Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751011-12520S1

Date of Document: 1997-01-01

جرم يقه سفيدان! چرا بعضي كارمندان بلندپايه سوء استفاده؟ مي كنند (بخش آخر ) نبايد با تكيه بر بعضي مصلحت هاي حقيقت كش و عدم افشاي اخبار مربوط به اين جرائم و سرپوش گذاشتن بر اختلاس و سوءاستفاده كارمندان بلندپايه موجب تقويت انگيزه ارتكاب به جرم شد دكتر فرجاد: جرم يقه سفيدان از مجرمين عادي جداست. افراد عادي براي تامين حداقل نيازها دست به جرم مي زنند اما يقه سفيدان فقير نيستند و سعي در كسب حداكثرها دارند. دكتر آزاد ارمكي: ناسازگاري بين قوانين به برخي از مديران اجازه مي دهد چنين تناقض هاي قانوني را به نفع خود ارزيابي كرده و از آن سوءاستفاده كنند. چرا برخي از مديران بزهكار مي شوندسازمان امور استخدامي كشور جهت استخدام افراد فرمهاي مخصوص گزينش، انگشت نگاري برگ عدم سوءسابقه، عدم اعتياد به موادمخدر و علاوه بر اين در موارداستخدام و ارتقاء مديران وكارمندان عالي رتبه و مشروط به شهرت و خوش نامي اعتقاد و التزام است. پس چه چيزي باعث مي شود پس از مدتي از خوش نامي، اعتقاد و التزام و تعهد قانوني آنها اثري ديده نشود. ـ 1همنشيني با بدان در گزينش مديران دولتي اگرروابط و آشنايي بيش از تعهد وتخصص وتجربه موثر باشد موجب مي شود تا فرصت طلبان از بي تجربگي و عدم تخصص مدير استفاده كرده و با پوشش موجه و خيرخواهي و جلب اعتماد مدير دست به تخلفات بزنندوچون كار آنان به مدير برمي گردد براي آشكار نشدن ضعف مديريت و حفظ حيثيت شغل و پرستيژ اجتماعي سكوت كرده و با تسامح برخورد مي كند و همين سكوت به مرور زمان حساسيت مدير را نسبت به جرائم كاهش داده و قبح آن در نظرش كم رنگ مي شود تا جايي كه خود نيز به بزهكاري و مشاركت در چنين اعمالي تن مي دهد. دكتر تقي آزاد ارمكي در اين موردتاكيد مي كند: اشخاصي در اين ميان پيدا مي شوند كه بدون ارتباط با افراد داراي قدرت قادر به تخلف نيستند و با همدست كردن اشخاص داراي مسئوليت مي توانند به اهدف خود برسند. ـ 2موقعيت اجتماعي همنشيني و ارتباط با افرادمنحرف به تنهايي توجيه كننده اعمال و رفتار اين گروه از مديران نيست چرا كه بسياري ازافرادهستند كه در زير يك سقف ودر يك خانواده با افرادي اين چنين زندگي كرده اند اما دست به كارهاي خلاف نزده اند، پس عامل عمده وجودموقعيت ويژه مدير و مسئول است كه او را ترغيب به انجام بزه مي كند. /2/75: افشاي 29كلاهبرداري كلان جدايي كه به دروغ خود را سرتيپ سپاه معرفي كرده شركتي بنام قوامين تاسيس مي كند و به واسطه برخي از افراد صاحبنفوذ اقدام به وارد كردن خودروهاي خارجي نمره عراق مي كنند و بصورت مزايده و بدون پرداخت گمرك در مدت 6 ماه مي فروشند. نوروزي: براي صاحبان قدرت سياسي كه در هرم قدرت قرار دارندموقعيت به عنوان موقعيت جرم زامطرح مي شود. اين موقعيت و قدرت سياسي كه توسط شخص اشغال مي شود و امكانات و ابزارهايي را دراختيار او قرار مي دهد كه در اختيار ديگران نيست و تمام قدرت او به اختيارات قانوني ختم نمي شود بلكه اقتدارهايي كه طبيعي است نيز نصيب شخص مي شود. ـ 3اطلاعات زياد افراد داراي موقعيت، اطلاعات وسيعي دارند در واقع آنها خودمنبع اطلاعاتي به شمار مي آيند كه مثلا چند سال ديگر قيمت آهن اينقدر است پس بازار عرضه وتقاضا را كنترل مي كنند، تبليغات و مناسبات سياسي در آينده چگونه خواهد بود چطور خواهد شد به