Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750801-8054S1

Date of Document: 1996-10-22

آلودگي محيطزيست و كاهش توليد غله در جهان تغييرات آب و هوا تاثير زيانباري بر كشت غله داشته است اشاره: آلودگي محيطزيست و در پي آن دگرگوني آب و هواي جهان كه به نظرگروهي از دانشمندان ناشي از پديد آمدن وضعيت گلخانه اي (انباشت گازهاي آلاينده در جو كره زمين و حبس شدن گرماي خورشيد در لايه هاي پائين جو و اطراف كره زمين )آثار زيانباري، بر كشاورزي جهان به ويژه توليد غله داشته است. به دليل نابودي جنگلها و از ميان رفتن پوشش گياهي زمين و استفاده از سموم دفع آفات نباتي، هر سال بخش وسيعي از زمين ها و خاك حاصلخيز نابود مي شود و يا براثر جاري شدن سيل از دامنه هاي كوهستاني و دشت ها شسته شده و به درياها مي ريزد. به اين ترتيبزمين هاي زير كشت غله در جهان كاهش مي يابد درحالي كه نرخ رشدجمعيت همچنان سير صعودي داردو هر سال نياز به غله در جهان بيشترمي شود. گزارش تكان دهنده اي كه درباره روند نگران كننده كاهش غله در جهان مي خوانيد، نشان دهنده پيامدهاي آلودگي محيطزيست بر روند توليد غله در جهان است: در سال جاري ذخاير غله جهان به 229 ميليون تن سقوطكرد حال آنكه ميزان اين ذخاير در سال گذشته 296 ميليون تن بود. اين سقوط موجب شده ذخاير غله تنها 48 روز از مصرف جهان را كفاف دهد كه پائين ترين سطحي است كه تاكنون ثبت شده است. در سال 1352 يعني هنگامي كه ميزان ذخاير موجود غله جهان به پائين ترين ركورد قبلي يعني معادل 55 روز از مصرف جهان سقوط كرد قيمت غلات دو برابر شد و بهاي مواد غذايي در همه دنيا افزايش يافت. اين تجربه نشان داد كه وقتي ذخاير موجود غله - يعني ميزان غله اي كه در هنگام برداشت محصول سال جديد در انبارها موجود است - به زير 60 روز از مصرف جهان سقوط كند، بازار به شدت بي ثبات مي شود و به راحتي تحت تاثير آب و هوا قرار مي گيرد. بازار مواد غذايي در سال 1374 و هنگامي كه ذخاير غله به معادل 61 روز از مصرف جهان سقوط كرد به تدريج از خود حساسيت نشان داد. وقتي كه هواي سرد و مرطوب، منطقه تحت كشت گندم بهاره را در دشت هاي بزرگ شمال امريكا و كاناداكاهش داد و كشت ذرت را در ناحيه غرب ميانه امريكا آن قدر به تاخير انداخت كه فرصت مناسب براي به دست آوردن حداكثر محصول از دست رفت قيمت ها روبه فزوني قيمت نهاد گندم و برنج يعني دو ماده غذايي اصلي جهان در خلال اين سال حدود يك دوم افزايش يافت. و بهاي ذرت يعني مهم ترين خوراك دام جهان حداقل يك سوم صعود كرد. گرچه هواي مرطوب پاييز سال گذشته ماشه افزايش قيمت غله در بازار را زمينه كشيد، اين افزايش در اثر عدم رشد برداشت غله جهان از سال تا 1369 كنون فراهم شده بود. ثابت ماندن توليد غله جهان در دهه هفتاد آن هم در حالي كه رشد جمعيت سالانه حدود 90 ميليون نفر بر جمعيت جهان مي افزايد علت اصلي كاهش ذخاير است. اگر بخواهيم تنها ميزان مصرف سرانه غله جهان را ثابت نگاه داريم مي بايد سالانه 28 ميليون تن بر توليد غله جهان بيفزائيم و اين يعني روزي 78000 تن. با كاهش توليد غله در سال 1374 ميزان مصرف جهان براي سومين سال متوالي از توليد پيشي گرفت و ذخاير را باز هم كاهش داد. در نتيجه در فاصله سال هاي 1372 تا 1375 ذخاير غله جهان از 351 به 229 ميليون تن سقوط كرد. متاسفانه اكنون كه ذخاير تا اين حد پائين آمده است هرگونه كاهش توليد در آينده موجبات رشدبسيار سريع قيمت مواد غذايي را فراهم خواهد كرد. علت ديگر كاهش ذخاير غله رشد فوق العاده تقاضاي غذا در چين است كه درامد /1 2جمعيت ميلياردنفري آن از سال 1370 حدود 1374تا پنجاه درصد افزايش يافته است. بخش زيادي از اين درامداضافي تبديل به تقاضا براي فراورده هاي دامي مي شود كه توليد آنها نيز مستلزم مصرف غله اضافي است. در سال 1373 ميزان خالص غله صادراتي چين 9 ميليون تن بود. در سال 1374 اين كشور به علت افزايش قيمت داخلي غله ناچار شد 16 ميليون تن غله وارد كند و درنتيجه به دومين واردكننده بزرگ غله جهان تبديل شد و پشت سر ژاپن قرار گرفت. بازسازي ذخاير غله جهان ورساندن آن به سطحي كه امنيت غذايي بيشتري را تضمين كند كارساده اي نيست. پس از سقوطذخاير غله در سال 1352 سه سال توام با كار سخت طول كشيد تا ذخاير غله به اندازه ده روز از مصرف جهان افزايش يافت. و اكنون انجام اين كار بسي مشكل تر است زيرا در آن زمان افزايش سالانه جمعيت جهان 74 ميليون نفر بود حال آن كه اكنون هر سال حدود 90 ميليون نفر بر جمعيت افزوده مي شود. افزون بر اين كمبود آب و كاهش پاسخ عملكرد محصولات زراعي به مصرف كود اضافي نيز افزايش توليد را در بسياري از مناطق جهان بسيار دشوارتر كرده است. چندان كه قيمت مواد غذايي افزايش مي يابد سياست خاص آن نيز ظهور مي كند. در داخل چين برخي استان ها خروج غله به استان هاي ديگر را ممنوع كرده اند تا مانع افزايش قيمت شوند. ويتنام كه سومين صادركننده بزرگ برنج جهان است در ارديبهشت ماه سال 1374 براي پيشگيري از افزايش قيمت برنج در داخل كشور صادرات آن را محدود كرد. در آذرماه سال 1374 اتحاديه اروپا كه يكي از صادركنندگان اصلي غله است براي صادرات هر تن گندم 32 دلار ماليات وضع كرد تا صادركنندگان را دلسرد كند و از افزايش قيمت نان جلوگيري به عمل آورد. در ادامه اين سياست در دي ماه همان سال (ژانويه ) 1996 از بيم افزايش قيمت گوشت، شير، تخم مرغ و پنير براي صادرات جو كه اصلي ترين خوراك دام است نيز مالياتي وضع گرديد. گرچه اين سياست به كنترل قيمت مواد غذايي در داخل اتحاديه اروپا كمك مي كند اما اجراي آن به اين معناست كه قيمت مواد غذايي در ساير نقاط دنيا افزايش بيشتري خواهديافت. از منابع سازمان ملل متحد ترجمه: دكتر طراوتي