Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750815-8860S1

Date of Document: 1996-11-05

ايمني غذا؟ چگونه توليد، فرايند، نقل و انتقال، توزيع، نگهداري و مصرف موادغذايي از مراحل عمده كنترل ونظارت درايمني غذا مي باشند ايمني غذا از موضوعات مهم بهداشتي - تغذيه اي در سطح ملي و بين المللي است اشاره: در شماره هاي پيشين همشهري، با انتشار مقالاتي جداگانه در صفحه علمي و ايمني فرهنگي، غذا از ابعاد مختلفي نظير نگهداري، نقل و انتقال و خطرات ناشي از آلودگي مورد ميكروبي، بحث قرار گرفت، امروزدر ادامه سلسله مطالب همراه قبلي، با ارائه تعريفي از ايمني غذا، به عنوان يكي از موضوعات مهم بهداشتي - تغذيه اي در سطح ملي و بين المللي، ده پيشنهادسازمان بهداشت جهاني براي تهيه و مصرف غذاي سالم نيز مطرح شده است. تامين غذاي سالم همچون كيفيت آن به منظور حفظ سلامت فرد، جامعه و كشور از اهميت بسزايي برخوردار بسياري است از بيماريها در انسان با غذا در ارتباط است. طبق براورد سازمان جهاني بهداشت، سالانه حدود 3 ميليون كودك زير 5 سال در اثر ابتلا به اسهال ازبين مي روند و حدود سه چهارم اين مرگ و ميرها به نوعي با غذا و آلودگي آن در ارتباط است. از زمانهاي گذشته، آلودگي غذا و آب به عنوان منابع ابتلاءبه بيماري و به خطر افتادن سلامت جامعه شناخته شده اند. آلودگي ها شامل عوامل بسيارمتعدد و گسترده بيولوژيكي وشيميايي بوده، كه در ماده غذايي رشد و تكثير يافته و در انتقال و ابتلاء به بيماري، داراي پتانسيل بالايي مي باشند. مسموميت ناشي از آلودگيهاي ميكروبي غذا از مسايل عمده در كشورهاي مختلف به شمارمي آيد. براساس گزارش هاي موجود، در كشورهاي درحال توسعه يا كمتر توسعه يافته 30 درصد غذاي توليد شده قبل از مصرف به دليل هجوم حشرات و يا رشد ميكروبها فاسد و ضايع مي شود. در اين كشورها به دليل وجود مشكلات متعدد، نياز براي دستيابي به غذاي كافي، اغلب بر نگراني، درمورد بيماريهاي ناشي از آلودگي غذا و آب غلبه مي كند. همين امر موجب مي شود كه شيوع موارد ابتلاء به مسموميت هاي غذايي بالا رفته و ميزان آسيبپذيري جامعه افزايش يابدو در نهايت، سلامت آن مورد تهديد قرار گيرد، كه بي ترديد زيانهاي بهداشتي، اقتصادي و اجتماعي بسياري را به همراه خواهدداشت. ايمني غذا از موضوعات مهم بهداشتي - تغذيه اي در سطح ملي و بين المللي است. براساس براوردهاي اقتصادي سالانه حدود 500 ميليون دلار غذا وارد بازارهاي تجاري بين المللي مي شود كه، ازنظر اقتصادي نقش مهمي را در كشورها به عهده دارد و در صورت عدم توجه نسبت به حفظ شرايط مناسب براي توليد، نگهداري، توزيع و مصرف غذا، مبالغ قابل ملاحظه اي ازبين رفته و بهاي گزافي از بابت آن پرداخت مي شود. براي مثال در سال 1992 ايالات متحده بيش از يك ميليون دلار بابت غيربهداشتي و نامطلوب بودن كيفيت غذا پرداخت كرده است. در كشورهاي توسعه يافته حتي برخورداري از يك سيستم انسجام يافته، در زنجيره غذايي از توليد تا مصرف; عدم شناخت، بروز يك اشتباه و يا سهل انگاري در هر نقطه از اين زنجيره مي تواند منجربه باقي ماندن سم و يا رشد ميكروب بيماري زا گردد، كه به سرعت در همه جا توزيع