Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750728-7764S1

Date of Document: 1996-10-19

انرژي: اسكناسهايي در باد اشاره: مصرف ساليانه انرژي در ايران معادل ميليون 80 تن نفت با قيمتي ميليارد 10معادل دلار آمارها است نشان مي دهدمصرف انرژي در كشور از سال 1362 تاسال 1370 درصد 13سالانه رشد داشته است اين رشد در مورد مصرف درصد 17برق در سال بوده است. از اين مقدار مصرف انرژي بين درصد 30تا 50 درصد آن اكثرا به صورت برق در ساختمانها مصرف مي شود. براي پاسخگويي به اين نياز روزافزون تلاش هاي بسياري براي ايجاد ظرفيتهاي جديد توليد انرژي ازجمله نيروگاههاي متعدد برق صورت گرفته است. اما مسئله راه حل ديگري نيز دارد و آن بهبود راندمان مصرف انرژي است. تجربه كشورهاي پيشرو در اين زمينه نشان مي دهد با تمهيداتي ساده و ارزان (درمقايسه با ايجاد ظرفيتهاي جديد توليد انرژي ) مي توان درصد 50از مصرف انرژي در ساختمانها كاست. اين مقدار صرفه جويي براي كشور ما به معني تلف /2 5نكردن ميليارد دلار در سال به علاوه سرمايه گذاري كردن براي ايجاد ظرفيتهاي جديد توليد (در مورد برق معادل يكهزار دلار براي هر كيلووات ) كاهش، قابل توجه آلودگي محيطزيست و از دست ندادن ذخاير بسيار ارزشمند انرژي است. اميد است اين نوشتار كه برگرفته از سخنان دكتر هاشم اكبري پژوهشگر ارشد آزمايشگاه ملي بركلي است، براي توجه بيشتر مسئولان و محققان كشور به اين مسئله مفيد واقع شود. از اظهارنظر خوانندگان در اين زمينه استقبال مي شود. دكتر هاشم اكبري پژوهشگر ارشد آزمايشگاه ملي لورنس در بركلي كاليفرنيا معتقد است: بازسازي مناطقي كه در هجوم دشمن تخريب شده اند، بهترين فرصت براي بكارگيري و مشاهده نتايج روشهاي مصرف بهينه انرژي در ساختمانهاست، عدو شود سبب خير اگر خدا او خواهد و همكارانش در كشور بحرين كه اقليمي مشابه مناطق جنوبي كشور دارد، مطالعه اي راجع به وضعيت توليد و مصرف انرژي انجام داده اند. در اين كشور تقريبا تمام ساختمانها با استفاده از كولرهاي گازي خنك مي شوند و به طور درصد 50متوسط مصرف ساليانه درصد 80و مصرف برق در تابستان مربوط به اين وسائل است. در اين درصد 99كشور انرژي موردنياز در ساختمانها از برق تامين مي شود. قيمت هر كيلووات ساعت برق /3 2معادل سنت است. اين مطالعه نشان مي دهد با تمهيداتي درصد 32مي توان از مصرف برق اين كشور كاست، اين روشها و نقش آنها در كاستن از مصرف برق در تهويه مطبوع عبارتند از: - كاهش تبادل هواي داخل و خارج ساختمان: با درصد 50كاهش در اين تبادل 5 درصد كاهش. - تغيير درجه ترموستات ها از 22 به 26 درجه سانتي گراددرصد 8كاهش. - عايق بندي ديوارها و سقف: با عايقي به ضخامت 5 سانتي متر از جنس درصد 19 پلي استر كاهش. - افزايش كارايي وسايل خنك كننده: با جايگزيني اين وسايل با انواع ياكارايي بهتر به طور درصد 14متوسط كاهش. - پنجره هاي دوجداره و شيشه هاي بازتاب: بطور درصد 9متوسط كاهش. ديگر روشهاي پيشنهادي براي كاستن ازمصرف انرژي عبارتند از: - جايگزيني وسائل خانگي با انواع كم مصرف: به عنوان مثال يخچال هاي موجود در بازار به طور متوسط 1500 كيلووات ساعت در سال مصرف مي كند در حالي كه انواع كم مصرف با همان حجم و كارايي با مصرف 850 كيلووات ساعت در سال وجود دارد و نه الزاما با قيمت گرانتر. - تغيير وسايل روشنايي: براي مثال استفاده از لامپهاي فلورسنت كم درصد 50حجم از مصرف انرژي لازم براي ايجاد همان مقدار روشنايي مي كاهد به علاوه داراي عمري 10 تا 15 بار بيشتر از لامپهاي معمولي است. نتايج بالا كه در كشوري تقريبامشابه با كشور ما بدست آمده است نشان مي دهد به جاي روش بسيار گران سرمايه گذاري در واحدهاي جديد توليد انرژي ازجمله نيروگاهها مي توان در روش ارزان استفاده از تدابير مصرف بهينه انرژي سرمايه گذاري كرد. در اين راه انجام اقدام هاي زير راهگشا مي باشد: كدها، استانداردها و رهنمودهاي انرژي ساختماني: تجربه كشورهاي توسعه يافته نشان مي دهد ايجاد و بكارگيري اين استانداردها در ساختمانهاي مسكوني اداري و درصد 20تجاري درصد 40تا از مصرف انرژي در آنها مي كاهد. البته اين استانداردها براي ساختمانهايي كه