Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750805-8165S1

Date of Document: 1996-10-26

كيش: بازي هاي مات شده يادداشت سفر به منطقه آزاد تجاري - صنعتي كيش با آن كه نخستين هدف از رويكرد جزيره كيش به يك منطقه آزاد تجاري، توسعه صادرات كشور است اما پاره اي تنگناها همواره زمينه را بر تكوين اين بعد مساله ناهمواركرده اند و ناگزير راه را بر گسترش جاذبه هاي توريستي منطقه گشوده اند تاميني بوس هوايي توپولف سر از ديركردي يك ساعته بردارد و از فرودگاه مهرآبادكنده شود، سه مسافري كه درصندلي روبه رويي ما نشسته انداز بس گرما خود را هلاك كرده اند: يك چيني و دوهنگ كنگي كه براي ديدن جاذبه هاي جادويي كيش به تهران آمده اند، اما آغازي چنين پرسش آفرين پيدا نيست با روحيه آن ها چه كرده؟ است درميني بوس هوايي از شبكه خنك كننده هوا در گرماي چهل درجه تابستان تهران و نيز ازپذيرايي گرم مهمانداران خبري نيست! براي دريافتن ابعاد ناهمگوني در پروازهاي هوايي لازم نيست به غرب جهان سفر كنيم كه درنزديك ترين كشور به آبهاي زمردين خليج فارس يعني در سرزمين بودا واوپانيشادها شركت هاي هوايي هند تنها در سال مالي فراتر 41993 از 7000 ميليون دلار از رهگذر حمل كالا و مسافر فرا چنگ آورده اند. توپولف كه به پرواز درمي آيدو راهش را به سوي جنوب كشور دور مي زند، يكي از سه مسافر چشم بادامي روزنامه تا شده اش را كه بادبزن دستي اوست كنار مي گذارد. از فراز آبهاي آرام خليج فارس مي گذريم و چند نگاهي آن سوتر چراغ هاي روشن كيش چشم ها را خيره مي كنند. براي كساني كه فاصله دو سفر آن ها به اين جزيره مرجاني از پنج سال فراتر رفته بازشناخت جزيره آسان نيست. در آن سال ها لنج هايي كه از بندرلنگه به كيش مي رفتند مسافران خودرا در جزيره اي پياده مي كردندكه در آن جز چندين كاخ و هتل بازمانده از محله اي گذشته، مخروبه و بازاري كهنه به چشم نمي زد. اما اينك به جرات مي شود گفت كه در دل اين جزيره باستاني، چشم نوازترين شهر كشور دامن گسترده است. چنين مي نمايد كه چرخه سازندگي در كيش لحظه اي از كار نمي ماند. به طعنه به مهندس يزدان پناه رئيس هيات مديره و مدير عامل سازمان منطقه آزاد كيش مي گويم: زميني هم براي ساخت و سازهاي تازه؟ گذاشته ايد از هر گوشه اين جزيره نودكيلومتر مربعي هتلي، ساختماني، بازاري، بيمارستاني، دانشگاهي چيزي در حال سربرآوردن است و براي زمين هاي باير جزيره خوابهاي سبز ديده اند. يكي از همكاران سازمان منطقه آزاد كيش كه همه كارهايش را گذاشته است تا جزيره رابه ما نشان دهد مي گويد: باآن كه آب در اين جزيره گران تر از نان است! اما طرح هاي توسعه فضاي سبز و جنگل كاري جزيره هرگز متوقف نشده اند. در واقع نيز از آذر 72 تاتير 75 ده ها هكتار بر فضاي سبز منطقه افزوده شده است: نخلستان 25 هكتاري عروببا 7 هزار درخت نخل و مركبات كاشت 45 هزار نهال گل در فضاي سبز ميان بازار كيش تا ساختمان كانون هنر، ايجاد فضاي سبز در محوطه بيمارستان، اجراي طرح درخت كاري در كناره خيابان هاي مجتمع هاي ورزشي، مرواريد، سفين، مسجد امير، درخت سبز، پلاژ شماره دو بانوان، باشگاه