Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750823-9419S1

Date of Document: 1996-11-13

كتب مرجع؟ كدامند املاء صحيح، تلفظ: نوع كلمه، معاني مختلف و نيز مثالهايي براي معاني مختلف از جمله مواردي است كه مقابل يك واژه در فرهنگ ها مي آيد عنوان كتب مرجع به كتابهايي اطلاق مي شود كه براي به دست آوردن خبر يا اطلاع درباب موضوع خاصي، به آنها مراجعه مي شود و به اين قصد تدوين نشده اند كه تا به آخر مطالعه اين گردند كتابها را در رديف منابع درجه اول يك كتابخانه به حساب مي آورند. لازم به ذكر است كه منابع مرجع يا به عبارتي Books خود Reference در دو گروه مجزا قابل بررسي هستند، منابع رديف اول و منابع رديف دوم. منابع رديف اول، شامل منابع كلي تري هستند كه با مراجعه مستقيم مي توان از آنها پاسخ را دريافت كرد. مانند: دائره المعارفها و فرهنگها. منابع رديف 2 دوم آنهايي هستند كه به ما مستقيمااطلاعات نمي دهند بلكه منابع ديگري را به ما معرفي مي نمايند تا با مراجعه به آنهابتوانيم اطلاعات يا پاسخهاي مورد نياز را بدست آوريم مانند كتابشناسي ها در تقسيم بندي ديگري، منابع مرجع را به دو دسته عمومي، واختصاصي، تقسيم نموده اند: - منابع عمومي مانند دائره المعارفهاي عمومي كه مورد استفاده عموم مردم قرار مي گيرند. - منابع اختصاصي مانند راهنماهاي خاص مناطق، كشورها و... مانند: ايران آلماناك، يا راهنماي جهاني: Who Who's يا World راهنماي تخصصي ملي: راههاي ارتباطي دوره ساساني. دائره المعارفهاي اختصاصي: اين منابع مطالب را در چارچوبخاصي بيان مي كنند معمولا داراي تنظيم الفبايي مدخل هستند مانند: دائره المعارف ادبي، دائره المعارف شيمي حدود گسترش كتاب مرجع: مي تواند خيلي كلي به موضوع بپردازد و يا خيلي مفصل. مثلا كتابشناسي ها مي توانند كامل در زمينه اي معرفي شوند مثل كتابشناسي ملي و يا اينكه در يك موضوع خاص باشند: مثل كتابشناسي برق، كتابشناسي كتابداري و... واژه نامه ها: Dictionaries معادل كلمه ديكشنري در واژه نامه فارسي، يا به عبارتي ديگرفرهنگ است. اين دسته از كتب مرجع معمولادر هر كتابخانه اي يافت مي شوند. خصوصا در كتابخانه هاي شخصي، دانشگاهي و تخصصي. در اصل يكي از مهمترين كتابهاي مرجع به شمار مي روند كه اكثرا با آن سرو كار داريم. در يك واژه نامه تقريبا همه لغات موجود در يك زبان درج مي شود، در زير هر واژه موارد زير مي آيد: املاء صحيح، تلفظ، نوع كلمه (از لحاظ دستوري ) معاني مختلف آن واژه و نيز مثالهايي براي معاني، همچنين ريشه و تاريخ لغت ريشه شناسي و نيز مترادفات كلمه يا همان واژه خاص، ذكرمي گردد. بسياري از ما نمي دانيم كه يك واژه نامه مبسوط شامل چه اطلاعات وسيعي است. در بسياري از واژه نامه ها قسمتي نيز به نام اشخاص و يا اماكن واسامي ديگر اختصاص مي يابد. اين موارد معمولادر همه واژه نامه ها وجود دارد اما ممكن است در هر يك به يك شكل باشند. از جمله واژه نامه هاي مهم كه درزبان انگليسي كاربرد دارندمي توان Webstersبه اشاره نمود. مهمترين موضوع قابل ذكر در ترتيب واژه نامه