Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750806-8242S1

Date of Document: 1996-10-27

بانكداري: تواناييها، تنگناها گفت وگو با ولي الله سيف مدير كل بانك سپه شبكه بانكي كشور در شرايط كنوني براي تاثيرگذاري بربازار سرمايه و كالا چگونه عمل؟ مي كنند توانائيهاي پنهان و پيداي آن؟ كدامند دشواريهاي نظام بانكداري براي اينكه كاركرد بهينه اي داشته باشند ؟ چيست عملكرد شبكه بانكي در اقتصاد كلان چگونه؟ است... اينها پرسش هايي است كه با ولي الله سيف مديرعامل بانك سپه در ميان گذاشته شد. مديرعامل بانك سپه علاوه بر پاسخ به سئوالات يادشده، برنامه هاي آتي و عملكرد بانك سپه را نيز در گفت وگويي كه با وي داشتيم يادآور شده است كه از نظر شما مي گذرد. محكوم بودن ربا درفرهنگها و اديان گوناگون درگذشته را شايد بتوان در باد آورده بودن، يعني حصول آن، بدون تقبل هيچگونه خطر و زحمت و به صورت درامد قطعي و نقش مخرب آن كه ستمي بر وام گيرنده است توجيه كرد. به همين دليل نظام بانكداري كشور پس از پيروزي انقلاب اسلامي ربا را از شبكه خود حذف كرده است، لطفا بفرماييد كه تفاوت نظام بانكداري كنوني در كشورمان با نظام سنتي؟ چيست قبل از پاسخ به سوال شماخالي از فايده نيست كه بگويم اصلي ترين وظيفه بانك جمع آوري سپرده ها و نقدينگي مردم و استفاده از اين منابع در سرمايه گذاريهاي مثبت منطبق با برنامه هاي اقتصاد ملي است. وجود عامل بهره در نظام بانكداري كشور پس از پيروزي انقلاب اسلامي موجب شده بود تا فعاليتهاي آن مورد ترديد واقع شود. با توجه به اينكه فقه اسلام از جامعيت كامل براي اداره جوامع بشري برخورداراست و در اين مورد ويژه نيز احكام روشني وجود داشت. تلاشهايي براي حذف بهره از نظام بانكي كشور صورت پذيرفت و در نهايت از ابتداي سال 1363 قانون مربوطه كه به تصويب رسيده بود در نظام بانكي اجرا شد. حجم زياد كار و ناآشنا بودن مديران و كاركنان شبكه بانكي در ابتداي اجراي نظام بانكداري بدون ربا مشكلاتي ايجاد كرد. اما به مرور زمان و تدوين آئين نامه هاي اجرايي مناسب اين نظام كاملتر شد و هم اكنون با كمترين تنگنا نظام جديد بانكداري در كشور اعمال مي شود. بايد توجه داشت كه نظام كنوني بانكداري با نظام سنتي در امر جذب منابع وسرمايه گذاري آنها درفعاليتهاي اقتصادي اشتراك دارند. تفاوت اساسي اين دونظام بود يا نبود عامل بهره در نظام بانكداري سنتي و نظام بانكداري كنوني است كه حذف بهره يا ربا با استفاده از احكام فقه شرع انور انجام شده است. حذف عامل بهره موجب شده است كه در اعطاي تسهيلات و اعتبارات بانكي نسبت به محل مصرف منابع حساسيت زيادي ايجاد شود. در شرايط كنوني دربانكهاي كشور هنگام اعطاي تسهيلات اين حساسيت نشان داده مي شود كه وام گيرنده بايد توانايي پرداخت مطالبات مورد نظر را داشته باشد و علاوه بر آن تسهيلات اعطايي در فعاليتهايي مصرف شود كه پيش بيني شده است. در بانكداري سنتي به نوع مصرف وام و تسهيلات توجه كمتري مي شود و بانكدار فقط بر اين موضوع تاكيد دارد كه مشتري در زمان سررسيد مطالبات بانك را عودت دهد. بالاتر بودن ضريب عنصر نظارت در بانكداري اسلامي موجب شده است تا بتوان انطباق