Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750821-9267S1

Date of Document: 1996-11-11

گزارش قرن - 1900 2000 زيردريايي آلماني كشتي مسافري را غرق كرد كشتي مسافري انگليسي پس از حمله زيردريايي آلماني 1915 7 مه كشتي بزرگ و مجلل مسافربرانگليسي به نام لوزيتانيا كه ازنيويورك به مقصد بندر ليورپول درانگليس حركت مي كرد، با دو اژدر از يك زيردريايي آلماني منهدم شد و در فاصله اندكي از سواحل جنوب شرقي ايرلند به قعر دريا فرورفت. ساعت 2 و 33 دقيقه بعدازظهر بودكه زيردريايي Oآلماني U نخستين اژدر را پرتاب كرد و در پي آن دومين اژدر انفجار سهمگيني در كشتي هزار 32 تني بريتانيايي به وجود آورد و چنان به سرعت آن را به اعماق دريا فرستاد كه فقط يك سوم از هزار و 959 مسافر و خدمه كشتي موفق به نجات جان خود شدند. در ميان ناپديدشدگان 118 مسافر آمريكايي بودند كه يكي از آنهاآلفردواندربيلت فرزند ميليونر معروف نيويوركي است. غرق كشتي لوزيتانيا واكنش شديدي در آمريكا پديد آورده است. براساس گزارشها قبل ازعزيمت اين كشتي به قصد سفير انگليس، آلمان در نيويورك هشدارداده بود كه زيردرياييهاي آلماني دستور دارند به هر كشتي انگليسي در آبهاي اين كشور حمله ور شوند، اما كاپيتن كشتي باتوجه به اين كه سرعت لوزيتانيا 25 گره دريايي و خيلي بيش از زيردرياييهاي آلماني بود، هشدار سفير آلمان را تهديدي توخالي انگاشته بود. اكنون غرق كشتي انگليسي و تلفات بالاي مسافران آمريكايي آن افكارعمومي را در ايالات متحده به شدت برآشفته و در محافل سياسي صحبت از تلافي جويي است. حتي تئودور روزولت، رئيس جمهوري پيشين آمريكا كه به طرفداري از آلمان شهرت داشت، در تازه ترين اظهارنظر خود بر لزوم اعلان جنگ به آلمان تاكيد كرده است. ويلسون رئيس جمهوري كنوني نيزدر يك يادداشت شديداللحن به دولت آلمان، حمله به كشتي مسافربر انگليسي را برخلاف مقررات بين المللي و مغاير بامنشور آزادي درياها دانسته و تقاضاي پرداخت غرامت به بازماندگان مسافران غرق شده آمريكايي كرده است. آلمانها اين درخواست را رد كرده اند و گفته اند كه كشتي لوزيتانيا علاوه بر مسافر مقدار زيادي اسلحه و ملزومات جنگي از آمريكا به انگلستان حمل مي كرده، بنابراين حمله به آن كاملا موجه بوده از است سوي ديگر ميان ويلسون رئيس جمهوري آمريكا و وزيرخارجه اش برايان بر سر مساله غرق كشتي لوزيتانيا اختلاف شديدي بروز كرده و وزيرخارجه استعفا كرده است، زيرا عقيده دارد به علت حمل تجهيزات جنگي آلمانها حق حمله به كشتي انگليسي را داشته اند. او مي گويد: لوزيتانيا مسافر هم حمل مي كرد، اما براي اين كه به اين عنوان ماموريت اصلي نظامي خود را پرده پوشي كند و از حمله دشمن درامان بماند. در آمريكا اكثريت سياسيون با اين نظر موافق نيستند و احساسات ضدآلماني در حال اوج گيري است. ظاهرا منافع اقتصادي آمريكا نيز حمايت اين كشور را از انگليس و فرانسه ايجاب مي كند. بنابر اين شركت آمريكا در جنگ عليه آلمان و در كنار فرانسه و انگليس در آينده نامحتمل نيست و در اين صورت كفه قوا به نفع متفقين سنگين تر خواهد شد و ارتش رايش كه تاكنون در جنگ دست بالا را داشته است، تحت فشار قرار خواهد