Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750725-7653S1

Date of Document: 1996-10-16

جهان كود شيميايي و سموم دفع آفات نباتي را كنار مي گذارد رشد شگفت انگيز كشاورزي ارگانيك در آمريكا، اروپا و ژاپن در آلمان يارانه هاي دولت براي تبديل كشاورزي متكي به مواد شيميايي به كشاورزي ارگانيك موجب افزايش توليد شده است. اشاره: با آشكار شدن زيان هاي مهلك سموم دفع آفات نباتي و كودهاي شيميايي، مردم جهان از كشاورزي متكي به مواد شيميايي فاصله مي گيرند و به كشاورزي ارگانيك كه متكي به كودهاي طبيعي و دفاع طبيعي نباتات در برابر آفت ها مي باشد، روي مي آورند. مقاله حاضر تازه ترين يافته ها در مورد رشد كشاورزي ارگانيك در جهان است كه در نهايت به سود محيطزيست و سلامتي مردم جهان مي باشد: رويكرد مردم جهان به كشاورزي بدون استفاده از كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات نباتي، روزنه اميدي براي نجات سفره هاي آب زيرزميني از آلودگي و مسموميت دامي گشوده و اين اميدواري را ايجاد كرده است كه در واپسين سالهاي قرن بيستم بشر اشتباهات زيانبار خود را در اين زمينه اصلاح كند. در ده سال اخير كشاورزي ارگانيك رشد بسيار زيادي كرده است و در بسياري از كشورهااكنون به عنوان يك صنعت سريع الرشد محسوب مي شود. گرچه دراين مورد آمار جهاني وجود ندارداما شاخص هاي متعددي كه در كشورها مناطق مختلف وجود دارندروند آشكاري را نشان مي دهندمبني براين كه منطقه تحت كشت كشاورزي ارگانيك در اتحاديه اروپا در فاصله سال هاي 1987 تاچهار 1993 برابر شده و در همين حال تعداد كشاورزاني كه به توليدارگانيك مشغولند دو برابر شده است. در ايالات متحده آمريكا فروش محصولات حاصل از كشت و زرع ارگانيك در فاصله سال هاي 1994 1990 و بيش از دو برابر افزايش يافته است. گرچه اكنون در بسياري از كشورهاي صنعتي پيشرفته مواد غذايي ارگانيك سهم بسيار ناچيزي از كل بازار غذايي را تشكيل مي دهند - حدود دو درصد - اما نيم دهه رشد مويد آن است كه علاقه به اين روش بسيار شتابان افزايش مي يابد. اين رشد كاملا با رشد قبلي فروش اين محصولات كه به طور عمده ناشي از نگراني هاي زودگذر در مورد سلامت مواد غذايي بود متفاوت است. تعريف كلمه ارگانيك از كشوري به كشور ديگر و حتي در داخل كشورهاي مختلف متفاوت است امانكته اصلي آن عبارت است ازمصرف به شدت محدود كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات نباتي. از آنجا كه در بسياري از كشورها كشاورزي يكي از منابع اصلي آلودگي آب و خاك است اين دورشدن از نهاده هاي شيميايي خبر بسيار خوبي براي محيط زيست جهان است. اكنون برچسب ارگانيك تنها درمورد ميوه ها و سبزيجات تازه به كار نمي رود بلكه اقلام ديگري مانند پنبه وغيره را شامل مي شود. در ايالات متحده ميزان زمين هاي زير كشت ارگانيك پنبه كه در سال 1990 حدود 60 هكتار بود تا سال 1994 بشدت افزايش يافت و به 13 هزار هكتار بالغ گرديد كه برخي از آنها گواهي رسمي گرفته اند و برخي ديگر منتظر گواهي رسمي هستند. اين موفقيت به ويژه بسيار بااهميت است زيرا پنبه محصولي است كه اصولا به مقدار زيادي آفت كش نياز دارد و حدود 25 درصد مصرف حشره كش جهان را به خود اختصاص مي دهد. شكوفايي كشاورزي ارگانيك علت ها و ريشه هاي متعددي دارد. تقاضاي مصرف كنندگان براي غذاي سالم وافزايش آگاهي عمومي در مورداثرات كشاورزي برمحيط زيست يكي از موجبات اصلي اين افزايش