در آينده احداث مي شود بكار گرفته مي شود و براي ساختمانهاي موجود فعلي بكارگيري روشهاي اصلاحي نظير آنچه در بالا گفته شد موثر است. استاندارد مصرف انرژي لوازم خانگي: تهيه استانداردهاي تشويقي و اجباري مصرف انرژي براي لوازم خانگي و اجباري كردن نصب برچسبهايي كه نشاندهنده مقدار مصرف انرژي در آنها باشد و درنهايت جلوگيري ازتوليد و واردات لوازم خانگي كه فاقد اين استانداردها هستند گام بسيار موثري خواهد بود، نبايد اجازه داد كشور به محل فروش تكنولوژي هاي غيرقابل مصرف كشورهاي ديگر تبديل شود. تمركز مديريت توليد و مصرف انرژي: به كمك اين تمركز و برنامه ريزيهاي متناسب مي توان بين توليد بيشتر و يا بهبود راندمان مصرف انرژي و به طور مشخص انرژي الكتريكي انتخاب كرد، همچنين با بكارگيري تمهيداتي مصرف را به ساعتهاي غيرپيك منتقل كرد. قيمت گذاري: قيمت گذاري واقعي يكي از بهترين راههاي ايجاد انگيزش درمصرف بهتر انرژي است. قيمت هاي پايين براي انرژي حاصل جز استفاده نابجا از آن و اتلاف در سرمايه هاي كشور براي توليد بيشتر انرژي نخواهد داشت و اين به نفع هيچكس نيست. مي توان براي كمك افراد نيازمند روشهاي ديگري ازجمله پرداخت نقدي به خانواده هايي كه از حدي مشخص انرژي كمتري مصرف مي كنند درنظر گرفت. اين روش به افراد جامعه بين سوزاندن پول و استفاده هاي بهتر از آن قدرت انتخاب مي دهد. كمك به موسسه هاي فعال در اين زمينه: ايجاد و كمك به ادامه فعاليت موسسه هايي كه در زمينه بهبود وضعيت فعاليت مي كنند ازجمله موسسه هاي فعال در بهبود مصرف انرژي در ساختمانها و توليدكننده هايي كه به كارايي انرژي در توليداتشان توجه دارند. اطلاع رساني: قبضهاي مصرف انرژي يكي از زمينه هاي آماده براي اطلاع رساني در اين زمينه هستند كه توجه بيشتر مصرف كنندگان را موجب مي شود. زماني اقتصاددانان معتقد بودند رشد اقتصادي بيشتر مستلزم مصرف انرژي بيشتر است اما امروزه نادرستي اين نظريه ثابت شده است. كشورهاي صنعتي تا سال 1973 به موازات رشد توليد ناخالص ملي رشد مصرف انرژي داشتند. تحريم نفتي اعراب در اين سال و انقلاب اسلامي ايران به دنبال آن و افزايش شديد قيمت نفت باعث شد اين كشورها به روشهاي استفاده بهتر از انرژي و كنار گذاشتن صنايع و لوازم پرمصرف روي بياورند درنتيجه مصرف اين كشورها از سال 1973 تابه حال رشد بسيار اندكي داشته وتقريبا ثابت مانده است. با وجود كاهش مجدد قيمت نفت به طوريكه قيمت آن معادل و يا كمتر از قيمت هاي سال 1973 است اين كشورها با وضع مالياتهايي قيمت انرژي را كماكان بالا نگهداشته اند اين موضوع علاوه بر پايين نگهداشتن قيمت انرژي براي آنها موجب كنترل موثر مصرف انرژي و نتايج حاصل از آن نظير آلودگي محيطزيست شده است. مقايسه وضعيت كشور ما با كشوري مانند ژاپن نشان مي دهد مصرف انرژي هر ايراني 60 گيگاژول در سال و هر ژاپني 110 گيگاژول در سال است در حالي كه توليد سرانه ناخالص ملي در ژاپن حدود 00014 دلار در سال برآورد اين مي شود مقايسه بسيار نويدبخش است زيرا نشان مي دهد ما مي توانيم بدون سرمايه گذاري جديد در توليد انرژي رفاه و توليد ناخالص ملي در كشور را بسيار افزايش دهيم. از جنبه ديگر همانطور كه اشاره شد با بكارگيري روشهاي بهينه مصرف انرژي فقط در ساختمانها /2 5مي توان معادل ميليارد دلار در سال كمتر انرژي مصرف كرد، اگر سرمايه لازم براي ايجاد هر شغل جديد را حدود دلار 2500 فرض كنيم اين به معني امكان ايجاد يك ميليون شغل مولد جديد است. اگر نتايج حاصل از كاهش آلودگي محيطزيست را هم درنظر بگيريم به اين نتيجه مي رسيم سرمايه گذاري در اين روشها ضروري و ارزشمند هستند. از جنبه عدالت اجتماعي نيز مسئله قابل بررسي است اگر تمهيداتي كه در بالا گفته شد از جمله قيمت گذاري صحيح انرژي رعايت شوند عادلانه به مردم قدرت انتخاب بين اتلاف سرمايه هاي ارزشمندشان و يا استفاده از آن براي تامين آينده اي روشن داده شده است. و اصولا عادلانه نيست سرمايه هاي كشور صرف توليد انرژي ارزان قيمتي شود كه نياز به آن ظرف سال 10 اخير نزديك به دو برابر شده و اين دو برابر شدن در آينده بسيار زودتر اتفاق مي افتد. والسلام - محمدحسين الهي نيا