Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750813-8728S1

Date of Document: 1996-11-03

ببر كاغذي فروريخت... به مناسبت 13 آبان روز تسخير لانه جاسوسي چند ماه از پيروزي انقلاب اسلامي مي گذشت اما سفارت امريكا همچنان اميد داشت با اتكا به مهره هاي امريكايي جامانده درداخل كشور بتواند تجربه مرداد 28 سال 1332 را به گونه اي ديگر تجديد نمايد. لحظه ها آبستن حوادث غيرمنتظره اي بودند، گام ها سنگين و سنگين تر بر سطح سرد آسفالت كوبيده مي شد و صداها كم كم به فريادها تبديل مي شد. نگهبانان سفارت امريكا با بي تفاوتي به اين منظره نگاه مي كردند. بعضي از عابران با دانشجويان پيرو خط امام همراه شده بودند و زمان انگار متوقف شده بود. صداها در گلوها فروخورده شد و لحظه اي بعد هجوم به لانه جاسوسي آغاز شد. كاركنان سفارت امريكا تصور چنين اقدامي نداشتند و نگهبانان خونسرد، همچنان با بهت به منظره مي نگريستند. جاسوسان از ترس دست يابي دانشجويان به مدارك سالهاخيانت و جاسوسي آنها هر آنچه را كه محرمانه مي پنداشتند به دستگاههاي كاغذ خردكن سپردند. دانشجويان پيرو خط امام بعداز تلاشي نه چندان طولاني مدت لانه جاسوسي را اشغال شادي كردند، در عمق چشمان آنان به خوبي ملموس بود، لحظه هاي سرنوشت ساز ملتي انقلابي با تصرف لانه شيطان بزرگ رقم خورد. فردا چه خواهد؟ شد انقلابيون جوان پيرو خط امام هرگزتصور نمي كردند، حركت آنان نقطه عطفي در روابط ايران وامريكا و روند انقلاب اسلامي خواهد شد. تسخير لانه جاسوسي، انقلاب دوم تسخير لانه جاسوسي در تحليل آگاهان سياسي به عنوان انقلاب دوم نام گرفت و توفان ناشي از آن به عمر خط سازش و آشتي جويي با استعمارگران پايان داد. نتيجه اين اقدام سند رسوايي امريكا و شكستن ابهت ببر كاغذي بين ملل تحت ستم پس بود از اين اقدام مهره هاي داخلي امريكايي به تكاپو افتادند، پدرخوانده گرفتار چندجوان انقلابي شده بود، جواناني كه تنها به كلام مسيحايي رهبرانقلاب اسلامي چشم دوخته بودند و از هيچ خط سازشي تبعيت نمي كردند. امام خميني ( ره ) از طريق مرحوم حاج احمد خميني به دانشجويان پيرو خط امام پيام دادند: خوب جايي را گرفته ايد، محكم نگهداريد. خشم هاي فروخورده سالها ظلم و جور امريكا بر مردم ايران با تصرف لانه جاسوسي يكباره سر باز كرد. آن روزها كارگر، دهقان، كاسب، كارمند و... در هواي سرد و باراني ساعتها از مقابل سفارت امريكا رژه رفتند و با مشت هاي گره كرده عمق كينه خود را نسبت به دشمني امريكا نشان مي دادند. دانشجويان دريافتند كه تنها نيستند، مردم به نداي رهبر خود لبيك گفته بودند. هاميلتون جوردن. رئيس ستاد كاخ سفيد در زمان رياست جمهوري كارتر درباره اين حركت انقلابي مي نويسد: ساعت چهار و نيم صبح تلفن اتاق من زنگ زد. در حدود يك دقيقه طول كشيد تا با صداي زنگ هاي مكرر تلفن از خواب بيدار شوم و به ياد بياورم كه در كجا هستم. در تاريكي به دنبال كليد چراغ و سپس تلفن گشتم تا اينكه توانستم گوشي را صدايي بردارم از گوشي تلفن گفت: آقاي جوردن، من افسر نگهبان اتاق وضعيت كاخ سفيد هستم. عذرمي خواهم كه در اين وقت شب شما را بيدار مي كنم. به ما خبر داده اند كه سفارت امريكا در تهران از طرف عده اي اشغال شده و كاركنان سفارت به اسارت گرفته شده اند.... همزمان در ايران نيز تكاپو در نخست وزيري، وزارت امور خارجه و با سازمانهاي دولتي درگير در مسئله گروگانگيري در ايران آغاز شد. اما موضع بر حق دانشجويان و حمايت امام (ره ) از حركت آنان وضعيت را پيچيده كرده بود. عموم مردم ايران از وضعيت پيش آمده شادي مي كردندو آن دسته از افراد كه پيروزي انقلاب اسلامي را درحمايت هاي پنهان امريكا مي دانستند