Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750730-7930S1

Date of Document: 1996-10-21

گزارش قرن - 1900 2000 از ميان رويدادهاي علمي و ادبي در سال 1913 در جهان دانش اتم و معماهاي بغرنج جهان بي نهايت كوچك، مهمترين موضوع موردتوجه دانشمندان در سال گذشته بود و نيل بوهر ( Bohr- Niels) فيزيكدان دانماركي فرضيه جديدي در اين باره ارائه داد كه الگوي قبلا ارائه شده توسطراترفرد دانشمند نيوزيلندي را كامل مي كند و چگونگي ساختار اتم و اجزاء دروني آن يعني هسته و الكترونها را با فرضيه ماكس پلانك انطباق مي دهد. براساس فرضيه جديد، الكترونها در مدارهاي معيني دور هسته مركز اتم گشت مي زنند و هنگامي كه يك الكترون مدار خود را تغيير مي دهد و در مداري نزديكتر به هسته اتم شروع به گردش مي كند، انرژي نوراني از آن ساطح مي شود و طيف اين نور بستگي به قدرت جهش الكترون از مدار اوليه به مدار نزديكتر به هسته دارد. در شرايط عادي كه الكترونها در مدار معين خود دور هسته گشت مي زنند، جهش و تغيير مدار صورت نمي گيرد و از پرتوافشاني هم اثري نيست. ادبيات و هنرگيوم آپولينر در شعر وژول رومن ومارسل پروست در رمان شخصيتهاي بحث انگيز ادبي فرانسه در سال 1913 بودند و هركدام به گونه اي لبه تيز شمشير منتقدان را متوجه خود در كردند شعر آپولينر چنانكه در مجموعه جديدي از اشعارش ديده مي شود، هيچگونه قواعد شعري مطرح نيست. زبانش در هم و مفاهيمش گنگ است. در يك جمله گفتاري خودماني و عاميانه دارد و در جمله بعدي كلامي متكلف و فاضل مابانه به كار مي برد. عجيبتر اين كه او دشمن نقطه گذاري و رعايت هرگونه قواعد نوشتاري است و البته اينها همه نشانه هاي نوآوري است! رمان جديدژول رومن عنوان رفقا را برخود دارد و نوعي طنز اجتماعي است، امانويسنده نورسيده اي به نام مارسل پروست با اولين رمان از مجموعه اي با عنوان در جستجو زمان از دست رفته مي كوشد به ژرفناي ذهن انسان رسوخ كند. او روانشناسي را قلمرو جديد ادبيات مي داند. در نقاشي سال 1913 دوران اوج متفاوتها تكروها استثناييها و نامفهومها بود و همه اينها به عنوان نوپردازي عرضه مي شد كه نه تحسين، بلكه حيرت بر مي انگيخت. در نمايشگاه نقاشان مستقل در پاريس، چهارسالن بزرگ به عرضه آثار تازه كوبيستها و فوتوريستها اختصاص داده شده بود و برخي از اين تابلوها بدعتي درهنرهاي تزئيني بود، بي آنكه در ذهن تماشاگر عادي مفهوم سنتي نقاشي را تداعي كند. سيزدهمين راهنماي سرخ منتشر شد ژانويه 1914 راهنماي سرخ ميشلن كه همه اطلاعات و دانستنيهاي موردنياز رانندگان موتوسيكلت اتومبيل، و دوچرخه را دربر مي گيرد، سيزدهمين سالنامه خود را در 90 هزار نسخه منتشر اين كرد راهنما با آغاز قرن بيستم قدم به عرصه وجود گذارد و مبتكر آندره آن، ميشلن در مقدمه اولين شماره اش نوشت: با قرن تازه اي كه اكنون آغاز مي شود انتشار اين راهنما هم شروع شده است و همگام با قرن تكامل خواهد يافت، زيرا با رواج اتومبيل و وسايل نقليه موتوري، هر راننده اي به يك سلسله اطلاعات درباره اين پديده هاي جديد نياز خواهد داشت. راهنماي سرخ پس از 13 سال به پيش بيني بنيانگزار خود تحقق بخشيده و در مجموعه جديدش همه دانستنيهاي موردنياز خودرو سواران را گردآوري كرده است، از مقررات رانندگي گرفته تا شنانسايي راهها و جاده ها در فرانسه و اكثر كشورهاي اروپا و همچنين فوت و فن تعمير اتومبيل و تعويض لاستيك و يا حتي راهنماييهايي در مورد انتخاب هتل و رستوران براي جهانگردان، گذشته از آن مجموعه امسال، نقشه هاي كامل و دقيق اماكن و شهرها و جاده ها را هم دارد. آندره ميشلن و برادرش مخترع اولين لاستيكهاي بادشو وقابل تعويض در فرانسه هستند و در سال 1895 اولين نمونه اين لاستيكهاي جديد را براي اتومبيل عرضه كردند. در آن زمان تعداد اتومبيل در فرانسه از 300 دستگاه تجاوز نمي كرد! اروپا در تسخير واگنر اول ژانويه 1914 درام موزيكال پارسيفال اثرريچارد