Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750824-9530S1

Date of Document: 1996-11-14

گزارش قرن - 1900 2000 لهستانيها در طلب استقلال سپتامبر 1915 پيلسودسكي و دوستانش مساله لهستان كه همواره درميان امپراتوريهاي اروپاي مركزي موضوع اختلاف و تشنج بوده، اكنون بارديگر مطرح شده است. به تازگي پس از بيرون راندن روسها از اين آلمان كشور، و اتريش به نوعي به تقسيم آن ميان خود رضايت داده اند وبه هيچ وجه قصد ندارند درباره استقلال لهستان سخني از مردم اين كشور بشنوند، در حالي كه عده اي از لهستانيها با روسها جنگيدند تا آلمان و اتريش استقلال كشورشان را به رسميت بشناسند. يكي از استقلال طلبان سرسخت ژوزف لهستان، پيلسودسكي است كه مبارزاتي مخفي طولاني در پشت سردارد، مدتي در صفوف اتريشيها باروسها جنگيده و پس از شكست آنهارسما استقلال لهستان را اعلام كرده است، اما نه اتريش و نه آلمان به خواستهاي او وقعي ننهاده اند و درنتيجه دوباره به مبارزات مخفي روي آورده است و اين بار عليه آلمانها به جنگهاي پارتيزاني دست مي زند. احزاب ملي گرا و سوسيال دمكرات لهستان نيز كه خواهان استقلال كشور هستند، ازپيلسودسكي و رزمندگانش حمايت مي كنند و وي را كه براي رهايي و آزادي ميهن، هم باروسيه و هم با آلمان و اتريش در ستيز است، قهرمان ملي خود مي دانند. پيلسودسكي كه در يك خانواده قديمي از نجباي ليتواني و لهستان قدم به عرصه وجود نهاده است در سال 1914 قبل از آغاز جنگ ميان روسيه و اتريش به امپراتوري تزاري اعلان جنگ داد و با سپاه كوچكي از پارتيزانهاي لهستاني و ليتوانيايي از مرز روسيه در نزديكي شهر كراكوي عبور كرد و در منطقه اي محدود استقلال لهستان را اعلام داشت. ارتش صربها درهم شكست و فراريان در كوهستان آلباني پناه جستند 1915 14 اكتبر بلغارستان رسما به صربها اعلان جنگ داد، در حالي كه دو هفته پيش سپاهيانش به مقدونيه هجوم برده و بخشي از آن را كه زير تسلط صربستان بود به تصرف درآورده بودند. ورود بلغارستان به جنگ يك وام 200 ميليون فرانكي از سوي آلمان و اتريش براي آن ارمغان آورد. گذشته از آن دو امپراتوري مركزي قول دادند كه پس از پيروزي مشترك در جنگ، از انضمام تمامي مقدونيه و احتمالا بخشي از شمال يونان به بلغارستان حمايت كنند. ارتش صربستان با وجود جنگاوري نفرات آن چنان نيرومند نيست كه در برابر تهاجم گسترده سپاهيان اتريشي و بلغاري توان ايستادگي داشته باشد و در مدت كوتاهي شكستهاي پي درپي متحمل شده و با تلفات و ضايعات سنگين به سوي كوهستان آلباني عقب نشسته است. سپاه مونته نگرو، بيهوده كوشيد از پيشرفت قواي مشترك اتريش و بلغار جلوگيري كند، اما در تله افتاد و به محاصره اتريشيها درآمد و ناگزير شد تسليم شود. متفقين بندر سالونيك را در يونان اشغال كردند 1915 5 اكتبر نيروهاي متحد در حال پياده كردن تسليحات سنگين در بندر سالونيك نيروهاي فرانسه و انگليس از راه دريا در بندر سالونيك يونان پياده شدند و بدون برخورد با مقاومتي آنرا اشغال كردند. پس از ورود بلغارستان و عثماني به جنگ و اتحاد آنها با آلمان و اتريش، اكنون متفقين دفاع از جبهه جنوبي را به عهده گرفته اند و بندر سالونيك در شمال يونان كليد ورود به اين كشور محسوب مي شود. يونان از آغاز جنگ بين المللي اعلام بي طرفي كرده است وكنستانتين پادشاه كشور به حفظاين سياست پاي بندي نشان اماونيزلوس مي دهد، نخست وزير يونان برخلاف نظر شاه سياست بي طرفي رابي حاصل مي داند و معتقد است كه اگر آلمان و اتريش به پيروزي نهايي دست يابند، بخشي از شمال يونان را به متحدان خود (عثماني و بلغارستان ) خواهند داد. بنابراين به مصلحت يونان است كه براي دفاع از كشور از هم اكنون به متفقين بپيوندد و پشتيباني روسيه و انگليس و فرانسه و صربستان را به دست آورد. مخالفت پادشاه يونان بااين نظريه باعث استعفاي نخست وزيرشده و بحران سياسي به وجود آورده است، زيراكنستانتين بيم ازآن دارد كه در صورت گرايش كامل به جناح آلمان و اتريش، متفقين دست به تحريم اقتصادي وبازرگاني يونان بزنند. به همين علت ترجيح مي دهد به نوعي رفتاركند كه نه متفقين رابرنجاند و نه