Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751025-13308S1

Date of Document: 1997-01-15

سينماي خود را انكار نكنيم گزارشي از نخستين گردهمايي جستاري در سينماي ديني سيف الله داد: ممكن است سينماگران متديني پيدا شوند كه ضعف كارشان را در تكنيك جستجوكنند. اما بي گمان اگر ضعف را در عدم تسلط خود بر معنا جستجو كنند، زودتربه مقصد خواهند رسيد. نخستين گردهمايي جستاري درسينماي ديني پانزدهم تا هفدهم دي ماه امسال در مركز آفرينشهاي فرهنگي - هنري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان برگزار شد. از اين گردهمايي گزارشي تهيه كرده ايم كه مي خوانيد: داود ميرباقري، كارگردان مجموعه تلويزيوني امام علي (ع ) روز نخست. دكتر داوري. يكي از سخنرانان روز نخست اين گردهمايي بود كه بااشاره اي گذرا به مثل افلاطوني وي را به يك معنا بنيانگذار سينما معرفي كرد و گفت: ممكن است ما داستان يوسف را امروزي كنيم و فيلمي بسازيم و حتي آن را غيرديني كنيم. بايد ديد تصوير چيست و تصويرساز كيست و نسبت بين اين دو چگونه؟ است . دكتر رجبي.. مديرعامل بنيادفارابي ديگر سخنران اين گردهمايي در روز نخست بود، كه گفت: ازطرفي مي توان نازل ترين مرتبه سينماي ديني را همين سينماي موجود شمرد كه دست كم به جهت فاقد سلبي، عناصر نفساني و كفرآميز سينماي غرب است و از سكس و خشونت و اضطراب و وحشت و قدرت طلبي و ثروت دوستي كه اجزاء مقدم آن هستند، به دور است و ازطرف ديگر متذكر باشيم كه اين، هرگز كافي نيست و فاصله ما تا افق سينماي ديني حقيقتي از زمين تا آسمان است. به هر حال مهم اين است كه به مرتبه نازل خود واقف باشيم و سرمنزل مقصود را همواره به خاطر داشته باشيم. دكتر محمد جواد لاريجاني.. نماينده تهران در مجلس شوراي اسلامي نيز گفت: بهتر است به دنبال سينماي خوب و ايده آل باشيم و آن هم درفضاي عقلانيت ديني و به جاي عبارت سينماي ديني، سينماي خوب و مطلوب مورد بررسي قرار گيرد. احمدرضا درويش. كارگردان، و مديرعامل خانه سينما در نخستين روز گردهمايي در بحثي تحت عنوان مرتبت هنرمندي در سينماي ديني گفت: انسان دين مدار اصيل براي معني كردن دين به درون خود مراجعه مي كند و مفهوم دين را بي هيچ كوششي دايره المعارفي در ذات اصالت پديده ها مي يابد. موضوع سينماي ديني يك فرم هنري را در كنار يك محتواي عميقا فلسفي مطرح مي سازد، كه ناگزير ماهيت طبيعي و معنوي دين را در كنار فرم مادي سينما توجيه مي كند و به ناچار بحث قديمي فرم و محتوا را بار ديگر مطرح مي كند. سيف الله داد، كارگردان سينما و رئيس هيئت مديره خانه سينما دومين روزيكي از سخنرانان دومين روزاين گردهمايي سيف الله دادرئيس هيئت مديره خانه سينما بودكه گفت: در سينماي ديني، نفس پرده گرفتن از روي چشم، و جهان را به تماشا گذاشتن، اثر را ديدني و جذاب مي كند. نه اين كه در سينماي ديني از شگردهاي هنري خبري نباشد، هست. اما آن شگردها همه كار نيست. درحالي كه شعر حافظ در قله غزليات فارسي قرار گرفته، اما جذابيت حافظ، به دليل رام بودن كلمات نزد او نيست. به دليل رام بودن معنا در اوست كه جذاب مي شود. فرق بزرگي كه بايد ديد، نقش معنا در جذابيت است. ممكن است سينماگران متديني پيدا شوند كه گمان كنند ضعف كارشان در تكنيك است. اگر اثرشان جاذبه كمتري دارد، براي آن است كه تسلطشان بر شگردها و ترفندها كم است. اما بي گمان اگر ضعف رادر عدم تسلط خود برمعنا جستجو زودتر كنند، به مقصد خواهند رسيد. دكتر حداد عادل. عضو، محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي ديگر سخنران اين روز بود كه گفت: سينماي خاص ديني، سينمايي است كه موضوع اصلي آن دين است. يعني استفاده از سينما براي تقويت تائيد، و پشتيباني از دين تهيه شده است. دكتر مددپور.. استاد دانشگاه دست يافتن به سينماي ديني رادر شرايط معمول جامعه امكان پذير ندانست و گفت: اينكه گفته شود، سينمايي كه از مميزي ارشاد بگذرد، سينماي ديني است درواقع ضرورت واقتضاي اجرايي است. وي گفت: نبايد تصور سينما كرد، بر آن است كه تمام شئون دين را متحول كند. بخصوص كه خودش مشكل و مسائل اساسي دارد. آخرين سخنران دومين حجت الاسلام روزگردهمايي، تقوي رئيس كميسيون فرهنگ و ارشاد