مات شده بودند. آب در خوابگه مورچگان افتاده بود.... از نگاه دوم: . بوريس لينگن. كاردار سابق امريكا در تهران درباره رويدادتسخير لانه جاسوسي چنين مي گويد: فكر مي كنم احساسي ازتعجبزدگي و ناباوري ما را فراگرفته بود كه چگونه چنين اتفاقي در حال رخ دادن است. هرچند خيلي هم غافلگير نشده بوديم، چون چيزي مانند اين واقعه در فوريه پيش از آن و دراوج انقلاب (اسلامي ) صورت گرفته بود كه طي آن سفارت تسخيرشده بود. اما اكنون كه به بازنگري گذشته مي پردازيم به اين پيشامد به همان شكلي كه بود نگاه مي كنم. رخداد و يورشي بود كه از هر جهت اشتباه بود، از جهت اخلاقي، سياسي، ديپلماتيك و قانوني. اتفاقي كه نبايدمي افتاد اما افتاد... بحران در روابط ايران و امريكا شدت يافته انقلابيون بود به سادگي در برابر حركت هاي ديپلماتيك همه جانبه در سطح جهان تسليم نمي شدند، فشارهاي مهره هاي داخلي نيز كاري ازپيش نمي برد. خشم انقلابي توده هاي مسلمان منطقه نيز آرام آرام از پس اين حركت انقلابي همراه با ملت مسلمان ايران، امريكاي جهانخوار را نشانه گرفت. اعتراف مي كنم: لحن گفتگوهاي امريكا نيز از حالت ديپلماتيك خارج شده بود و سردمداران اين كشور علنا ايران را مورد تهديد قرار مي دادند. واكنش نظامي به عنوان آخرين راه حل در دستور كار قرار گرفت. بوريس لينگن كاردار سابق امريكا در تهران در زمينه حق طلبي گروگانگيران مي گويد: البته من هميشه درك مي كردم كه آنان احساس حق طلبي دارند و اين كه از نظر آنان ايالات متحده حضور خارج از حدي در ايران داشته است كه درگير امورداخلي ايران شده بود، براي من قابل فهم بود كه چرا براي آنها اين مساله تا آن حد جدي بود. وقتي در شرايطي مثل من قرار بگيريد اين فرصت را داريد كه به گذشته نگاهي بياندازيد و در مورد عللي كه گروگانگيري را دامن زدبينديشيد. چه چيزي مسبب اين عمل شد كه همان طور كه قبلاگفتم از جهت قانوني، سنن ديپلماتيك و مصونيت سياسي غلطبود. بنابراين من هيچ گاه نمي گويم و نخواهم گفت كه آنچه (توسط دانشجويان ) انجام گرفت از هيچ نظر درست بود، اماالبته مي توانم درك كنم كه چه چيزهايي آنها را به سمت اين زياده روي و اين قانون ستيزي كشانيد... تحليل سياستمدار امريكايي نيز پس از سالها، نشان دهنده آن است كه سياستمداران امريكايي نيز به اين باور رسيده اند كه بدون درك منطقي از حركت انقلابيون جهان سوم نمي توان به توافقي دست يافت. هفده سال از تسخير لانه جاسوسي مي گذرد، سالهاي گذشته نشان داد كه عمق كينه ورزي شيطان بزرگ نسبت به ملت انقلابي ايران تاچه حد بوده است، اقدام به كودتا، تحميل جنگ عليه ايران توسط عراق، تحريم اقتصادي، محاصره دريايي و.. همه براي به زانو در آوردن اين انقلاب انجام شد. اما با رهبري هوشيارانه امام راحل و حمايت مردم شهيدپرور تمامي توطئه ها نقش برآب شد. انقلاب دوم از نگاهي ديگر: از مهندس عباس عبدي كه در حركت انقلابي دانشجويان پير و خط امام حضور داشت در ارتباط با مسائل مربوط به اين حادثه سوال كرديم و او اينگونه پاسخ داد: حركت خودجوش دانشجويان پيرو خط امام چگونه سازماندهي؟ شد اين حركت ابتدا در شوراي انجمن هاي اسلامي دانشجويان مطرح شد و سپس ميان انجمن اسلامي چهار دانشگاه صنعتي شريف، تهران، پلي تكنيك و شهيد بهشتي پيگيري و مقدمات اجرايي آن آماده شد. موضع حضرت امام (ره ) نسبت به حركت انقلابي دانشجويان چگونه؟ بود موضع ايشان طبعا در سخنانشان منعكس بود كه آن نيزحمايت كامل از اين جريان بود. ولي اولين سخني كه به ناقل خبر فرمودند اين بود كه: بگوئيد خوب جايي را گرفته اند، محكم نگهدارند. آيا احتمال برخورد با دولت موقت داده؟ مي شد چه تمهيداتي به كار گرفته شد تا اين برخورد پيش؟ نيايد طبيعي است، احتمال برخورد با بعضي نيروها داده لذا شده بود اولين اقدام اين بود كه اين كار به سرعت در دانشگاهها و جامعه منتشر شود تا براي حمايت از آن جلوي سفارت جمع شوند و همين حمايت مردمي مانع برخورد احتمالي مي شد و اين پيش بيني صحيح بود. در آستانه هفدهمين سال واقعه تاريخي اشغال لانه چه جاسوسي، احساسي نسبت به آن حركت انقلابي؟ داريد احساس فعلي، چندان با احساس اوليه متفاوت نيست، گرچه برداشت ها و تحليل ها ممكن است تفاوت هايي داشته باشد. آيا درباره واكنش هاي جهاني و به ويژه امريكا تدابيري انديشيده شده ؟ بود تصور مي رفت كه به علت بردن شاه به امريكا و حقانيت موضع ايران نسبت به جنايات شاه، موضع امريكا در مقابل اين قضيه ضعيف خواهد بود و توان مقابله جدي با موضوع را نخواهد داشت. عده اي تصور مي كنند حركت انقلابي دانشجويان پيرو خط امام در آن سالها مسبب اصلي تخاصمات بعدي ايران و چه امريكاست، نظري در اين باره ؟ داريد در حقيقت مسبب اصلي تخاصمات ايران و امريكا 28مرداد 1332 از و با كودتاي امريكايي عليه دولت ملي ايران شروع شد و با 25 سال دخالت در امور داخلي ايران ادامه يافت و حتي قبل از اشغال لانه جاسوسي هم اين تجاوزات در جريان بود. اگر اين نظر را بپذيريم چرا دولت امريكا، شاه را به ايالات متحده ؟ برد مگر ايران چه كاري عليه آنان كرده؟ بود بر فرض كه اين نظر صحيح باشد، چرا دولت امريكا بايد به خاطر تصرف يك سفارت سالها با ما خصومت بورزد ولي مانسبت به دخالت آن دولت در امور داخلي خودمان و ساقطكردن حكومت ملي ما و بعد از 25 سال دخالت در امور ايران نسبت به آنان خصومت؟ نورزيم آيا مردم ايران حق ندارند عليه جنايت امريكايي ها از خوددفاع؟ كنند اين نحوه تحليل و طرح سوال دفاع كردن ازجنايات يك قدرت مسلط است و محكوم كردن ديگران و سلبحق دفاع از آنان. اگر بخواهيم صورت مساله را تصحيح كنيم، بايد بگوئيم بنابراين تصور، آنان حق دارند در امور ما دخالت كنند وما حق نداريم كاري عليه آنان براي دفاع از خويش انجام دهيم. تحليل دانشجويان پيرو خط امام از عواقب و بازتابهاي اشغال سفارت چه ؟ بود چقدر با واقعيتي كه رخ داد تفاوت؟ داشت قطعا برداشت آنها اين حد از انعكاس نبود، هم در عرصه داخلي و هم در عرصه خارجي، ولي بعضي از پيش بيني هاي دانشجويان محقق شد. آيا نشانه هاي مشخصي از جاسوس بودن اعضاي سفارت داشتيد يا براساس حدس و تحليل به آن نتيجه رسيده؟ بوديد هدف از تصرف سفارت امريكا برملا كردن جاسوسي آنها نبود و ما هم به دليل ويژگيهاي خاص خودمان چنين اطلاعاتي را نداشتيم. بلكه هدف مقابله با بردن شاه به امريكا و افشاي اين عمل بود. ولي در مراحل بعدي و در ادامه و طولاني شدن حركت، اسناد مورد نظر هم كشف و ترجمه و در اختيار گذاشته شد. آيا دانشجويان قصد نداشتند اين اقدام را در مورد ديگرسفارتخانه ها هم انجام؟ دهند مطلقا، حتي كساني كه به سفارت انگليس حمله بلافاصله كردند، محكوم شدند، مساله امريكا و دخالت هايش در ايران كاملا با ديگر دولت ها متفاوت است. سفارتخانه هر كشور جزو خاك آن كشور است و دولت محلي بايد از آن مراقبت كند ولي اگر از چنين امري در مقابل سفارت امريكا سخني گفته نمي شود، به علت نقض قوانين بين المللي در خصوص حق مالكيت دولت ها و عدم مداخله درامور داخلي ديگر كشورها از جانب امريكاست كه بارها درمورد كشورهاي جهان از جمله ايران ناديده گرفته شد. اقدام به اشغال لانه جاسوسي براساس يك طرح از پيش تعيين شده بود يا اينكه حركت به صورت خودجوش؟ صورت گرفت از حدود چند هفته قبل توافق شده بود و طي آن مدت نيز براي كار برنامه ريزي گرديد و طبعا به اين اعتبار يك طرح از پيش تعيين شده است.