واگنر موسيقيدان معروف در همه پايتخت ها و شهرهاي مهم اروپا روي صحنه است: در پاريس، لندن، برلن، مادريد، بوداپست، بارسلون، بولوني و فرانكفورت. قبلا اين درام موزيكال اولين بار در بيروت و سپس در سال 1903 در نيويورك به مورد اجرا گذاشته شده بود. چنين موفقيت بين المللي در جهان هنر بي سابقه است. در شب گشايش اين نمايش دربرلن، ويلهلم دوم امپراتورآلمان باتفاق ملكه در آن حضوريافتند و هنرمندان را تشويق كردند. فوران آتشفشان در ژاپن 1914 14 ژانويه در جزيره ساكورا در خليج كاگوشيماي ژاپن يك كوه آتشفشان پس از سال خاموشي 130 فوران كرد. آتشفشاني در پي زمين لرزه هاي متوالي كه چند ساعت طول كشيدآغاز شد و شدت آن آن قدر بودكه تخته سنگهايي را به ارتفاع زياد پرتاب مي كرد، آن گونه كه حتي در فاصله 30 كيلومتري تعدادي از اين سنگها در زمين پراكنده شده اند. صدها نفر زير سيلي از موادمذاب كه در سه روستاي پيرامون كوه جريان يافت. هلاك شدند و انتقال حدود 70 هزار نفر از روستائيان به شهر كاگوشيما، در نزديكي محل، بر اثر دود و حرارت شديد با دشواري انجام گرفت. در اين شهر نيز بر اثر حريق و امواج سهمگين دريا و در پي زلزله و آتشفشان، قسمتهايي به ويراني كشيده شده است. حتي قشري از خاكستر نرم بندر ناكازاگي را در 160 كيلومتري شمال آتشفشان پوشاند شدت فوران باندازه اي بود كه قله كوه فروريخت و تغييرشكل داد. بدين گونه ژاپنيها كه اززلزله رهايي ندارند، بار ديگرناگزير به تحمل بيلان سنگين خسارات اين فاجعه طبيعي هستند. قرضه جديد روسيه از فرانسه فوريه 1914 دولت فرانسه قرضه جديد به مبلغ 8 ميليون و 221 هزار فرانك دراختيار روسيه قرار داده است تا براي استفاده شهرداريهاي اين كشور هزينه شود. مجموع قرضه هاي فرانسه به روسيه در حال حاضر بيش از 61 درصد كل قرضه هاي فرانسه به كشورهاي خارجي را تشكيل مي دهد و به 36 ميليارد و چهارصد ميليون فرانك يازده مي رسد ميليارد و 400 ميليون فرانك آن را دولت روسيه تضمين كرده است. قرضه هاي فرانسه به روسيه 5 برابر قرضه هاي انگليس و 15 برابر قرضه هاي آلمان به امپراتوري تزاري است. خشونت بانوان انگليسي در مبارزه براي حق راي 15 فوريه 1914 املين پانكهرست رهبر ستيزه جوي اتحاديه اجتماعي و سياسي زنان انگليس كه ازمدتي پيش بازداشت بود، در زنداني دست به اعتصاب غذا زد و پليس ناگزير شد او را آزاد اين كند زن در پي چند سال تلاش بي ثمر براي كسب حق راي براي زنان، اكنون صريحا به دولت انگليس اعلان جنگ داده است، چون عقيده دارد بلندپايگان سياسي لندن گوش شنوا براي توجه به خواستهاي منطقي بانوان ندارند و بايد به زبان خشونت با آنان سخن گفت! طرفداران بانوپانكهرست به تازگي به وزارت كشور انگليس هجوم بردند وشيشه هاي وزارتخانه را شكستند، همچنين ساختمان لوكس كلوب تنيس لندن را به آتش كشيدند. در اين آشوبها بانوريچارد سن يكي ديگر از مبارزان اتحاديه زنان دستگير شد و به شش ماه زندان محكوميت يافت كه او نيز دست به اعتصاب غذا زده است، اما ظاهرا اين بار پليس قصد تسليم شدن ندارد. پزشك مخصوص زندان به وسيله لوله كائوچوئي باريكي كه به زور از بيني اش به داخل معده اش فرو كرده است مواد غذايي را به او مي خوراند و عده اي مامور زن مراقبند كه زنداني اعتصابي با دست و پا زدن و جنب و جوش اعتراض آميز مانع كار پزشك نشود. مطبوعات لندن با عناوين درشت مبارزات بانوان را براي كسب حق شركت در انتخابات منعكس مي كنند، اما سياستمداران انگليسي با خونسردي لبخند مي زنند، زيرا اين جار و جنجال را جدي نمي گيرند. پيشتاز مسابقات سرعت اول مارس 1914 در مسابقات اتومبيلراني سانتامونيكا در كاليفرنياي آمريكا، يك اتومبيل جديد ساخت آلمان با مارك مرسدس جام قهرماني را به دست آورد. اين خودرو مسافت 473 كيلومتر را كه براي دور زدن در ميدان مسابقه در نظر گرفته شده با بود ميانگين سرعت 123 كيلومتردر ساعت پيمود و ركورد تازه اي از خود برجا نهاد.