Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750812-8678S1

Date of Document: 1996-11-02

تجديد يك بحث قديمي به مناسبت هفته كتاب و كتابخواني زنده كردن بحث مكرر و پرافت وخيزكتاب در سالهاي اخير، در حقيقت زيره به كرمان بردن درچارچوب است اين بحث، معمولا هركس سخني داشته، به نقد يا به تعريف، گفته و جزئيات آن را نيز مورد تحليل و بررسي قرار داده است. در اين مورد غالبا بحثي با عنوان بحران، يا مشكلات يا موانع يا كمبودها يا.. مطرح بوده و انگار از سال 1360 تاكنون كه تبوتاب سياست زدگي فرو نشسته و نظام جمهوري اسلامي ايران برمدار تعقل و ساماندهي گام برداشته، هيچ چيز جز كمبود و مشكلات ديده نشده است. اكنون ما سر آن نداريم كه بگوييم مشكلي در كار نيست. حتما هست و حتما مي بايد در پرتوگفت وگوها و اظهارنظرهاي سازنده، به مشكلات پاسخ گفت، اما يك نكته را از ياد نبريم و آن اينكه: يك بحث بنيادي و يك معضل اساسي را نبايد به سطح مشكلات جزئي و موضوعات ريز تقليل و كاهش داد. نكته مهم و پايه اي در بحث كتاب، بي هيچ گفتگو، همان مسئله قديمي مصرف كنندگان، يا خريداران، يا به عبارت بهتر در اينجا خوانندگان كتاب بوده و مي باشند. اكنون مسئولين ذيربط، مسئله ظاهرا لاينحل كاغذ را براي ناشرين حل كرده اند. مسئله زينگ لازم براي نشر كتاب هم به قراراطلاع حل شده و به قيمت دولتي در اختيار ناشران قرار داده مي شود. در كنار اين دو معضله حل شده، فقط مي ماند بحث مميزي يا گفتگوهاي پيرامون محتواي كتابها. براي رسيدن به يك نقطه اشتراك در اين مبحث، مي بايد باسعه صدر و واقع بيني بيشتري از هردو سوي اقدام شود، يعني هم ناشران و هم مسئولين امر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بايد به سويي گام بردارند كه در مجموع، به راه حلي عملي دست راه حلي يابند كه ملاحظات ديني، اجتماعي و سياسي كشور را دربر داشته و از تنگ نظري و تقشر و ايرادات بيجا نيز فراتر رود و شان و شئون قلم و اهل قلم نيز حتما در اين ميانه لحاظ شود. احترام به قلم واهل قلم، در واقع حرمت گزاردن به حقيقت و محتواي فرهنگي است كه امروزه ما در پرتو آن زندگي مي كنيم. جدل اين گروه بادستگاههاي دولتي، نه امري تازه است و نه بحراني غيرقابل رفع. اين مسئله، پديده ايست كه مي تواند با رجوع به منابع و راه حلهاي عملي تر، هردو سوي قضيه را در نقطه اي كه به سود منافع ملي ايران اسلامي باشد، به تفاهم رساند. تصور ما براين است كه تاكيدات اخير رهبر معظم انقلابحضرت آيت الله خامنه اي ورهنمودهاي چندگانه ايشان در زمينه كتاب، زمينه عزيمت مناسبي براي هردو گروه مي باشد. بويژه مسئولين و دست اندركاران مميزي كتابمي توانند اصول و خط مشي نهايي خود را از اين رهنمودها اخذ كرده و تدوين نمايند. در سخنان رهبر انقلاب، بر گفتگوهاي سازنده با ناشران و مولفان و مترجمان تاكيد شده بود. بدين ترتيب حق مسلم پديدآورندگان كتاب محفوظ داشته و حرمت آنان ارج نهاده شده است. اما الزامات خاص كشور ما - به لحاظ اجتماعي و سياسي و بخصوص ديني - نيز نمي تواند ناديده انگاشته شود. در اين زمينه صرفنظر از همه استدلالها، بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه دربرابر تسامح در برخي عكس العمل زمينه ها، گروههايي از مردم كه نسبت به محتواي سنن و عقايد وانديشه و تربيت عمومي خود احساس مخاطره مي كنند، وجود دارد و ازاين منظر مي توان دريافت كه نتايج عمومي امر غيرقابل پيش بيني خواهدبود. بنابراين صلاح كشور و صلاح همه طرفهاي موجود در موضوع، در رسيدن به نقطه تفاهم عمومي است. در تاكيدات رهبر انقلاب، نكته مهم ديگري نيز چشمگير بود. ملت ايران، با فرهنگ و تاريخي نوراني، هم اينك بيش ازهرزماني مي تواند و مي بايد به سوي كتاب هجوم آورد. خوانندگان كتاب در ايران اسلامي - كه به وسعت قاره اي كوچك است - نمي توانند از اين نياز اصيل و اساسي چشم اگر بپوشند اين رخداد، يعني گرايش مطلوب عموم مردم به سوي كتاب رخ ندهد، بحثهاي ديگر چيزي جز پافشاري در فروع و مشتقات كم اهميت نخواهدبود. هم اينك يك رسالت نويسندگان و ناشران، بر سوق دادن مردم به سوي كتاب و درنظرگرفتن ذائقه فرهنگي آنهاست. اين سخن به معناي عوامزدگي و سقوط دردامچاله تسليم به گرايشات فروكاهيده نيست، بلكه حركت ازنقطه اي است كه مي تواند ارتباط لازم و اصيل مردم و فرهنگ را برقرار ساخته و به سوي اعتلاي آن گام بردارد. بدين ترتيب مشكل اصلي نشر - كه در حلقه هاي گمشده اقتصاد نشر نهفته است - حل شده و بالندگي جامعه نيز به لحاظ فرهنگي تضمين مي گردد. اقدام جالبي كه به نام هفته كتاب و كتابخواني در سالهاي اخير ابداع شده است، سواي از جنبه هاي تشريفاتي و متوجه ساختن عموم به اين مركز هدايت فرهنگي، مي تواند بهانه و سرچشمه گفتگوهاي سازنده فرهنگي نيز همه باشد نويسندگان، دست اندركاران، مترجمان، مسئولين، ناشران، صاحبنظران و كارشناسان و... مي بايد دست به دست هم بدهند تا ديگر شاهد بحثهاي پرتنش و بحراني در باب كميت و مسائل اوليه كتاب نباشيم. بلكه به برنامه ريزي هاي درازمدت و اساسي و كيفيت كتاب بينديشيم و درخشندگي معنوي فرهنگ ايران اسلامي را مجددا به جايگاه رفيع و بي همتاي آن بازگردانيم.