بيشتري در محل مصرف تسهيلات باهدفهاي اقتصاد ملي ايجاد كرد. از آنجا كه طبق پيش بيني قانون اساسي شبكه بانكي جزوفعاليتهاي عمده اقتصادي محسوب شده و مالكيت ومديريت آن به نهاد دولت تعلق دارد، گفته مي شود چنين وضعيتي موجب شده است تا بانكهاي كشور از شرايط فعاليت در محيط رقابتي دور بمانند و به همين دليل كندي محسوسي بر فعاليتهاي شبكه بانكي حاكم و بازدهي آنها عموما كمتر از استانداردهاي رايج بانكداري در جهان است. ارزيابي جنابعالي در اين باره؟ چيست شبكه بانكي كشور در شرايط فعلي به دليل اينكه سهم زيادي در مبادلات بازرگاني و اقتصادي كشور دارند ناگزير هستند كه هر چه سريعتر در روشهاي اجرايي بازنگري اساسي داشته باشند. بايدتوجه داشته باشيم كه در مديريت امروز محور قرارگرفتن مشتري مورد توجه ويژه است و بانكها نيز براي اينكه بتوانند در عرصه فعاليتهاي اقتصادي باقي بمانند چاره اي ندارند كه اين مسئله را به طور جدي در دستور كار خود قرار دهند و اقدامات لازم را اعمال در كنند شرايط حاضر اگرچه بانكها در فضايي نيمه انحصاري عمل مي كنند اما رقابت شديدي با يكديگر دارند. ملاك سنجش براي توانايي بانكها در حال حاضر؟ كدام است مقايسه رشد سپرده هاي مردم در بانكها كه نشانه اي از اعتماد عمومي است را مي توان شاخص فعاليتهاي بانكي در كشور دانست. اگر بانكي نتواند رشدي در حد انتظار در جذب سپرده هاي مردم در هر دوره معين داشته باشد اين نشانه ضعف مديريت آن بانك محسوب مي شود. براي توفيق در صحنه پيچيده رقابت، بانكها ناگزير هستند كه نوآوريها و خلاقيتهاي ويژه اي را در جذب هر چه بيشتر سپرده ها از خود نشان دهند. ارائه خدمات نوين بانكداري و شناخت نياز مشتريان در شرايط خاص اقتصادي مي تواند به جذب بيشتر سپرده ها منجر شود. بانك سپه براي حركت دراين مسير از گذشته تاكنون فعاليتهاي متعددي انجام داده است. استفاده از كامپيوتر ومكانيزه كردن فعاليتهاي بانكداري در شعب بانك، ازجمله اقداماتي است كه براي ارائه خدمات نوين به مشتريان به عنوان ابزار كارامد در اين راستا به كارگرفته شده است. در حال حاضر 500 شعبه بانك سپه كه حدود 40 درصد از مجموع شعبه ها را شامل مي شود فعاليتهاي خود را با استفاده از كامپيوتر انجام مي دهند. ازسوي ديگر بانك سپه با درك اين ضرورت كه مشتريان نيازمند ابزاري هستند تا همراه خود پول كمتري حمل كنند، سپه چك بانك سپه را ابداع و به كار گرفت. ارائه خدمات از طريق شبكه به هم پيوسته عابربانك سپه در سراسر كشور از ديگر نوآوريهاي بانك سپه در اين سالهاست. با توجه به اينكه مي توان از ابزار مفيدي مثل شبكه عابربانك استفاده هاي متعددكرد، آيا در اين باره برنامه هاي خاصي را پيش بيني ؟ كرده ايد همانطور كه گفتيد، شبكه عابربانك سپه توانايي اين را به صورت بالقوه دارا بودكه استفاده هاي گوناگون از آن به عمل آيد. به همين دليل درنظر داريم كه علاوه بر اينكه از اين امكان استفاده كنوني كه دريافت وجوه نقدي مشتريان است، خدمات بانكي ديگري نيز به نفع مشتريان بگيريم. درآينده نزديك از طريق همين ماشين ها امكان پرداخت وجوه آب، برق و گاز توسط مردم امكان پذير خواهد شد. همچنين پيش بيني كرده ايم كه در هفته هاي