كاركنان سازمان، مشتاق، صبا، ساحل، فخر رازي، دنيا، صدف، چشم انداز افق، جاده دنيا حد فاصل نخلستان طلوع تا پلاژ اختصاصي، ويلاها، مجتمع آموزشي، بندرگاه، جاده منتهي به بازار مرواريد، سحر ميرمهنا، ويلاي نخلستان، مجتمع دريا، بلوار مانژ، بلوارمسجد خاتم الانبياء ( ع ) و... پي ريزي پارك صبا، پارك نخلستان طلوع، پارك پارك هنگام، آهوان، توسعه فضاي سبز پيرامون ترمينال هاي سه وچهار فرودگاه كيش، فضاي سبزبندرگاه، باغ دليران پارك هور درخت كاري در حاشيه خيابان ها 1100 هكتار جنگل كاري جداگانه و... اين همه گوشه هايي از تلاش هاي گسترده زيست محيطي در جزيره مرجاني كيش اند. جايي كه تا شش سال پيش به كويري مي مانست و اينك مي رود كه به سبزترين جزيره خليج فارس تبديل شود. بزرگ ترين مركز سياحتي با آن كه نخستين هدف ازرويكرد جزيره كيش به يك منطقه آزاد تجاري، توسعه صادرات كشور است اماپاره اي تنگناها همواره زمينه را بر تكوين اين بعد مساله ناهموار كرده اند و ناگزير، راه را بر گسترش جاذبه هاي سياحتي منطقه گشوده اند. به عبارتي، تا برخي كاستي هاي قانوني مناطق آزاد به ياري نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان حل و فصل شوند، گردانندگان كيش فرصت ها را از دست نداده و به اجراي طرح هايي بلند پروازانه براي دستيابي به يك منطقه نمونه توريستي پرداخته اند. جزيره كيش بر آن است كه به يكي از بزرگترين قطبهاي توريستي، تفريحي،، ورزشي فرهنگي و دانشگاهي كشور تبديل شود و هم اينك گردتاگرد جزيره را جاده ويژه دوچرخه رو دربرگرفته و اين بزرگ ترين پيست دوچرخه سواري خاورميانه است. مهندس يزدان پناه مدير عامل منطقه آزاد كيش مي گويد: اين جا به زودي صاحب مدرسه ها و دانشگاه هاي بين المللي خواهد شد. و اگر چنين شود مي تواندانبوهي از دانش آموزان ودانشجويان كشورهاي حوزه خليج فارس و نيز بسياري ازدانشجويان ايراني را ازتحصيل در دانشگاه هاي غرببي نياز سازد. در حالي كه نخستين مدرسه بين المللي دوزبانه كشور هم اينك در كيش آغاز به كار كرده است، طرح پي ريزي دانشگاه كيش نيز در دست اجراست و به زودي موسسه آموزش عالي كيش هم ساخته خواهد شد. در شهرك صدف جزيره دو مدرسه هيجده كلاسه گرم فعاليت اند و كار احداث چهار مدرسه ديگر در مناطق سفين وصدف آغاز شده در است سال تحصيلي 741373 نيز دو دبيرستان دخترانه و پسرانه در جزيره راه اندازي شده اند و اينك طرح پي ريزي چندين مدرسه نمونه مردمي نيز در دست بررسي است. به گفته يك مقام مسئول، طرح بين المللي شدن يكايك مدرسه هاي جزيره در شوراي عالي آموزش به تصويب رسيده و اين واحدها از اين پس زير نظر واحد ويژه بين المللي آموزش و پرورش اداره خواهند شد. مقامات آموزشي جزيره ابراز اميدواري مي كنندكه بدين گونه بر سطح كيفي آموزش در اين مدرسه ها افزوده خواهد شد. اگر رويكردهاي گسترده آموزشي و فرهنگي را خاصه از رهگذرپي ريزي مدرسه هاي بين المللي آن در رديف تمهيدات سياحتي - اقتصادي منطقه به شمار آوريم - چرا كه مي تواندانبوهي از دانش آموزان شيخ نشين هاي خليج فارس را جذب جزيره كند - اما تلاش هايي گسترده نيز براي هر چه سياحتي تر