بيان ديگر خودشان مولد اطلاعات هستند و اين اطلاعات اقتدار آنها رابيشتر مي كند. مطبوعات ـ كلاهبردار حرفه اي كه به قيد ضمانت آزاد شده و به سمت مدير عامل شركت فتح كالا باز مي گردد يك ساختمان سه طبقه در خيابان فرصت كه جزو اموال بلاصاحب است را تصاحب مي كند. كارخانه هاي خمير كاغذ و آلميناي مشهد و دودستگاه آپارتمان ميدان دريانواز جمله دارايي هاي او است. وهمواره در تلاش بوده تا اطلاعاتي از شخصيت هاي رده اول نظام همچنين اخبار واطلاعات محرمانه كشور بدست آورد. ـ 4ضعف تخصصي و اخلاقي اين گونه مديران دكتر آزاد ارمكي: گزينش اين افراد مناسب پستي كه مي خواهدبگيرد نيست. يك مدير و مقام مسئول كسي است كه براساس تخصص روي كار مي آيد اما در جامعه ما كمتر اين ملاحظه را بحث داريم تعهد و تخصص قضيه خوش بين و بدبين است اينكه هركسي كه متعهد است متخصص نيست تقريبا منتفي شده، امروزه به اندازه كافي متعهد متخصص داريم. روي كار بودن متعهدين بي تخصص و متخصصين بي تعهد مفهومي ندارد. به نقل از /7/75ـ 19مطبوعات احمداسماعيل زاده: من درگير جرياني شدم كه در سازمان اموال تمليكي ايجاد شده بود. اين متهم عدم آگاهي مسئولان سازمان از مقررات فروش اموال و فشار سازمانهاي دولتي براي خريد كالاها را از عوامل بروز فساد در سازمان اموال تمليكي ذكر كرد. زاهدي: تمام كساني كه به عنوان دلال با سازمان معامله مي كردند از طرف مسئولان سازمان هاي دولتي به عنوان نمايندگان تام الاختيار به سازمان معرفي مي شدندحال چه كساني پشت اين قضايا بودند، تقاضا دارم كه در يك جلسه خصوصي مطالبي را عرض كنم كه صلاح نيست در جلسه علني مطرح شود. چه كساني صلاحيت آن را دارند كه اجراي عدالت و تامين حقوق مردم به دست آنان سپرده شود. اگر اهتمام به اجراي اصول و ارزش ها اولين و فوري ترين برنامه مسئولان باشد در آن صورت مجريان خود الگويي اخلاقي در پايبندي به اصول وحقوق مردم باشند اما در عمل برخي چنين نيستند و فقط در ظاهر تظاهر به قبول ارزشها مي كنند. دكتر فرجاد دراين خصوص مي گويد: ضعف اخلاقي افرادي كه انتخابشده اند براي برخي از مصادر اموردر بالا بردن انگيزه ارتكاب به جرم موثر است. اگر مديرانمان انسانهايي باشند كه اصول انساني و عدالت اجتماعي كه يكي از اصول دين ما است اهميت دهند و سعي در برابري اجتماعي اقتصادي سياسي داشته باشند و اينكه همه مردم بايد از شرايط حد متوسط برخوردار باشند وسعي در فراهم كردن اين شرايط و امكانات را نمايند از ميزان ارتكاب جرم فرد مسئول مي كاهد. ـ 5عدم امنيت شغلي آزاد: مشكل اينست كه در بعضي ازسطوح امنيت شغلي نداريم ما ارزيابي دقيق كارشناسي نداريم وهيچكس در برابر وظايف خود احساس مسئوليت ندارد مسئولين طرح و برنامه ريزي شان در راستاي سيستم قبل و بعد از خود عمل نمي كند. هر كسي مي آيد خودش عمل مي كند ونفر بعدي خودش را موظف به دنبال كردن برنامه هاي فرد قبل از خودنمي داند. گروهي از مديران نسل دوم انقلاب تجربيات نسل پيش از خود را مي بينند با توجه به عمر محدود مديريت به دليل تغييرات پي درپي از ابتدا بنا را بر استفاده از فرصت براي افزايش تمكن و بنيه اقتصادي و مالي بعد از دوران نه چندان دور عزل، خانه نشيني و يا انفصال از خدمات رسمي مي گذارند. - 6 انفجار نيازها /7/75: متهم 5انگيزه خود را در ارتكاب جرم قائل شدن تبعيض بين كاركنان و كوتاهي هيات نظارت وحراست سازمان در مورد توزيع ناعادلانه سكه هاي