Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750815-8888S1

Date of Document: 1996-11-05

يادداشتهاي سفر به آسياي مركزي وحيدرضا نعيمي جمهوري اسلامي ايران در دو بعدمهم ديگر با كشورهاي آسياي مركزي داراي مشتركاتي است. ابتدا مسئله رژيم حقوقي درياي خزر است. قزاقستان آذربايجان روسيه تركمنستان و جمهوري اسلامي ايران 5 كشوري هستند كه با اين دريا همسايه اند. اين كشورها رويهمرفته سازمان منطقه اي همكاري درياي خزر را تشكيل مي دهند. حل و فصل مسئله رژيم حقوقي درياي خزر كه عمدتا دربرگيرنده جزئيات چگونگي استفاده 5 كشور يادشده از منابع طبعي اين درياست، مي تواند سرآغاز مرحله جديدي از همكاري و همزيستي مسالمت آميز باشد. وانگهي، توافق اين كشورها در اين زمينه نمونه آشكار تفاهم و مداراي خردمدارانه در اين منطقه مهم از جهان است. سومين عرصه همكاري ايران بااين كشورها سازمان همكاري اقتصادي ( اكو ) است. در زمستان سال 1371 اجلاس اكو با حضورسران سه كشور بنيانگزارسازمان يعني تركيه ايران وپاكستان به علاوه 5 كشور آسياي مركزي، آذربايجان و افغانستان تشكيل شد. اين اجلاس آغاز عضويت كشور 7 جديد در اين سازمان بود. اين سازمان اكنون با داشتن چند صد ميليون جمعيت و چندين ميليون كيلومترمربع وسعت، محل همايش كشورهايي است كه با برخورداري از ذخاير غني منابع طبيعي مي توانند نقش مهمي در آستانه قرن بيست و يكم وسالها پس از شروع آن در عرصه جهاني ايفاء كنند. كشورهاي آسياي مركزي وجوه مشترك بسياري دارند، چرا كه زماني اجزاء يك پيكره عظيم بوده و امروز نيز وابستگي تنگاتنگي به هم دارند. پديده هايي كه پس از استقلال اين كشورها رخ داده است، كمابيش يكسان بوده و فقط حدت و شدت آن متفاوت است. بريدگي ناگهاني از منبع مالي مسكو، ازكارافتادن برخي صنايع به علت مشكلات مالي و نرسيدن مواد خام و در يك كلام ازكارافتادن چرخ دنده هاي صنعت در اين كشورها - كه اغلب چندان هم صنعتي نيستند - باعث ايجاد معضلات بزرگي شده عده است كثيري اينك زير خط فقر زندگي مي كنند و البته عده قليلي هم از اين رهگذر بار خود را بسته و بر خرمراد سوار شده اند. اندك دستمزد برخي كاركنان دولتي و بازنشستگان منظم پرداخت نمي شود. شمار زيادي از مردم ناچار هستند براي گذران زندگي اثاثيه خانه خود را بفروشند. با اين حال، مي بينيم كه بهاي برخي اجناس و خدمات در اين كشورها بسيار بالاست (يا بگوييم درحد قيمت واقعي است ). از اين جمله مي توان از بنزين و نان نام برد كه بهاي آنها در متن خاطرات نگارنده آمده است. اين كشورها همگي در حال گذاراز اقتصاد بسته دولتي به سوي اقتصاد بازار آزاد هستند. يكي ديگر از فصول مشترك اين كشورها آن است كه همگي با برگزاري همه پرسي، طول مدت دوره رياست جمهوري جاري را تا سالهاي اوليه قرن بيست و يكم استثنائا تمديد كرده اند. آنها معتقدند سكاندار درياي مواج كنوني بايد تا انتها يك نفر باشد. در زمان اتحاد شوروي، يكي ازسياستهاي اساسي حزب آميختن كمونيست، تركيب نژادي مردم ساكن در نقاط مختلف اين مجموعه بود. به همين علت است كه اين كشورها تركيب نژادي اما متنوعي دارند پس از استقلال آنها و برداشته شدن تدريجا فشارها، روسها جمهوريهاي آسياي مركزي را ترك مي كنند و راهي روسيه يا حتي كشورهاي خارجي ديگر مي شوند. موج ديگر مهاجرت از روستاها به سوي شهرهاست كه با واكنش منفي شهرنشينها روبروشده است. ادامه دارد