شدن كيش در دست پي گيري است. در پرتو همين تلاش ها است كه جزيره مي تواند راه جهانگردان و از آن سو سرمايه گذاران خارجي را به سوي خود باز كند. مرتضي الويري دبير شوراي عالي مناطق آزاد كشور گفته است كه جزيره كيش به دليل برخورداري از زيباترين كرانه ها و موقعيت ممتاز طبيعي واكولوژيكي همواره به سوي سياحتي تر شدن گام برمي دارد و اين، از اهداف اقتصادي آن جدا نيست. هم از اين رو، در جزيره مرجاني كيش حتي بخش هاي صنعتي با توجه به حفظ موقعيت زيست محيطي منطقه پا مي گيرند: صنايع غيرآلاينده، ظريف وهاي تك منطقه همچون توليد ماهانه يك ميليون عدد نوار ويديو كه بخشي از آن صادر مي شود، و صنايعي با تكنولوژي پيشرفته اما غيرآلاينده همگي حكايت از آن دارند كه كيش فرايند صنعتي شدن را در كنار سياحتي شدن و نگهداشت موقعيت اكولوژيكي خود درمي نوردد. در همين مهندس يزدان پناه حال، با يادآوري اين كه كيش يك منطقه آزاد بازرگاني - صنعتي است، خاطر نشان مي سازد كه تاكنون در اين جزيره، بيش از يكصد قرارداد در زمينه هاي صنعتي بسته شده كه بيشتر آنها از زمره صنايع مونتاژ و غير آلاينده اند. صنايعي كه زنجيره هاي مياني توليدات را به هم مي پيوندند و طرحي نوين از رونق اقتصادي در مي افكنند. وي با اشاره به صنايعي همچون نوار ويديو، خودروسازي، پوشاك، فايبرگلاس، صنايع الكترونيك، گوني صابون سازي، بافي، عطرسازي، نايلكس و.. تاكيد مي كند كه تا هشت ماه آينده به دنبال كاربست طرح هاي صنعتي منطقه، چشم اندازي ازشكوه صنايع گوناگون در برابر نگاه ساكنان جزيره گشوده خواهد شد. صنايعي كه مديرعامل كيش به آن اشاره مي كند همه به گونه اي طراحي شده يا خواهند شد كه كمترين آسيبهاي ممكنه را به محيطزيست پيرامون خود وارد آورند. بيهوده نيست كه مهندس الويري مي گويد يكي ازهدف هاي بنيادين مناطق كسب آزاد، درآمدهاي ارزي است كه اين فرايند از مسير ويژه جذب توريسم نيز مي تواندپيموده شود. هم از اين شمار رو، مسافران كيش هزار 242از نفر در سال 1370 هزار 578به نفر در افزايش 1374سال يافته است. درپرتو چنين رويكردي است كه سازمان هاي مناطق آزاد (قشم كيش و چابهار ) در سال هاي فراتر 741372 از 28 ميليارد تومان در بخش هاي زيربنايي خود سرمايه گذاري كرده اند و قرار است اين رقم در سال جاري مالي به حدود چهل ميليارد تومان در سه منطقه ياد شده برسد. (مرتضي الويري - 12شهريور 1375 سلام ) يادآور مي شويم كه جزيره مالت با گستره اي كوتاه تراز يك سوم قشم و هزارجمعيت 370 در هر سال بيشتر ازيك ميليارد دلار از رهگذرجذب توريسم و تعمير كشتي هادرامد ارزي به جيب مي زندوجهانگرداني كه از مالت ديدن مي كنند بيش از سه برابرجمعيت اين كشورند. بنابراين جزيره كيش نيز با جاذبه هاي بسيار ديدني خود مي تواند در راستاي جذب توريسم و كسب درامدهاي انبوه ارزي براي كشور گام بردارد. مهندس يزدان پناه، مديرعامل منطقه آزاد كيش مي گويد: ما در حدود 55 درصد زمين هاي جزيره را به سازه هاي سياحتي اختصاص داده ايم: به هتل هايي تا 35 هزار تخت به پارك ها رستوران ها گردشگاه ها و... و اگر چرخه فعاليت ها با همين شتاب به پيش روند