شده و در يك منطقه انتشار مي يابد و خسارتهاي زيادي را به بخش هاي مختلف غذايي وارد براي مي سازد مثال در كاليفرنيا در سال 1985 ابتلاء آلودگي نوعي پنير مكزيكي به آلودگي ميكروبي غذايي مورد 142منجربه ابتلاء مورد 47 مرگ وميليون 700 دلار خسارت گرديد ويا در انگلستان آلودگي شيرخشك نوزادان در 1985 76 سال مورد ابتلا و 22 ميليون پوند خسارت همراه با بيكار شدن 100 نفر شاغل را به همراه داشته است. ايمني غذا، عبارت است از عاري بودن مواد غذايي از هر نوع آلودگي، از مرحله توليد ماده خام تا مصرف محصول نهايي به منظور تضمين سلامت انسان. غذا خود، منبع مناسب و مستعدي براي آلودگي است، غذا اغلب درمحيط غيربهداشتي و ناسالم به آساني آلوده مي شود و حتي مي تواند شاخص مناسبي براي تعيين آلودگي محيطبه شمار آيد. نقل و انتقال، عامل موثري در اين آلودگي است و درشرايط كنوني دامداري و توليد موادغذايي در سطح انبوه از ديگرعوامل گزارش شده است. استفاده از انواع سموم دفع آفات، حشره كش ها و داروها در پرورش دام و طيور، از مسائل عمده در ايمني غذا بوده، كه لزوم كنترل و نظارت آن از اهميت زيادي برخوردار است. در اين زمينه، افزودنيها و نگاهدارنده هانيز مورد توجه مي باشد. تقلبهاي احتمالي در تهيه مواد ومحصولات غذايي عرضه شده نيز ازعوامل بسيار مهمي است كه سلامت افراد جامعه را تهديد مي كند. بنابراين تامين غذاي سالم يابه عبارت ديگر، ايمني غذا درقالب يك يا چند كلمه خلاصه نمي شود، بلكه طيف وسيعي ازمراحل مختلف توليد را شامل مي گردد و قبل از رسيدن محصول به دست مصرف كننده، تمام مراحل توليد، فرايند و زنجيره توزيع مواد غذايي با تمام پيچيدگي هاي آن بايد مورد بررسي، ارزيابي و نظارت مداوم و مستمر قرار گيرد. بي ترديد با انجام تحقيقات بنيادي و كاربردي مي توان بسياري از عوامل ناشناخته و علل آنها را موردمطالعه قرار داد و راه حلهاي اساسي را با برنامه ريزي صحيح و قابل اجرا پيشنهاد كرد. توليد، فرايند، نقل و انتقال، توزيع، نگهداري و مصرف مواد غذايي از مراحل عمده براي كنترل و نظارت در ايمني غذا مي باشد. به طور كلي تغيير در برنامه ريزي و مديريت ايمني غذا، ازنقطه نظر آلودگيهاي ميكروبي وشيميايي براي جوامع مختلف، يك نياز اساسي است. آگاهي مصرف كننده، آموزش بهداشت موادغذايي و فعاليت سازمانها وتشكيلات ذيربط جهت كنترل آلودگيهاي موادغذايي نياز به بازبيني، تدوين و اجراي برنامه هاي نوين دارد. ده اقدام براي تهيه و مصرف غذاي سالم (به پيشنهاد سازمان بهداشت جهاني ): 1991 - 1 غذاهاي سالم فرايند شده راانتخاب و مصرف كنيد. - 2 غذا را كاملا بپزيد. - 3 غذاي پخته را سريعا بخوريد. - 4 غذاي پخته را با دقت وبه طور صحيح نگهداري كنيد. - 5 غذاي پخته را قبل از مصرف مجدد به طور كامل گرم كنيد. - 6 از تماس غذاي خام با غذاي پخته جدا اجتناب كنيد. - 7 هنگام شستشوي دستهايتان همواره از صابون استفاده كنيد. - 8 تمامي سطوح آشپزخانه ومكانهاي عمومي عرضه غذا را هميشه تميز نگهداريد. - 9 غذاها را از دسترس حشرات جوندگان و ساير حيوانات دور نگهداريد. - 10 همواره از آب بهداشتي و سالم استفاده كنيد. آزاده امين پور و بهنوش محمدپوراهرنجاني