Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751013-12593S1

Date of Document: 1997-01-03

جشنواره اي خودجوش گزارشي از نخستين جشنواره دانشجويي نمايش عروسكي ( آذر 24 تا 5 دي ماه ) تئاتر عروسكي روحيه خاص خود را مي طلبد: ساده و صادق و صميمي. نخستين جشنواره نمايش عروسكي دانشجويي از 24 آذرماه تا 5 دي ماه 75 در دانشكده سينما تئاتر برگزار شد 13 تعداد نمايش عروسكي از دانشكده هاي تئاتري (هنرهاي زيباي تهران، موسسه آموزش عالي سوره، جهاد دانشگاهي، دانشگاه آزاد اسلامي، دانشكده سينما تئاتر ) در جشنواره شركت نمايش هاي داشتند ارائه شده عبارت بود از-طفلان 1 مسلم به كارگرداني: امير آتشاني -پنجره 2 بي رنگ آبي به كارگرداني: رضا آشفته -اپيزودهاي 3 ما به كارگرداني: علي پاكدست -سياه 4 سوخته به كارگرداني: فرزانه بهرام پور-زال 5 و رودابه به كارگرداني: شيوا مسعودي -؟ چرا 6 به كارگرداني: زهرا صبري -ميوه 7 ممنوع به كارگرداني پريوش نظريه -ازدواج 8 پرماجرا به كارگرداني: حسين ربيعي -افسانه 9 زن سرخپوش به كارگرداني: سپيده نظري پور- 10 ماتي به كارگرداني: زيبا متقيان -پانچ 11 وجودي به كارگرداني: علي پاكدست - 12 ايست زندگي به كارگرداني: زهرا صبري -پرواز 13 به كارگرداني: غلامرضا الماسي اين نمايش ها كه همگي در پلاتوي مركزي دانشكده سينما تئاتر با امكانات اندك به روي صحنه رفت رونق خود را تنها مديون محيط گرم و صميمي دانشجويي بود. جشنواره در شرايطي برگزار شد كه بعلت محدود بودن تبليغات، بسياري از علاقمندان به اين رشته دير از آن مطلع شدند. فروزان زاهدبيگي ( دانشجو ) در اين باره مي گويد: با شنيدن خبر جشنواره بسيار خوشحال شدم البته خبر را بصورت شخصي دريافت كردم و در طول برگزاري جشنواره اميدوار بودم خبرهايي را از اين جشنواره در رسانه هاي گروهي ببينم، اما متاسفانه اين تبليغات بسيار محدود بود. وي در مورد جلسات نقد و بررسي كه در طول جشنواره برگزار شده بود مي گويد: در طول برگزاري جشنواره دوبار جلسه نقد و بررسي كارهاي به نمايش درآمده صورت گرفت، در جلسه اول انتظار داشتم حضور استادان و پيشكسوتان اين هنر رونقي به جلسه بدهد، كه متاسفانه به اين شكل نبود و تبادل نظر بين مسئولين برگزار كننده و دانشجويان شركت كننده بشكلي سطحي و گذرا صورت گرفت. اختتاميه جشنواره روز چهارشنبه 5 دي ماه در سالن سينماي دانشكده سينما تئاتربرگزار و نتايج مسابقه جشنواره به اين ترتيب اعلام شد: - 1 جايزه بهترين كارگرداني عروسكي به كارگرداني نمايش ميوه ممنوع پريوش نظريه - 2 جايزه بهترين نويسندگي ( طرح ) به طرح نمايش ماتي و زيبا متقيان - 3 جايزه بهترين عروسك گرداني بصورت گروهي به بازيگران نمايش اپيزودهاي ما مريم اقبالي، مريم شهيدي و شهرزاد مبرهن و بصورت انفرادي به زيبا متقيان براي بازي در نمايش هاي سياه سوخته و ماتي - 4 جايزه بهترين طراحي و ساخت عروسك به مهناز كريمي به خاطر ساخت عروسك نمايش پرواز - 5 جايزه بهترين طراحي و ساخت دكور به طراح دكور نمايش زال و رودابه مهناز اسماعيلي - 6 جايزه بهترين موسيقي و بهترين تئاتر عروسكي از ميان نمايش هاي كانديداي جشنواره به هيچكدام تعلق نگرفت. غلامرضا الماسي يكي از داوران جشنواره در باره اجراها چنين مي گويد: قبل از هر چيز لازم است واژه تئاتر ونمايش