طلا واتومبيل هاي پيكان ذكر كرد. اگر خواسته ها و انتظارات مشروع و به حق مديران تامين نشود انگيزه آنها براي كارهاي غيرقانوني وتباني با مجرمين تقويت مي شود. /7/75: سعيد 5گرجي (متهم ):اتهامهاي خود را قبول دارم ولي متقاضيان مجوز كالا خودشان با اصرار بسيار به ما پول مي دادند ضمنا شب تا صبح كار مي كرديم سازمان به ما اضافه كاري نمي داد. دكتر آزاد ارمكي: جامعه دچار يك مشكل عمده شده وآن عدم تناسب بين امكانات و نيازها و بالاخره انفجار انتظارات است. اشخاص در رابطه با موقعيت خود امكانات محدود دارند. انتظارات بالا خصوصا مردم اين طبقه (افراد داراي پست و مقام ) اين تصور را دارند كه اينها بهتر از ديگران زندگي مي كنند در صورتي كه بعضي مواقع اينطور نيست. دستگاههاي رسمي و دولتي راههاي مشروع رسيدن به اهداف را براي مديران خود هموار نكرده اند در اين ميان گروهي كه با قناعت و سادگي زندگي راگذرانده اند اكنون دريافته اند كه رفتار آنها نه تنها پاداش لازم را كسب نكرده بلكه با عقب ماندن از قافله زندگي تنبيه نيز شده اند. پس از هر فرصتي استفاده مي كنند تا بيشترين استفاده را ببرند و عقبماندگي گذشته راجبران كنند. - 7 ضعف اجراي قانون دكتر آزاد: يك مقدار شرايط اشخاص را تشويق به ارتكاب جرم مي كند مثلا همين ناسازگاري بين آئين نامه ها قوانين، و بخشنامه ها، افراد با آگاهي از چنين تناقضهايي قسمتهايي را به نفع خود ارزيابي مي كنند و از آن استفاده كرده و مرتكب خلاف مي شوند. بعضي از مواقع نيز قانون به خوبي اجرا نمي شود. مطبوعات - ابراهيمي متهم به همكاري در اختلاس: سيستم بانكي الحمدالله نواقص خيلي دارد كه چكهاي بانكي ما به مدت يك روز 2 روز 6 روز 20 روز 30 روز تاخير داشته و از لحاظ تاريخ و رديف مطلع نمي شوند. دكتر فرجاد: قانون هرقدر هم بد باشد به هر حال به عنوان يك عامل كنترل اجتماعي است. برخي از قوانين اشكال دارند بنابراين لايحه هاي داراي اشكال بايد اصلاح شود. اجراي قانون خود بخود ايجاد جرم نمي كند نوع كاربري بعضي از قوانين در جامعه ايجاد جرم مي كند. معلوم نيست بسياري از پرداخت ها و دريافت هايي كه در بين كارمندان رد و بدل مي شود ساخت قانوني دارد يا نه اما هرچه هست تنوع و تكرار چنين روابطي در برخي از موسسات عادي شده و براي قانوني جلوه دادن آن احتياج به بخشنامه ندارد چرا كه روزمره بودن آنها دال بر قانوني بودن آن است. براي نمونه مواردي چون حق التسريع و حق العمل كاري، هبه، پاداش بهره وري كه برخي از كارمندان دريافت مي كردند؟ چيست در يكي از /7 5/روزنامه هاي سال جاري به نقل از عزت قاسم شاهي (متهم رديف سوم مديرفروش و بازاريابي سازمان اموال تمليكي ) آمده است: دلال يا واسطه اي در كار نبود بلكه برخي از نمايندگان نهادها و سازمان هاي دولتي براي دريافت مجوز خريد كالا به ما مراجعه مي كردند و ما مبالغي به عنوان حق التسريع وهبه از آنان دريافت مي كرديم. يكي ديگر از متهمين (سازمان اموال تمليكي ) درباره اخذ چنين مبالغ نقد و غيرنقد گفت: مسوولان سازمان و بعضي از افراد در سازمان ها و نهادهايي كه با آنها معامله داشتيم اين گونه براي ما توجيه كرده بودند كه اخذ اين مبالغ صحيح است. در /7/75 12 مطبوعات - خانم زارعي ( متهم - اموال تمليكي ) مي گويد: تمام مبالغي را كه گرفته ام رشوه نبوده بلكه پاداش بهره وري است. در جائيكه توجيه افراد بر توضيح قانوني ارجحيت داشته باشد شك و شبهه