مي توانيم طرح بيست ساله توسعه جزيره را در ده سال و حتي كمتر از آن، به اجرا درآوريم. وي مي افزايد: ما به امكانات جزيره براساس جمعيتي مي نگريم كه در پايان برنامه به 230 هزار نفرخواهد رسيد. اماجمعيتي چنين انبوه در يك جزيره نود كيلومتر مربعي ازهمه مواهب زندگي برخوردار خواهند بود: مراكزآموزشي، ورزشي، تفريحي، فرهنگي، بهداشتي، هنري، و كسب و كار تضمين شده.. اين همه در برنامه ها پيش بيني شده اند. مديرعامل منطقه آزاد كيش مي گويد كه طرح جامع بيست ساله جزيره بر اساس راهبرد توسعه در زمينه هاي سياحتي و صنعتي و بازرگاني و فرهنگي در نظر گرفته شده است و اگر مشكلي پيش نيايد اين طرح مو به مو به اجرا درخواهدآمد. وي مي افزايد كه در حال حاضر همه كاركنان منطقه آزاد كيش مالك خانه و زمين اند و اجراي طرح توسعه واحدهاي مسكوني در جزيره همچنان ادامه دارد. مهندس يزدان پناه براي كاستن از اطاله كلام سياهه اي از كارهاي انجام شده در چهار سال گذشته را در اختيارم مي گذارد. فهرستي آكنده از طرح هاي اجرا شده يادر دست اجرا: از طرح جامع جزيره گرفته تا پي ريزي شهرك ها، ترمينال هاي فرودگاه، مهمانسراها، نمايشگاه ها، هتل ها، رمپ هاي ويلاها، هلي كوپتر، آسفالت وروشنايي، اسكله كيش، مراكزهنري، پارك ها، مجتمع هاي ورزشي، ميدان هاي اسبدواني، بيمارستان، چاه و مسجد، قنات، آب انبار فرودگاه، سنتي، شهرك هاي ساماندهي صنعتي، به مهمانسراي ترافيك، نيروگاه، هواپيمايي، دستگاه هاي آبشيرين كن، شبكه هاي بازارها آبرساني، و فروشگاه هاي لايروبي تازه، ساحل ها، راه اندازي راديو پيام، مركز اسكله تلفن، چارك، لوله كشي كمپينگ، گاز، مجتمع هاي سياحتي اقامتي، احداث جاده معروف دنيا، برج شهربازي، تجاري، انرژي آبخيزداري، خورشيدي، پيوستن به شبكه اينترنت و ايجاد بانك جامع اطلاعات و... اما كيش كه مي رود به منطقه اي نمونه تبديل شود، از چه كاستي هايي رنج؟ مي برد از ديدرس قانون با آن كه تبصره 19 قانون برنامه اول ونيز مصوبه سال 1372 مجلس شوراي اسلامي هدف از پي ريزي مناطق آزاد تجاري - صنعتي كشور را توسعه صادرات، كارآفريني، جذب تكنولوژي، توسعه منطقه اي، سرمايه آوري و جز آن توصيف كرده اند اما سه سال پس از تصويب اين قانون، هنوز موانعي كه راه را بر كاربست اين هدف ها بسته اند كنار نرفته اند. مهندس معتقد يزدان پناه است در راه پيشبرد هدف هاي اقتصادي و تكنولوژيكي مناطق آزاد هيچ بازدارنده اي جز ناديده گرفتن قانون و ضعف فرهنگ توسعه وجودندارد: اگر فرهنگ اجراي قانون تا اين اندازه كمرنگ نبود، گمرك جلوي پروازهاي كيش را نمي گرفت و سوخت هواپيماها را قطع نمي كردند. وي با اشاره به خرده فرهنگ هاي قانون شكنانه خاطرنشان مي سازد كه اين فرايندراه را بر واردات كالا بسته است و بدتر از اين، محدوديتي است كه در راه صادرات كالا ايجاد كرده اند: ما نخواستيم به كارهايي همچون سهميه بندي و سيستم كوپني و قراردادن مردم در صف هامتوسل شويم. تجربه نشان مي دهد كه بايد منطقه آزاد را آزاد بگذاريم. البته براي واردات كالا از بازرگان ها خواسته ايم ثبت سفارش كنند تا كنترل منطقه آسان تر شود. ادامه دارد