آتي مشتريان مي توانند چك را به اين ماشين واگذار و مديريت شبكه عابر بانك سپه وظيفه وصول آن را به حساب شخص واگذارنده بر عهده خواهد گرفت. انتقال چك از يك بانك به بانك ديگر و... از ديگر اقداماتي است كه در آينده نزديك انجام خواهد شد. تا پيش از اجراي برنامه اول شبكه بانكي به صورت انحصاري محل جمع آوري سپرده هاي مردم و همچنين از معدود مراكزي بود كه مردم مي توانستند در آن سرمايه گذاري غيرمستقيم داشته باشند، اما در حال حاضر با فعال شدن بورس اوراق بهادار تهران و همچنين شركتهاي سرمايه گذاري كه اوراق مشاركت منتشر مي كنند به نظر مي رسد فعاليت هاي عاملان بازار سرمايه در فضاي رقابتي تري انجام مي شود. گفته مي شود نرخ سود بيشتر فعاليتها در بورس اوراق بهادار تهران و شركتهاي سرمايه گذاري از اين پس بانكها را با دشواري جذب سپرده هاي بلندمدت مواجه خواهند ساخت، آيا با اين نظر موافق؟ هستيد بانكهاي كشور اين را پذيرفته اند كه شرايط كار براي آنها رقابتي تر از گذشته شده است، اما در حال حاضر بانكها هنوز هم سهم بسيار زيادي در جذب سپرده هاي بلندمدت و كوتاه مدت مردم دارند و محور اصلي تامين سرمايه براي فعاليتهاي اقتصادي محسوب مي شوند. توجه داشته باشيم كه نرخ ريسك و نرخ بازده سرمايه 2 عامل اصلي مورد توجه سرمايه گذاران هستند كه با يكديگر نسبت معكوس دارند. آن دسته از سرمايه گذاران كه ضريب ريسك پذيري پائين تري دارند كماكان سرمايه هاي خود را به بانكها مي سپارند. از طرف ديگر بانك سپه - مانند ساير بانكها - خوديكي از فعالين در بورس تهران است و شركت سرمايه گذاري بانك سپه به تازگي در آخرين مرحله افزايش سرمايه اي معادل 11 برابر را تصويب كرده است. علاوه بر اين حجم عمليات خريد و فروش سهام توسط اين شركت سرمايه گذاري نيز حجم چشمگيري است. كارشناسان معتقدند كه شبكه بانكي كشور با وجود اينكه بانكداري بدون ربا را با موفقيت انجام داده است، با چالش هاي جدي مواجه است. به نظر شما عمده ترين تنگناي كنوني شبكه بانكي؟ چيست بزرگترين چالش و تنگناي كنوني براي روانتر و اقتصادي تر شدن فعاليت نظام بانكي بحث تسهيلات تكليفي است كه از طريق تبصره هاي بودجه هاي سالانه، بانكها را موظف مي كنند تا ميزان معيني از منابع در اختيار خود را به برخي از فعاليتهاي مشخص به شكل تسهيلات وجود بدهد اين تكليف، با توجه به اينكه عموما سهم زيادي از تسهيلات را در برمي گيرند، قدرت انعطاف پذيري بانكها را براي سرمايه گذاري در بخش هاي سودآورتر محدود مي كند. از سوي ديگر وجود نرخهاي سود پائين تسهيلات بانكي - نسبت به ساير مراكز - شده است تا ميزان تقاضا براي آن از سوي فعالين اقتصادي بيشتر از توانايي هاي بانكها باشد. چنين وضعيتي مورد نارضايتي مديران اجرايي فعالين بخش هاي صنعتي و كشاورزي شده و آنها زبان به شكايت مي گشايند. به نظر مي رسد براي اينكه شبكه بانكي بتواند كارامدتر از گذشته عمل كند، بازنگري در ميزان و كيفيت تسهيلات تكليفي ضرورت دارد. گفتيد كه شاخص موفقيت بانكها در شرايط حاضر رشدجذب سپرده هاي مردم در يك دوره معين با است توجه به اين شاخص، عملكرد بانك سپه در سال جاري چگونه بوده؟ است حجم سپرده هاي مردم در نزد بانك سپه در ماه 6 اول امسال از رشدي معادل 13 درصد برخوردار است. مضافا اينكه درصد 81 از اين سپرده ها متعلق به سپرده هاي موثر (بخش خصوصي ) است. مانده كل تسهيلات اعطايي بانك در 3 ماه اول امسال 5312 ميليارد ريال بوده است كه نسبت به مدت مشابه رشدي معادل 12 درصد را نشان مي دهد. مهمترين محل هاي مصرف منابع بانك در كدام بخش هاي اقتصادي بوده ؟ است اصولا عملكرد بانك سپه را چگونه ارزيابي؟ مي كنيد بانك سپه در توزيع منابع با توجه به هدفهاي رشد و توسعه اقتصادي كشور هماهنگ با خطمشي هاي پولي و سياستهاي بانك مركزي امسال، عمدتا در تامين تسهيلات تكليفي در طرحهاي عمراني است. سرمايه گذاري معادل 1413 ميليارد ريال در طرحهاي سد و نيروگاه كارون 4 (گدارلندر ) متروي تهران و طرحهاي پتروشيمي از جمله طرحهاي عمراني و صنعتي هستند كه از منابع بانك سپه تامين مالي مي شوند. آمار در دسترس نشان مي دهد /83 5كه درصد از تسهيلات اعطايي بانك سپه به بخش هاي توليدي /16 5و درصد آن به بخش هاي بازرگاني داخلي و خارجي اختصاص يافته است. عملكرد بانك سپه از سال 1368 تاكنون نشان دهنده موفقيت آن در اعطاي تسهيلات و سرمايه گذاري است. به طوري كه مانده تسهيلات اعطايي از 641 ميليارد ريال در سال 1368 با 720 درصد رشد به 5258 ميليارد ريال در حال حاضر رسيده است. تاكنون براي راه اندازي 199 طرح توليدي تسهيلات واعتباراتي معادل ميليارد 1863 ريال مورد تصويب بانك سپه قرار گرفته است كه بخشي از افزايش توليد سيمان، كاشي و.. در كشور، به دليل اعطاي اين تسهيلات بوده است. بانك سپه در سرمايه گذاري مورد نياز براي طرح 9اجراي بزرگ عمراني ملي و صنعتي از قبيل سيمان لاستيك خاش، يزد، تجهيز و بهره برداري از معادن بزرگ چادرملو و گل گهر، مشاركت فعال داشته است. با سرمايه گذاري انجام شده توسط بانك سپه در واحدهاي صنعتي و توليدي كه به بهره برداري رسيده اند 159 ميليون دلار صرفه جويي ارزي ناشي از توليدات اين كارخانه ها نصيب كشور شده و علاوه بر آن موجب اشتغال زايي حدود 3 هزار نفر شده است. در 3 ماه اول امسال حجم معاملات بانك سپه در بورس تهران معادل 282 ميليارد ريال بوده است /7 6كه كل معاملات بورس در اين مدت است. حجم معاملات بانك سپه در بخش هاي مختلف اقتصادي در سال 1374 نسبت به سال پيش از آن از رشدي /8 3معادل درصد برخوردار شده است و در پايان خردادماه حجم ريالي معاملات بانك در فعاليتهاي مختلف معادل 5258 ميليارد ريال بوده است كه نسبت به اسفند ماه /8 3پارسال درصد رشد را نشان مي دهد. بيشترين فعاليتهاي بانك در بخش كشاورزي و كمترين آن در بخش بازرگاني داخلي بوده است. در 3 ماه اول امسال در بخش صنعت و معدن 2400 ميليارد ريال تسهيلات داده شده است. همچنين در بهار امسال ميليارد 1000 ريال تسهيلات در بخش مسكن به متقاضيان داده شده است. سقف بودجه پيش بيني شده در بخش ميليارد 192قرض الحسنه ريال بوده است كه جهت رفع حوايج تعميرات درمان، مسكن و وام ازدواج و كمك به نيروهاي انتظامي و.. پرداخت شده است. امسال نيز 100 هزار تومان قرض الحسنه به هر يك از زوجين داده خواهد شد وام قرض الحسنه پيش بيني شده براي امسال 34 ميليارد ريال خواهد بود.