Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750819-9097S1

Date of Document: 1996-11-09

سوزش معده; سببها و سدها راههاي تشخيص و توصيه هايي براي درمان سوزش معده: خوردن غذاي زياد همراه با هواي بلعيده شده، كشيدن خوردن سيگار، قهوه و شكلات، مصرف غذاهاي چرب و سرخ كرده و مصرف مركبات مي تواند منجربه سوزش سردل شود حدود ده درصد مردم هر روز سوزش سردل و بازگشت محتويات معده به مري را تجربه مي كنند سوزش سردل ناراحتي بسيار شايعي است و تقريبا هركسي آن را تجربه كرده است. اين ناراحتي هنگامي رخ مي دهد كه اسيد معده به داخل مري برگشت مي كند. مري لوله اي است كه حلق را به معده متصل مي كند و غذا از طريق آن وارد معده مي شود. سوزش سر دل معمولا بعد از غذا به صورت احساس سوزش يا درد پشت استخوان جناغ حس مي شود. معمولا همراه سوزش سردل، بازگشت غذاي خورده شده به حلق و احساس ترشي اسيد معده در دهان نيز وجود دارد. داروهاي ضد اسيد (آنتي اسيد ) يا شير به طور موقتي مي توانند سوزش سردل را در اغلب مردم تسكين دهند. علت سوزش سردل براي؟ چيست آنكه بدانيم چرا سوزش سردل رخ مي دهد، بايد مختصري ازساختمان تشريحي بدن را بدانيم، مري غذا و مايعات خورده شده رابه معده حمل مي كند. مري ساختماني عضلاني دارد. اين عضلات در انتهاي تحتاني مري (محل اتصال مري به معده ) به نحوي مرتب مي شوند، كه به صورت دريچه اي در مي آيند. به اين قسمت دريچه تحتاني مري مي گويند. اين دريچه در حالت طبيعي فقط وقتي باز مي شود، كه غذاي خورده شده بايد وارد معده اين شود دريچه، درساير مواقع بايد بسته باشد، تا از بازگشت محتويات معده به داخل مري جلوگيري كند. اما اين دريچه هميشه بي نقص عمل نمي كند و كار آن به راحتي توسط عوامل متعددي مختل مي شود. كه شايعترين علت اين امر خوردن غذاي بسيار زياد است. خوردن غذاي زياد همراه با هواي بلعيده شده منجربه افزايش فشار داخل معده مي شود. هرگاه اين فشار زياد داخل معده، بر قدرت دريچه تحتاني مري غلبه كند، اين دريچه باز مي شود و محتويات معده وارد مري مي گردد و سوزش سردل رخ مي دهد. عوامل ديگري هم قدرت دريچه تحتاني مري را كم مي كند و باعث برگشت محتويات معده مي شوند، كشيدن سيگار (به علت نيكوتين آن ) خوردن، قهوه و شكلات، مصرف غذاهاي چرب و سرخ كرده و مصرف مركبات و آب آنها، مي تواند منجربه سوزش سردل شود. همچنين نعناع از سبزيهايي است كه مي تواند منجربه سوزش سردل شود. مصرف بعضي از داروها هم مي تواند سوزش سردل ايجاد كند. حاملگي، چاقي نيز از عوامل ايجادكننده سوزش سردل هستند، زيرا با افزايش فشار داخلي شكم، بر قدرت دريچه تحتاني مري غلبه خوابيدن مي كنند روي سطح صاف، به خصوص بعد از صرف غذا نيز مي تواند سوزش سردل را تشديد نمايد و بنابراين بايد زير سر را با گذاشتن بالش، اندكي بالا برد و پس از صرف غذا مدتي از دراز كشيدن اجتناب نمود. فتق هياتال نيزيكي ديگر از عواملي است كه منجربه سوزش سردل مي شود. (پرده ديافراگم عضله اي پهن است كه قفسه سينه را از شكم جدا مي كند. مري براي اتصال به معده از سوراخي در پرده ديافراگم مي گذرد. هرگاه اين سوراخ بزرگ شود، قسمتي از معده از داخل آن وارد قفسه سينه مي شود. اين حالت را فتق هياتال مي نامند. ) اما بسياري از كساني كه مبتلا به سوزش سردل هستند، داراي فتق هياتال نيستند و همچنين بسياري از كساني كه مبتلا به فتق هياتال هستند، دچار سوزش سردل نمي باشند. سوزش سردل شايع و جدي سوزش سردل و بازگشت محتويات معده به مري بسيار شايع است و حدود 10 درصد مردم هر روز آن را تجربه مي كنند. بيست و پنج درصد زنان حامله مبتلا به سوزش سردل مي شوند. گرچه سوزش سردل شايع است ولي خطرناك نمي باشد، اما موارد شديد آن به قسمت تحتاني مري صدمه مي زند و نياز به درمان دارد. تشخيص: گاهي لازم مي