را بطور خلاصه معنا كنيم. الف - تئاتر: تئاتر نمايشي است كه بدون واسطه برروي صحنه مي رود و داراي ساختار دراماتيك (ساختار ارسطويي - ساختار اپيك ) مي باشد. ب - نمايش: نمايش لزوما دراماتيك نيست. بعنوان مثال مراسم آئيني اكثرا بصورت نمايشي برگزار مي شده است و هنوز هم در بعضي مراسم شاهد نمايش مي باشيم و بصورت دراماتيك نيست. يك مسابقه فوتبال هم نمايش است ولي دراماتيك نيست به عبارت ديگر هر تئاتري، نمايش است ولي هر نمايشي، تئاتر نيست. اگر بخواهيم آثار اولين جشنواره عروسكي دانشجويي را بررسي كنيم مي توانيم آنرا به دو دسته تئاتر عروسكي و نمايش عروسكي تقسيم بندي كنيم. مجموعه آثاري كه در دسته اول قرار مي گيرند عبارتند از- 1 اپيزودهاي ما- 2 زال و رودابه - 3 چرا- 4 ميوه ممنوع - 5 افسانه زن سرخپوش - 6 ماتي - 7 ايست زندگي - 8 پرواز- 9 پنجره اي به رنگ آبي و مجموعه آثار دسته دوم عبارتند از- 1 طفلان مسلم - 2 سياه سوخته - 3 پانچ وجودي - 4 ازدواج پرماجرا. مجموعه آثار دسته اول را كه با عنوان تئاتر عروسكي آورده ايم بايد با ساختار دراماتيك ( ارسطويي - اپيك ) بررسي نظراتي شوند كه راجع به اين دسته كارها به نظرم مي آيد عبارتند از- 1 بعضي از آثار داراي طرح عروسكي نبودند و به صرف وجود عروسك در آن بعنوان تئاتر عروسكي قلمداد شده بود- 20 آثاري كه داراي طرح عروسكي بودند كم و بيش همگي در ارائه متني با ساختار منسجم و دراماتيك عاجز بودند و به جرات مي توان گفت كه ساختار همه اين آثار داراي مشكل دراماتيك بود- 30 در مجموع آثار شتابزدگي و در نتيجه خام ارائه شدن آنها به چشم مي خورد. اين خامي بيشتر در متن و كارگرداني نمايان معمولا است در مجموع اين آثار به ساخت عروسك و تقريبا ساخت دكور توجه خاص شده است كه بعضي واقعا داراي طراحي و ساخت مناسب و منسجم بودند. به عبارت ديگر بيشترين تلاش در راستاي تكنيك انجام گرفته ولي تمام اين تكنيك برروي ساختار نمايشي ضعيفي بنا شده بود. - 4 عدم انسجام و يك دستي درطرح عروسكي متن و كارگرداني عروسك گرداني و طراحي و ساخت عروسك و دكور و بقيه عوامل اجرايي، مسئله ديگر اين آثار مسلما بود در بعضي آثار بعضي عوامل با هم منسجم بود و بعضي از عوامل گسيخته و اين به يك دستي و هماهنگي آثار ضربه مي زد- 50 مهمترين عامل كه بعضي از آثار را در سطح خوبي قرار داده بود، يكدستي گروه اجرايي و صفا و صميميت و يك رنگي در انجام كارها به نظر مي رسيد كه قابل ستايش و احترام است. در بخش دوم يعني نمايشهاي عروسكي آثار به دو دسته تقسيم مي شوند: - 1 نمايشهاي عروسكي كه كاملا پايبند به سنت نمايش عروسكي بودند و سعي داشته اند قواعد آن نمايش عروسكي سنتي را كاملا رعايت و اجرا كنند. - 2 نمايشهاي عروسكي كه برمبناي نمايش عروسكي سنتي تغييراتي بوجود آورده بودند. در واقع از نمايش عروسكي سنتي برداشتي آزاد داشته اند. اينگونه تغييرات يا در تمام اثر يا در بخشي از اثر به چشم مي خورند. دسته اول به دليل اينكه ازتجربه كافي برخوردار معمولا نبودند، اجرايي ضعيف ارائه دادند مخصوصا در بازيگرداني ( عروسك گرداني ) چون مهمترين بخش اين نوع نمايشها بر روي عروسك گرداني استوار ولي است به هر حال به خاطر رو كردن به سنت نمايش ايراني قابل سپاس و تقديرند. دسته دوم به دليل سطحي برخوردكردن با نمايش