دربست تسليم آنها شود. دستور اوبه ارتش يونان براي عدم مقاومت در برابر قواي متفقين هنگام پياده شدن در بندر سالونيك مبتني بر همين سياست بوده است. فرازونشيب صنايع اسلحه سازي دراولين سال جنگ بين المللي سپتامبر 1915 از هنگام تصدي لويد جرج به وزارت تسليحات بريتانيا، توليدانواع ساز و برگ جنگي دركارخانه هاي اين كشور جهش صعودي داشته است. سه ماه پيش همين وزير سازمان تازه اي براي صنايع تسليحاتي ترتيب داد و كارخانه دولتي 70 احداث كرد كه به توليد انبوه جنگ افزارهاي گوناگون از قبيل تفنگ، مسلسل، توپ، باروت، مواد منفجره و انواع گلوله و نارنجك و بمب اشتغال دارند و كارخانه هاي بخش خصوصي نيز با حداكثر ظرفيت براي توليد انواع اسلحه فعاليت مي كنند. دراين كارخانه ها كارگران حق اعتصاب و تقاضاي مرخصي و اضافه حقوق ندارند و هرگونه تصميمي در اين موارد بايد با اجازه دولت باشد. در سال سه 1915 هزار و توپ 390 در كارخانه هاي انگليس ساخته شده در حالي كه در سال 1914 تعداد توپهاي توليدي فقط 91 واحد بود. همچنين در سال 1915 توليدات مسلسل 6100 تفنگ 600 هزار خمپاره 6 ميليون باروت و موادمنفجره 24 هزار تن بوده و سال قبل 300 مسلسل صدهزار تفنگ 500 هزار خمپاره و فقط 5 هزار تن مواد منفجره توليد شده است. در مقابل توليد اسلحه درفرانسه قوس نزولي داشته و علتش هم اشغال بخشي از مناطق صنعتي كشورتوسط ارتش آلمان بوده است. مثلاتوليد فولاد و اسلحه سنگين درفرانسه در حدود 40 درصد قبل ازجنگ است و در مورد پاره اي ازتسليحات و مواد اوليه موردنيازاين كاهش به 23 درصد مي رسد. به همين جهت در حال حاضر فرانسه از نظر جنگ افزار كاملا وابسته به بريتانياست. در روسيه نيز فقط كارخانه اسلحه سازي پوتيلف در پتروگراد به توليد اشتغال دارد و كارخانه هاي ديگر از فعاليت بازمانده اند. هنرمندان در جبهه هاي جنگ اوت 1915 اندكي پس از آغاز جنگ، گروههاي مختلف هنري فرانسه، در رشته هاي تئاتر و موسيقي، داوطلبانه سازمانهايي به وجود آوردند تابراي اجراي برنامه هاي هنري عازم جبهه ها شوند و از اين طريق به تقويت روحيه رزمندگان كمك اكنون كنند اين تلاش در حد چشمگيري گسترش يافته و سربازان بااستعداد نيز در تدوين و اجراي برنامه هاي سرگرم كننده در پشت جبهه با هنرمندان داوطلب همكاري مي كنند. اكثر نمايشنامه ها، حماسي يا كمدي است و موضوع آنها از ماجراهاي جنگ انتخاب مي شود. بدين گونه هنر در عرصه نبرد هم حضور دارد و در زير آتش خمپاره و توپ به سربازان قوت قلب مي دهد. سرپرست آموزشگاه پرستاري تيرباران شد اكتبر 1915 بانواديت لاول كه از سال 1906 يك آموزشگاه پرستاري در بروكسل، پايتخت بلژيك احداث كرده بود، به اتهام جاسوسي براي متفقين توسط آلمانها تيرباران شد. اين بانو انگليسي بود، اما پس از اشغال بلژيك توسط ارتش رايش، محل سكونت و كار خود را ترك نكرد وهمچنان به آموزش شاگردان خود وكمك به مجروحان و آسيبديدگان جنگ، بدون توجه به مليت آنهاادامه داد، به گونه اي كه هم آلمانها و هم متفقين در بيمارستان اختصاصي آموزشگاه او بستري مي شدند، اما سرانجام مقامات امنيتي آلماني، بانوي انگليسي رابه اتهام جاسوسي روانه زندان كردندو پس از محاكمه نظامي به جرم فراري دادن زخميان بهبوديافته بلژيكي از مرز هلند، او را دربرابر جوخه آتش قرار دادند. سقوط كابينه زمان جنگ در فرانسه 1915 29 اكتبر كابينه ائتلافي فرانسه كه به رياست ويوياني از شروع جنگ مصدرامور بود، بر اثر مخالفتهاي گسترده در پارلمان سقوط كرد. اقدامات ميلران به عنوان وزير جنگ وژوفر فرمانده كل قوا ودلكاسه وزيرخارجه كه نتوانسته بود از ورود بلغارستان به جنگ جلوگيري كند، باعث ناخرسندي نمايندگان شده بود. نخست وزير جديدآريستيدبريان است كه قبلا هم به اين سمت انتخاب شده بود. وي ائتلاف ملي را از احزاب چپ و راست در كابينه جديد حفظ كرده وويوياني نخست وزير پيشين را به عنوان وزير دادگستري برگزيده وزير است جنگ در هيات دولت جديد ژنرال گاليني است كه سال گذشته هنگام نزديك شدن آلمانها به پاريس، دفاع از پايتخت را با موفقيت كامل به عهده گرفت و اين شهر را به صورت دژي تسخيرناپذير درآورد.