اسلامي مجلس بود كه با تاكيد بر اين موضوع كه هدف غايي همه هنرها ازجمله سينما به تعالي رساندن انسان است، گفت: بايد سينما را از انديشه هاي غربگرايانه پاك كنيم. هويت فرهنگي و مذهبي ما غني تر از اين است كه به فرهنگ غربي تكيه كنيم. دكتر رجبي، مديرعامل بنيادفارابي. سومين روز. دكتر عطاءالله مهاجراني. معاون، حقوقي و پارلماني رئيس جمهوري يكي از سخنرانان سومين روز گردهمايي كه بود، گفت: وقتي كه يك فيلم را ديديم و مغايرت آن را با دين احساس نكرديم، سينماي ديني است. اعمال ديني هم تنها با نمادهاي معروف مشخصي مانند نماز تحقق پيدا نمي كند و هر عملي كه توجه انسان را به خدا نشان دهد، همانند يك نماد ديني در سينما كاركرد دارد. لازم نيست در هر سكانس و در طول فيلم مدام آثار ديني را به نمايش بگذاريم، حتي وجود يك نماي تاثيرگذار در يك فيلم كافي است تاآن را در رده سينماي ديني قرار دهد. وي گفت: نبايد سينماي خود راانكار كنيم. رنج و زحمت بسياري براي اين سينما تحمل شده است. آيت الله جنتي. ديگر سخنران اين گردهمايي گفت: سينماي ديني، سينمايي است با رسالت و پيام ديني در خدمت اهداف ديني و در خدمت جامعه و مردمي با فرهنگ ديني. مهندس ضرغامي. معاون امور، سينمايي و سمعي و بصري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيزگفت: سينماي ديني، سينمايي است كه از حقيقت بگويد و آن هم از والا حقيقت دنياي وجود، و از همين جا سوالات مختلف به ذهن هجوم مي آورد و تشكيكهاي متفاوت آغاز مي شود. بايد پذيرفت كه نخستين رويكرد سينماي ديني بايد پرداختن به روايت تصويري دين و باور آن و ايمان انسان به عالم غيب باشد. چه اينكه اساس دين اعتقاد به عالم غيب است. مجتبي راعي، كارگردان سينما نيز در سخناني، گفت: تعاريف مختلف سينماي ديني بيشتر سياسي است تا ديني و برخي از سينماگران آن را طوري تعريف مي كنند كه فقط فيلم الان را شامل شود. وي افزود: در سينماي ديني زلال و ناب، اصالت با احساس ديني است و همه عوامل در خدمت احساس ديني است. قالبهاي سينمايي و سينماي ديني نخستين ميزگرد كارشناسي همايش جستاري در سينماي ديني باعنوان قالبهاي سينمايي وسينماي ديني با حضور چهاركارگردان سينما برگزار شد. داود كارگردان سريال ميرباقري امام علي ( ع ) گفت: اگر در سينما تفكر، انديشه وراه و روش مطرح باشد، خواه ناخواه بايد به مسائل ديني بپردازد. حال اين نگاه ديني گاه در اصول كار مي كند و گاه در فروع جلوه گر مي شود. جعفري جوزاني. كارگردان سينما نيز گفت: سينماي ديني به حقيقت جويي و زيبايي مطلق نظر دارد. وقتي در مورد سينماي ديني صحبت مي كنيم، منظور يك دين خاص نيست. محمدرضا آشتياني پور. كارگردان سينما با تقسيم سينماي ديني به سه بخش گفت: يك بخش سينمايي با موضوعهاي ديني است و دين را به عنوان محور داستان خود قرارمي دهد، نوعي ديگر سينمايي است كه محتواي قوي ديني اما دارد، ظاهر ديني ندارد و نوع سوم نيز، كارگردان و عوامل توليد فيلم با شكل و شمايل مذهبي به كار مشغولند و هرچه دلمشغولي آنان باشد، سينماي ديني تلقي مي شود. مسعود ترقي جاه. منتقدسينمايي، نيز گفت: علت غايي سينماي ديني بايد ديني باشد. رسول ملاقلي پور. كارگردان سينما نيز گفت: با آنكه تعريفهاي همه از سينماي ديني به هم نزديك است، اما چرا تا به حال به آن نزديك نشده ايم، به تصور من و به قول ميرباقري شايد، نداشتن تعريف كاملي از دين و تعابير مختلف از آن باعث برخوردها و اختلاف نظرها شده است. دومين ميزگرد كارشناسي اين گردهمايي باعنوان اخلاق در سينمابا حضور پنج كارشناس و يك منتقد سينما برگزار شد. در اين ميزگردكمال تبريزي كارگردان سينما گفت: تعيين دستورالعمل هاي مشخص براي كار سينما نه تنها كارساز نيست، بلكه گاهي نتيجه اخلاقي مورد نظر را نمي دهد و نمي تواند اهداف اخلاقي مورد نظر را تامين كند. بنابراين براي دستيابي به اخلاق در سينما، سازنده فيلم بايد خودش مقيد به رعايت اصول اخلاقي دكتر باشد رجبي نيز گفت: مسائل كلان سينما از نظر فقهي كاملا روشن نيست. اما در مورد مسائل خود سينما و آنچه كه به مميزي ها مربوط است، مشكل فقهي وجود ندارد. براي حل مسائل كلان سينما به فقه اكبر نياز است كه تحليل آن از عهده هر كس برنمي آيد.