شود كه براي تشخيص ناراحتي بيمار از روشهاي تشخيص مختلفي كمك گرفته شود مانند: تهيه عكس راديوگرافي از قسمتهاي فوقاني دستگاه گوارش (بيمار مقداري باريم مايع مي نوشد و سپس عكسهاي راديوگرافي از مري و معده تهيه مي شود ) آندوسكوپي، قسمتهاي فوقاني دستگاه گوارش (داروهاي آرام بخش به مريض تجويز مي شود و بوسيله دستگاه آندوسكوپي كه وارد مري و معده مي شود، داخل آنها را ديده و مورد مطالعه قرار مي دهند ) اندازه گيري، فشار داخلي مري و به خصوص دريچه تحتاني آن كمك گرفته مي شود. عوارض بازگشت محتويات معده به مري عوارض عمده اي كه در صورت وجود اين بيماري براي مدت طولاني رخ مي دهد، شامل موارد زير است: - خونريزي مزمن و كم خوني حاصل از آن مي تواند رخ دهد. - برگشت محتويات معده به مري، به مري آسيب مي زند و منجربه بروز تنگي در قسمت تحتاني آن خواهد شد. اين حالت باعث مي شودكه مريض در هنگام خوردن غذا دچار مشكل بلع شود و احساس كند كه غذايش به آساني پايين نمي رود و به اصطلاح گير مي كند. معمولا تنگي را مي توان بدون عمل جراحي وبا گشاد كردن درمان نمود. - هرگاه بازگشت محتويات معده به داخل مري براي مدت طولاني وجود داشته باشد و قسمت تحتاني مري را تحريك نمايد و آسيب بزند، بافت پوشاننده معده به داخل مري رشد مي كند و جاي بافت طبيعي مري را به مي گيرد اين حالت مري بارت مي گويند. در اين موارد خطر ابتلا به سرطان مري بوجود مي آيد، گرچه ميزان اين خطر زياد نيست. - هرگاه مايع معدي وارد مري و از آنجا وارد لوله هاي تنفسي شود، مشكلات ريوي مثل خس خس سينه، برونشيت و حتي ذات الريه رخ مي دهد. اين مشكلات معمولا در شب وقتي بيمار خوابيده است، رخ مي دهد. درمان: اگر شما مبتلا به سوزش سردل هستيد و مي خواهيد بهبود پيدا كنيد، در اينجا توصيه هايي وجود دارد كه به شما كمك خواهد كرد: هرگز پرخوري نكنيد. سعي كنيد غذاي كمتر و به دفعات بيشتري صرف نماييد. قبل از رفتن به رختخواب غذا نخوريد. سعي كنيد بين زمان صرف غذا و زمان استراحت شما چند ساعتي فاصله باشد. در اين فاصله غذا از معده خارج خواهد شد و احتمال سوزش سردل كمتر خواهد شد. كمربند خود را خيلي محكم نبنديد. از ورزشهاي شكمي، خم و راست شدن زياد و بلند كردن اشياء سنگين بعد از غذا خوردن خودداري كنيد. اگر چاق هستيد، وزن خود را كم كنيد. چاقي شما را مستعد بروزسوزش سردل مي كند. از مصرف سيگار، غذاهاي چرب، قهوه، شكلات و نعناع بپرهيزيد. سر رختخواب خود را 8 تا 10 درجه بالا ببريد. اين كار باعث مي شود كه جاذبه زمين مانع بازگشت محتويات معده به داخل مري در هنگام خواب شود. بعضي از داروها مثل داروهاي ضد اسپاسم، داروهاي بلوك كننده كانال كلسيم و ضدافسردگي، باعث كم شدن قدرت دريچه تحتاني مري مي شوند. در مورد داروهاي مصرفي با پزشك معالج خود مشورت كنيد. هرگاه به پزشك مراجعه كنيد، احتمالا او يكي از اين داروها را برايتان تجويز خواهد كرد: آنتي اسيدها - اين داروها اغلب بايد مورد استفاده قرار گيرند. اين داروها همان شربت معده هايي هستند كه توسط مردم مورد استفاده قرار مي گيرند. داروهايي كه ترشح اسيد معده را كاهش مي دهند (مانندسايمتيدين ) و يا قدرت دريچه تحتاني مري را افزايش مي دهند ( مثل متوكلوپراميد ) هم گاهي مورد استفاده قرار مي گيرند. جراحي - هرگاه برنامه درماني بالا ناموفق بود، مي توان از جراحي استفاده كرد. خلاصه سوزش سردل آنقدر شايع است كه مي توان بروز گاهگاهي آن را در هركسي طبيعي دانست. اما اگر سوزش سردل هميشگي باشد، نياز به بررسي و درمان آن توسط پزشك وجود دارد. درمان طبي (توصيه هاي بهداشتي و دارو ) اغلب موثر است و مي تواندمانع بروز عوارض گردد. براي معدود بيماراني كه درمان طبي برايشان موثر نمي شود، جراحي روش درماني مفيد و معمولاموفقيت آميز است. نويسنده: دكتر درياني