وبستر اين است كه لغات بطور مناسبي تعريف شده اند و تلفظ آنها نيز آمده است. ضمنا واژه نامه مزبور درشكلهاي مختلف و براي گروههاي خاص تر نيز تدوين شده است. از ميان واژه نامه هاي خلاصه شده در زبان انگليسي كه سعي شده لغات مهم و سودمند را در برگيرد مي توان به فرهنگهاي ذيل اشاره كرد: .Dictionary English Chamber's- Dictionary English Oxford The- در زبان فارسي فرهنگها ياهمان واژه نامه ها تاريخچه اي طولاني دارند. از جمله واژه نامه بندهش كه بنياد فرهنگ ايران در سال 1346 آن را به چاپ رسانيد. اين واژه نامه مربوط است به اساطير (داستانهاي افسانه اي )،، نجوم جغرافيا، جانورشناسي و... ديگر واژه نامه اصيل لغت فارسي، فرس نام دارد كه اثراسدي طوسي بوده و به كوشش استاد محمد دبيرسياقي در سال به 1336 چاپ رسيد. اين فرهنگ از آنجا كه به قرنهاپيش باز مي گردد ويژگي خاصي دارد و آن اين است كه در آن الفباي آخر كلمات لحاظ شده است. ضمنا داراي شواهد شعري است كه در نوع خود بي نظير فرهنگ است آنندراج اثر محمدپاشا كه زير نظر استاد محمد دبير سياقي ابتدا در 2 جلد و بعدها در 7 جلد به چاپ رسيد. اولين بار اين فرهنگ در هندوستان به چاپ رسيد. و اما ديگر واژه نامه هاي فارسي كه نسبت به واژه نامه هاي ذكر شده جديدتر بوده و در قرن اخير تهيه و تدوين شده اند عبارتنداز: - فرهنگ عميد: به صورت 2 جلدي 3و منتشر شده و مي شود و نسبت به برهان قاطع از كلمات جديدتري استفاده شده همچنين از اشكال مصور و طرحها استفاده نموده و در ارتباط با زبان شيرين فارسي مقدمه مفصلي دارد. اين فرهنگ اثر استاد حسن عميد است.. - فرهنگ معين: شامل 6 جلداست كه دو جلد آن اختصاص به اعلام دارد و در آن اسامي خاص اشخاص، كشورها و شهرها و... آمده است. اين فرهنگ نتيجه زحمات استاد دكتر محمد معين است كه سعي شده است حداكثر لغات و كلمات در آن توضيح داده از شود مشخصات فرهنگ معين استفاده از حروف و اصوات لاتين است كه در مقابل هر كلمه آمده است. - لغت نامه دهخدا: از بزرگترين و شناخته شده ترين فرهنگهاي فارسي است كه بسيار كامل ومبسوط است و نتيجه تلاش بي دريغ و خستگي ناپذير استاد علي اكبر دهخدا. مشخصه هاي بارزي در اين لغت نامه وجود دارد. از آنجاكه براي هر مدخل يا به اصطلاح واژه توضيحات كاملي آمده است و از شواهد شعري در حد فراوان استفاده گشته، اين لغت نامه را در حد دائره المعارف دانسته اند. جلد اول لغت نامه دهخدا شامل مقدمه است كه خود دائره المعارف كوچكي براي پارسي زبانان به شمار مي رود و با اندك تاملي در اين مقدمه به نكاتي از جمله: ظهور لغت، زبانها، لهجه ها و گويشهاي ايراني، عوامل فساد لغت و... دست همچنين مي يابيم درباره زندگي مرحوم دهخدا نيز اشاراتي آمده است. چاپ جديد اين لغت نامه در چهار ده جلد توسط گروهي از اديبان و محققان تصحيح و به چاپ رسيده است. لازم به ذكر است از خصوصيات مهم اين لغت نامه استفاده از حروف فارسي با فتحه، ضمه و كسره و سكون براي تلفظ صحيح هر مدخل است ضمنا از هيچ گونه تصويري در آن استفاده نشده است. ادامه دارد