گرفت. افزايش جيره غذايي سربازان 4 آوريل 1915 جنگ در جبهه مستلزم تلاش بدني رزمندگان است و يك سرباز براي اين كه قدرت بدني كافي داشته باشد بايد غذاي كامل و محتوي مواد نيروبخش مصرف وزارت جنگ كند فرانسه از چندي پيش به تغذيه سربازان اهميت بيشتري مي دهد و جيره غذايي روزانه آنان را به شرح زير افزايش داده است: گرم 750 نان - گرم 400 گوشت تازه با 30 گرم چربي يا 200 گرم گوشت كنسرو - گرم 60 برنج وسبزيجات بعلاوه مقدار كافي قهوه. البته اين مواد بصورت غذاهاي گوناگون و اشتهاآور در اختيار سربازان قرار مي گيرد. فرانسويها دوباره حمله كردند 1915 18 مه فرانسوي ها در حال بازپس گرفتن مناطق اشغالي آرتوآ ارتش فرانسه از زمان پيروزي بزرگ مارن در سپتامبر 1914 كه مانع پيشروي آلمانها به سوي پاريس شد، چندبار ديگر در مناطق مختلف جبهه دست به حمله زد، اما به علت كمبود تداركات از يك سو و مقاومت دشمن از سوي ديگر، اين حملات نتايج درخشاني نداشت و در محدوده پيروزيهاي محلي و موضعي متوقف ماند. چندي پيش فرمانده ارتش رايش براي جنگ در جبهه شرق با روسها، برخي لشكرها و سازوبرگ جنگي خود را در جبهه غرب به شرق انتقال داد و اين فرصت مناسبي براي متفقين بود تا به حمله بزرگ و گسترده اي دست بزنند و آلمانها را از نواحي اشغال شده بيرون باوجود برانند اين قواي آلمان در جبهه غرب هنوز بسيار قوي بود. آنها 4 هزار و 350 توپخانه و آتشبار سبك و هزار و 360 واحد سنگين در اختيار داشتند در حالي كه قدرت آتش متفقين از 3 هزار و 365 واحد سبك و فقط 80 واحد سنگين تجاوز گذشته نمي كرد از آن آلمانها در جبهه اي به طول يك كيلومتر در ناحيه آراس وآرتوآ در سنگرها و مواضع مستحكمي قرار داشتند كه با پيچ وخمهاي بسيار و گذرگاههاي پرفرازونشيب، نوعي دژ تسخيرناپذير به نظر مي رسيد و فرانسويان آنراهزارتو ناميده بودند. بااين همه حمله بزرگ ارتش فرانسه در ساعت 6 بامداد يكشنبه مه 9 آغاز شد و فرماندهي كل باژنرال پتن بود كه از مدتهاپيش آنرا با دقت و وسواس تدارك مي ديد. ظاهرا حريف انتظار چنين تهاجم وسيعي را نداشت و خطوط دفاعي اش به سرعت درهم شكست و سپاهيان فرانسوي دردو سه روز اول صاعقه وار مواضع آلمانها را تصرف كردند و حتي استحكامات معروف به هزارتوهم مانع پيشروي آنها نشد، امابزودي از نظر تجهيزات پشتيباني و نفرات تازه نفس به تنگنا افتادند و به همين علت نتوانستند به پيشرفت خود ادامه دهند. سپس آلمانها با دريافت نيروهاي كمكي دست به حمله متقابل زدند و مواضع از دست رفته را دوباره تصرف كردند. اكنون خط جبهه تقريبا به وضع پيشين برگشته و دو حريف سرگرم تجديد قوا و ترميم خسارات و سنگربنديهاي جديد هستند. فرماندهي ارتش فرانسه مدعي است كه اين حمله نتايج موفقيت آميز داشته، زيرا از انتقال بيشتر سپاهيان آلماني به جبهه جنگ روسيه جلوگيري كرده است. اما عده اي اين پرسش را مطرح مي كنند كه آيا تحمل اين همه تلفات و خسارات براي كمك به متفقي كه خود بزرگترين ارتش جهان را از نظر تعداد نفرات در اختيار دارد، جايز؟ بود كارشناسان نظامي، علت اصلي ناكامي اين حمله را بي توجهي به تجهيزات و نفرات پشتيباني دانسته اند. چين تحت الحمايه ژاپن 9 مه 1915 در پي تشنجاتي در روابط چين وژاپن كه منجر به اولتيماتومي از سوي توكيو شد، حكومت پكن، تحت رهبري يوان شيكائي به نوعي تحت الحمايگي چين از ژاپن تن داد. براساس تواقفي ميان دو طرف، ژاپني ها سلطه نامحدود خود را در امور اقتصادي و صنعتي چين برقرار خواهند كرد و منچوري ومغولستان را تحت حاكميت سياسي خود خواهند داشت. بنادر عمده چين مانند پرت آرتور و رايرن به اجاره 99 ساله در اختيار ژاپن قرار مي گيرد و حكومت توكيو اختيار كامل خواهد داشت در باره سرنوشت مستعمرات آلمان در خاور دور بااين كشور مذاكره و توافق كند. نواحي شاندونگ وكينگدائوكه بخشهايي از اين مستعمرات بود، هم اكنون در تصرف ژاپنيهاقرار دارد. در مقابل همه اين امتيازها كه استقلال حكومت پكن را خدشه دارمي كند، ژاپن تعهد كرده است يوان شيكايي را در آينده به عنوان امپراتور چين به رسميت بشناسد. وي در زمان امپراتريس تسوهي ملكه مقتدر چين نخست وزير شد و پس از انقلاب و اعلام جمهوري، به جاي دكتر سون يات سن به رياست جمهوري رسيد و اكنون كشور را به ژاپني ها تقديم مي كند تا عنوان امپراتور بگيرد! اعلان جنگ به اتريش ايتاليا از اتحاد مثلث كناره گرفت و به اتريش اعلان جنگ داد 1915 23 مه در سوم ماه مه دولت ايتاليا ازاتحاد مثلث كه با عضويت در آن از سال 1882 با آلمان و اتريش هم پيمان بود كناره گرفت وبدين گونه از اجبار به حفظ بي طرفي در جنگ بين المللي رهايي يافت. اكنون ايتاليا به متحد پيشين خود ( اتريش ) رسما اعلان جنگ داده وادعاي ارضي روي بخشهاي وسيعي ازايالات جنوبي امپراتوري اتريش دارد كه نواحي تيرول وايستري ودالماسي را دربر مي گيرد و بندر مهم تريست نيز جزو آن است. چرخش 180 درجه سياسي ايتالياثمره توافقهاي محرمانه اين است كه چندي پيش ميان سالاندرارئيس دولت ايتاليا با سياستمردان انگليسي و فرانسوي در لندن صورت گرفت و طي آن متفقين پذيرفتند كه در صورت مشاركت ايتاليا در جنگ با اتريش، پس از دستيابي به پيروزي، سرزمينهاي ادعايي رم را از امپراتوري اتريش منتزع كند و به خاك ايتاليا بيفزايد. در پارلمان رم يك اكثريت 300 نفري با شركت ايتاليا در جنگ بين المللي مخالف بودند و يك سياستمدار طرفدار آلمان به نام جيوليتي را كانديداي نخست وزيري كردند تا توافق محرمانه با انگليس و فرانسه را به هم بزند و بي طرفي ايتاليا را حفظ كند. ويكتور امانويل سوم، پادشاه ايتاليا نيز با نخست وزير جديد و حفظ بي طرفي مخالفتي نداشت، امادر اين دانونزيو ميان، نويسنده معروف ايتاليايي اهالي رم را تحريك كرد در تظاهرات عظيمي خواهان جنگ با اتريش شوند. درشهر صنعتي ميلان نيز بنيتوموسوليني رهبر سوسياليستهابا بسيج كارگران شعارهاي جنگ طلبانه سرداد و اخطار كرد كه اگر دولت رم براي بازگرداندن ايالات ايتاليايي نشين با امپراتوري اتريش وارد جنگ نشود، انقلابخونيني روي خواهد داد و اساس حكومت ايتاليا را واژگون خواهد كرد. در اين جو پرتنش جيوليتي از پذيرش نخست وزيري امتناع ورزيده و پادشاه ايتاليا دوباره سالاندرا را به رياست دولت برگزيد. اعلان جنگ ايتاليا به اتريش به بحران سياسي 20 روزه رم پايان داد و البته بيش از ايتالياييها باعث خشنودي لندن، پاريس و مسكو شد.