عروسكي سنتي وبه دليل عدم شناخت كافي از كيفيت و ساختار خاص اين نوع نمايشها، دست به تغييراتي زده اند كه معمولا به اثر ضربه وارد كرده بود و تغييرات بدون توجه به همه جوانب اثر به وجود آمده بود و پراكندگي و چند پارگي در اين نوع آثار مشهود بود. اين دسته معمولا بدون شناخت ساختار خاص يك اثر مثلا يك قطعه شعر، آن را در ساختاري ديگر مانند تئاتر ارايه مي كنند. مسلما براي تبديل يك شعر به يك تئاتر عوامل و مقتضيات خاصي بايد مورد توجه قرار گيرد. حتي اگرآن قطعه شعر خود داراي داستان باشد و اين بي توجهي معمولادر تبديل افسانه ها، داستانهاي اسطوره اي، نمايشهاي سنتي، آثار فولكلوريك، ضربالمثلها، رمان ها و... به تئاتر اتفاق مي افتد و اين خودمعضلي است كه در تئاتر وتئاتر عروسكي دانشجويي و غيردانشجويي به وضوح و به وفور ديده مي شود. مسلما براي تبديل يك شعر به يك تئاتر بايد ساختار هر دو شناخته و قابليتهاي هر كدام بررسي و راههاي تبديل و تحكيم اين دو نوع ساختار مشخص شده و بعد اقدام به تغييرات و تبديلات كرد. وي همچنين درباره نحوه برگزاري جشنواره معتقد است: هر حركتي كه براي اولين مرتبه شروع مي شود كم و بيش داراي مشكلات و كمي و كاستي هايي است. اولين جشنواره تئاتر عروسكي دانشجويي هم از اين قاعده مستثني نيست. نكته مهم تر اين است كه اين جشنواره علاوه بر اولين بار بودن دو مشكل ديگر را با خود يدك مي كشيد. يكي عدم وجود بودجه; ديگري زمان كم. اگر اين دو عامل را خوب بررسي كنيم، اجراي چنين جشنواره هايي از طرف دانشجويان بيشتر به معجزه شبيه بود. با وجود مشكلات فوق و شايد معضلات فوق، جشنواره از كيفيت و كميت بسيار خوبي برخوردار بود. پيشنهاد براي برگزاري هر چه بهتر آقاي الماسي در پاسخ به اين سوال كه چه برنامه ريزيهايي مي تواند در بهتر كردن نحوه برگزاري موثر باشد چنين؟ پاسخ داد آنچه در بهتر شدن برنامه جشنواره مفيد خواهد برنامه ريزي بود، صحيح چه در جهت اجراي آن از نظر علمي و چه ازجهت اجراي برنامه هاي علمي وآموزشي و تحقيقي. و اين اتفاق بايد بعد از يك جمع بندي منصفانه و سريع از اين جشنواره صورت پذيرد و از هم اكنون بايد برنامه ريزيهاي دقيق رابراي دومين جشنواره مدنظر گرفت. همانطور كه در بالا آمد برنامه ريزي بايد در زمينه اجرايي و هنري صورت پذيرد. در مرحله اجرايي آنچه مهم است فراهم كردن بيشترين امكان و امكانات جهت پرداختن به بخش هنري است وبالا بردن سطح كيفي و كمي جشنواره. در زمينه بخش هنري مي توان موارد زير را مدنظرداشت -اعلام 1 به موقع فراخواني متن هاي تئاتر و نمايش عروسكي - 20 انتخاب سريع و صحيح هيات متن خواني بازبيني و داوران جشنواره - 30 جمع آوري مقالات و نوشته هاي پراكنده چاپ نشده يا چاپ شده از اساتيد و هنرمندان رشته عروسكي و چاپ آنها به صورت كتاب و در اختيارعلاقه مندان قرار دادن -جمع آوري 40 مطالب و مباحث ونكاتي كه در بولتن جشنواره بايد وجود داشته باشد- 50 محل تمرين براي گروههاي اجرايي حتي المقدور فراهم گردد-برگزاري 60 جلسات نقد و بررسي آثار عروسكي و جلسات سخنراني و دعوت از اساتيد براي حضور و پشتوانه جلسه - 70 جمع آوري نوشته ها و دست نوشته هايي در زمينه چگونگي مراحل تمرين هر گروه عروسكي و در اختيار قرار دادن تجربيات و آموخته هاي هر گروه به گروههاي ديگر.