اي براي انگيزه ارتكاب جرم توسط ساير افراد باقي نمي ماند چرا كه اينان نيز از سوي چنين افرادي حمايت مي شوند. نوروزي: اجراي دقيق قانون و نظارت بر اجراي آن امكان دستيابي آسان و بي دغدغه به امكانات دولتي وغيردولتي براي دست يافتن بر تمكنهاي سياسي قوي تر ومسئوليتهاي برتر را به افراد نمي دهد. چنين لغزشهايي وقتي از سوي افراد انجام مي شود كه ناظرين عوامل بازرسي را نالايق مي بينند كه نامسئولانه و بانگاهي گذرا و سطحي از كنار امور مي گذرند. حضرت علي ( ع ) در نامه خود به مالك اشتر مي فرمايد: نيروهاي خوب را به كار بگير و در كنار اين نيروها عيوني را هم بگذار و در كارها نظارت كن و آنها بر تو گزارش كنند. در بروز يك جرم تنها يك نفر به عنوان عامل جرم درنظر گرفته نمي شود بلكه افراد ناظر و بازرسين كه باسهل انگاري آنان مجال ارتكاب اعمال خلاف را به افراد خاطي داده اند مقصر و مسئول شناخته مي شوند. مطبوعات - خواجوي وكيل مدافع يكي از متهمين به اختلاس در بانك صادرات: اينها (مديرعاملان بانك )به نظر من شريك جرم هستند و بنده از همين مكان مقدس عليه اين آقايان اعلام جرم مي كنم. اينها بايد پاسخگوي مسئله باشند. - 8 دوري از مردم عمر كوتاه تصدي مديريت به دليل تغييرات پي درپي وعدم اطمينان از آينده شغلي ايجاب مي كند مدير خودرا فردي جدا از جامعه حس كند و هرچه بيشتر ارتباطش را با مردم كم كرده و زمينه را براي فعاليت آينده و يا جمع آوري سرمايه حداكثر فراهم نمايد. /6/75آيت ا 31مطبوعات.. يزدي: حاكم بايد براي زندگي روزمره مردم برنامه ريزي كند و آن را از فقر نجات دهد. فرجاد: فرض كنيم اين مديران و مسوولان وضعيت زندگي شان در سطح بسيار مرفه و بالا باشد اينها درد جامعه را حس نمي كنند داستان ناصرالدين شاه مي شود كه مي گويند مردم نان ندارند بخورند او مي گويد خوب كلوچه قندي بخورند ديگر نمي دانست كه به دليل فقر مردم نان نمي خرند. مدير و مسئول بايد درد جامعه را حس كند. اگر هم خودش نمي تواند با مردم ارتباطداشته باشد از طريق متخصص مسائل جامعه اش را لمس كند تا بتواند راجع به آنها برنامه ريزي كند. مديران افراد گمنام، منزوي و ناشناخته اي نيستند اما به نظرمي رسد بين برخي از آنها و مردم فاصله اي ايجاد شده. اين گروه نيازي به ايجاد رابطه با عامه مردم را نمي بينند چه اگرمنافعي را براي چنين ارتباطات مردمي قائل دوري نيستند از مردم و محدوديت ارتباط با گروهاي خاص امكان تخطي مديران را بيشترمي كند. چه كسي مسئول؟ مي شود مقام مسئول در دادگاه: كساني را انتخاب كنيم كه تعهد مكتبي و مذهبي دارند. ما به كرات ديديم از روساي دادگاه گرفته تاكارمند، روساي بانك ها و نهادهاو موسسات كه يك مقداري ايمانشان متزلزل بوده. اينگونه كارها ايجاب مي كند كه افراد دست و چشم پاك داشته باشند، افراد داراي ظرفيت براي اين شغل باشند دچار كمبود شخصيتي و عقده حقارت لذا نباشند افرادي كه از تعهد كمتري نسبت به مسئوليت خود برخوردارند از گرفتن چنين كرسي هايي برحذر باشند. نكته ديگر در ميان اين متهمين دكتر، مهندس، افراد مدير عالي رتبه، عامل و معاون وزير داشتيم يا از قبل افرادي بودند كه به اسم متعهد و مكتبي نفوذ كرده اند اما در واقع متقلب و جاسوس از كار در آمده اند. آيت الله يزدي در خطبه هاي /6/75 30نمازجمعه درباره انتخابافراد مسئول (در سازمان اموال تمليكي ); خطاب به وزيروزارتخانه مسئول اين سازمان در موردانتصاب