامش بخش و دلنشين است و درضمن مردم براثر داشتن تماس مستقيم با گياهان، ارزش وجود آنها رابهتر درمي يابند و در نگهداري و حفظ محيطزيست كوشاترمي شوند. اصول بنيادين طراحي پارك درهمه رشته هاي هماهنگ بودن طراحي، اجزا طرح اهميت بسياردارد و طراحان روشها و اصولي خاص براي استفاده از خط، رنگ، بافت، فرم، مقياس، تنوع تكرار، وتعادل وضع كرده اند. طراحي منظره و باغ سازي، خاصيتي منحصربه فرد دارد و آن چند بعدي بودن فضاي طراحي شده تغيير است تركيب طرح منظره در ساعات مختلف روز و فصول مختلف به دليل تغيير نور، قابل ديد بودن مناظر از زواياي مختلف و تاثيرتغيير فصول در گياهان، كار پرديس سازان را مشكل مي كند. حال به طور مختصر خواص و معني اجزاي مختلف طرح را بيان مي كنيم. - 1 خط يا محورمحور خط و الگويي براي كنترل طرح است. طراح براي كنترل حركت بصري و كنترل فيزيكي از خطوط استفاده مي كند و توسط خط، ناظر را به جسم يا مكاني خاص هدايت مي كند. به علاوه مسير و سرعت حركت بازديدكنندگان از باغ نيز به كمك خطوط يا محور مشخص مي شود. پياده روهاي وسيع و مستقيم براي حركت سريع وپياده روهاي مارپيچ و خطوطمنحني براي حركت آهسته تر است. (در قسمتهاي انتهايي باغ از منحني ها براي ايجاد طرحي سيال كه احساسي از فضا و حركت را القا كند استفاده مي شود ).لبه ديوارها، پرچينها، و حاشيه پياده روها و حاشيه خود گياهان، خطوط و محورهاي بارز طرح به شمار مي آيند. - 2 فرم شكل نهايي هر جسم را فرم آن جسم فرم مي نامند اجسام بلند و باريك را فرم فرم عمودي، اجسام كوتاه و پهن را فرم افقي و فرم اجسام مثلثي را فرم مخروطي مي نامند. گياهان با شاخ و برگ انبوه را مي توان با هرس كردن به شكل ها و فرم هاي مختلف درآورد. - 3 بافت رابطه و همبستگي بين مجموعه بخشهاي مختلف هر جسم بافت آن جسم ناميده مي شود. در طراحي باغ، كاربردبافتهاي مختلف گياهان وساير اجسام مانند سطح پياده روها، ديوارها و غيره، تنوع به طرح مي بخشند. - 4 رنگ طراح باغ درست ماننديك نقاش در طرح پروژه رنگ به كار مي برد: قرمز، زردونارنجي، رنگهاي گرم آبي سبز، وبنفش از رنگ هاي سردهستند. براي ايجاد تنوع ومحيطي شاداز رنگهاي گرم استفاده مي شود. رنگهاي سردنيز براي بزرگترجلوه دادن محيط كاربرد دارند. جلوه و زيبايي باغ و پارك به كاربرد صحيح رنگ در طرح بستگي دارد. نقش رنگ رنگهاي ملايم، مكمل، همچنين رنگهاي متنوع و هماهنگ در طراحي بسيار مهم است. با شناخت واريته هاي گوناگون درختان، درختچه ها و گلهاي فصلي كه هر كدام رنگ ويژه دارند، مي توان در طول سال از رنگهاي متنوع و هماهنگ استفاده كرد و تقريبا مي توان همه رنگهاي چرخ رنگين رادراختيار داشت. - 5 مقياس در طراحي باغ شناخت وكاربرد مقياس و اندازه هااهميت بسزا دارد. مقياس به معناي توازن و تناسب اندازه است صحيح فواصل و ابعادبه كار رفته در باغ باعث ايجاد توازن و ترتيب در باغ مي شود. درمقياسهاي جزييات كوچك، بيشترگياهان تك تك ديده مي شود وكوچك ترين دگرگوني در رنگ گل ويابرگ، زود به چشم مي خورد. در چنين مقياسهايي، هر گياه به طور انفرادي توده اي را تشكيل مي دهد. زياده روي در به كار بستن آنها باعث ايجاد يكنواختي مي شود، در صورتي كه تكرار گياهان و كشت توده هاي همگن آنها در محيطهاي وسيع، هماهنگي مي آفريند. عطر گياهان در مقياسهاي كوچكتر مهمتر از مقياسهاي بزرگ است، چون تماس مردم با عطر گياهان بيشتر و لذت بخش تر است. - 6 تنوع هم آميزي بافتها فرم ها ورنگهاي مختلف تنوع ايجاد مي كند. تنوع كم باعث ايجاد يكنواختي مي شود و تنوع زياد سردرگمي پيش مي آورد. براي ايجاد فضايي دلنشين بايد تنوع در حد اعتدال باشد. براي ايجاد تنوع مي توان به نكات زير اشاره كرد: - 1 تغيير جهت با گسترش دادن سطوح در طول خطوطمنحني يا شكسته - 2 ايجاد تنوع در اندازه اجزا مثلا تشكيل دهنده تغيير در عرض و ارتفاع سطوح عمودي و افقي - 3 ايجاد بريدگي در سطوح پيوسته - 4 تعيين حد گسترش يكنواخت فضاها - 5 كاربرد اختلاف سطوح - 7 توالي توالي به عناصر معنا متنوع مي بخشد. در پروژه هاي بسياروسيع، طراح مي تواند به دلخواه خود يك انبوه كاري يا گروه كاري را تكرار كند و ايجاد توالي كند. بدينسان باغ تكه تكه و جدا از هم جلوه نخواهد كرد. - 8 تعادل معمولا در يك منظره مي توان به سهولت يك محور پيدا كرد. اگراجسام دوسوي محور كاملايكسان باشند طرح را قرينه و اگراجسام دو سوي طرح يكسان نباشندطرح نامتقارن خوانده مي شود. مناظر زيباي طبيعت هرگز متقارن نيستند ولي توازني بين دو سوي محور برقرار در است اصطلاح، اين توازن را تقارن نظري مي نامند. در يك طرح غيرمتقارن، بيشترتعادل وهماهنگي مطرح است تاقرينه سازي. در يك باغ مي توان سنگيني يك منطقه سنگفرش شده را در گوشه اي از باغ با طراحي گروه خاصي از درختان در سويي ديگر متعادل كرد. منبع: سازمان پاركها و فضاي سبز شهرتهران