افراد هشدار داد و از سليقه اي عمل كردن برخي از مسئولان انتقاد نمود. توجه به تخصص و تعهد مديراني كه انتخاب مي شوند و اينكه اين مديركاردان در وظيفه خود باشد. اينطور نباشد كه مدير يك كارخانه تخصص غيرمربوط به رشته كاري خود را داشته افراد باشد بنابر ظرفيت نسبت به پست انتخاب اطلاعات شوند و آموزشهاي لازم در جهت مقام و رتبه خود ديده باشند. نظارت و بازرسي علاوه بر موارد ذكر شده آنچه بيش از هر چيز جلوه مي كند، نحوه بازرسي مجازات و بررسي موارد تخلف متخلفين است كه مي تواند بر شدت و كاهش چنين جرايمي تاثيرگذار باشد. مقام، مدير، مسئول هر يك بدانند كوچكترين رفتار آنان در كارشان دور از چشم سازمانهاي بازرسي نمي ماندو به خاطر هر يك از عملكردهاي خود بايد پاسخگو باشند و تمام موارد ثبت و ضبط و نگهداري مي شود و در برابر همه آنها شخصا مسئول خواهند بود. يكي از بازپرسين دادگاههاي انقلاباسلامي: افرادي همواره هستند كه كمبود دارند. در يكي فساد است در يكي شهرت و در يكي مقام. دشمن از اينگونه افراد استفاده مي كند نقطه ضعفها را پيدا كرده و بعد تهديب و ساير روشهايي كه او را آلوده كند متاسفانه اين زمينه اش در افراد و گروهها هست و براي جلوگيري از چنين مواردي بايد نظارت خوبي بر آن وقتي باشد نظارت درست در نهادها و موسسات نباشد مسئوليت هم نيست. بعضي از ادارات هستند كه حراست آنها مستقل نيست و زير نظر مدير عامل است حراستي كه زير نظر مديرعامل باشد از عوامل آنها مي شود و در كارهاي آنها كوتاه مي آيد. پس يكي از نظارتهاي صحيح وجود حراستهاي قوي و مستقل از اداره و نهاد است. نوروزي: راه حل قابل دسترسي تشديد كنترل هاي قانوني بدون كمترين مسامحه و اغماض درباره افراد خاطي است. /7/75ـ 19مطبوعات جلال كارگر وكيل مدافع زاهدي: برطبق قانون تاسيس سازمان اموال تمليكي هيات عالي نظارت موظف به نظارت مستمر بر عملكردسازمان است. اما سوال اين است كه اگر هيات عالي نظارت مطابق وظيفه خود عمل مي كرد، چرا حتي يك تذكر كتبي از طرف اين هيات به موكل من در مورد نحوه عملكردش داده نشد. نوروزي: قوانيني چون قانون بازرسي كشور و سازمان هايي كه براين موارد نظارت دارند و قانون اصلاح شده و شداد عنايي براي مامورين نباشد حتي اختيار بازداشت مدير و مسئول را به سازمان بازرسي كشور داده. ماقوانين خوبي داريم. مشكل اصلي درباره اجراي آنهاست اين قوانين در اجرا از اثر مي افتد و مي گويند قوانين را مي توان به نفع يك شخص تغيير داد. بايد گفت اينجامسئله شخص نيست مسئله يك سيستم است. /7/75وكيل 12مطبوعات سازمان اموال تمليكي: متاسفانه هيات عالي نظارت برسازمان اموال تمليكي كه چند تن ازوزرا و دادستان كل كشور از اعضاي آن هستند از وجود اين شبكه رشوه و اختلاس در درون سازمان بي خبرند. مطبوعات: احمدالعلمايي (متهم ): آقاي قاضي تمام سازمان را فساد پر كرده بود و هر كس براي پر كردن جيب خود فكر مي كرد. /7/75وكيل 12مطبوعات سازمان: طبق نظر كارشناسان در محتويات پرونده نه تنهاتخلفات پيشگيري نشده بلكه عدم حراست و نظارت كافي از طرف مسئولين در تشديد آن موثر بوده است. به غير از سازمانها و نهادهاي بازرسي كه مستقيما به اين امر مشغولند افراد و سازمانهاي ديگر نيز بايد بطور غير مستقيم ناظر بر اعمال و رفتار خود و سايرين باشند. يكي از اين دستگاهها كه اين رسالت عظيم را بر دوش دارد رسانه هاي جمعي و مطبوعات است. تهيه و تنظيم: زهرا شمس