است. مطالعه اي كه موسسه بازاريابي غذا در آمريكا به عمل آورده است نشان مي دهد كه 24 درصد خريدكنندگان آمريكايي حداقل هفته اي يك بارمقداري محصولات طبيعي يا ارگانيك خريداري مي كنند. چنين تقاضاي عظيمي موجب شده محصولات غذائي ارگانيك به سوپر ماركت هاي اصلي راه پيدا كنند به نحوي كه اكنون درصد 42 سوپر ماركت هاي آمريكابرخي مواد ارگانيك را عرضه مي كنند و فروش اين محصولات دراين سوپر ماركت ها در 1373قريب 23 سال درصد افزايش داشته است. در ژاپن كه قريب 3 تا 5 ميليون مصرف كننده بطور منظم محصولات ارگانيك را خريداري مي كنند تقاضاي بالاي اين محصولات اصلي ترين عاملي بود كه موجب شد صادرات محصولات ارگانيك آمريكا به ژاپن در سال 1373 حدود 80 درصد افزايش يابد. توليدكنندگان آمريكاي لاتين بطورروزافزون توليد ارگانيك را به عنوان راه نفوذي به بازارهاي پرسود جا افتاده جهان مي نگرند. مثلا اكنون مكزيك بزرگترين توليدكننده قهوه ارگانيك جهان است و هزاران كشاورز آن داراي گواهي رسمي براي اين كار هستند. اكنون سازمان هاي كشاورزي مكزيك محصول آزتك (Harvest. Aztec) كه نوعي قهوه ارگانيك مكزيكي است را مستقيما به مشتري هاي معتبر مانند خطوط هوايي ايالات متحده و كارخانه هاي بستني سازي مي فروشد كنجد، باقلا، موز، وانيل و سبزي جات ارگانيك نيز پيوسته توسط سازمان هاي كشاورزي مكزيك صادر مي شود. برخي از توليدكنندگان كشاورزي ارگانيك را به عنوان راهي براي كاهش هزينه هاي كشاورزي مي نگرند. در هندوستان اتحاديه كشاورزان كارناتاكا كه حدود يك سوم ميليون 30از كشاورز اين ايالت را نمايندگي مي كند يك موسسه بين المللي كشاورزي پايدار تشكيل داده است تا از طريق ترك دادن عادت كشاورزان به وابستگي شديد به مواد شيميايي گران قيمت به افزايش درآمد كشاورزان كمك كند. در آمريكا فشارهاي اقتصادي همراه با افزايش تقاضا براي مواد ارگانيك موجب شده كه بسياري از شركت هاي خيلي بزرگ به كشاورزي آلي روي آورند. براي مثال شركت بزرگ فتزر و گالو در كاليفرنيا اكنون فقط از انگورهائي كه به طريقه ارگانيك توليد شده اند در تاكستانهاي خود استفاده مي كند و شركت پارچه بافي پاتاگونيا تعهد كرده كه در توليد سال 1996 خود تنها از پنبه كاملا ارگانيك استفاده كند. در آلمان يارانه هاي دولت براي تبديل كشاورزي به كشاورزي ارگانيك موجب افزايش توليدشده است. دولت آلمان در تلاش براي كاهش تاثيرات زيست محيطي كشاورزي و برآوردن نياز مصرف كنندگان به غذاي سالم از سال 1989 تا سال 1992 به هركشاورزي كه به كشاورزي ارگانيك روي مي آورد به ازاي هرهكتار 300 الي 500 مارك آلمان ( 316 190 تا دلار آمريكا ) يارانه پرداخت مي كرد. يارانه ها به كشاورزان در دوران سخت انتقال يعني زماني كه ميزان برداشت به علت قطع وابستگي زمين به كودهاي شيميائي كاهش مي يابد و زماني كه محصولات ارگانيك نمي توانند سودآور باشند يا هنوز منتظر دريافت گواهي تاييد هستند بسيار كمك مي كند. در نتيجه اين يارانه ها در سرتاسر آلمان متحد جديد تعداد مزارع ارگانيك شش برابر شد و ميزان منطقه زير كشت ارگانيك ده برابر افزايش يافت. اگر حمايتي در كار نباشد بسياري از كشاورزان در پذيرش خطرانتقال به توليد ارگانيك ترديد مي كنند. مطالعه اي كه برروي كشاورزان دانمارك به عمل آمدنشان داد كه از هر پنج كشاورزدانماركي يكي از آنها مايل است به كشاورزي ارگانيك دست يازداما شرايط را دشوار و از نظرمالي توام با ريسك و خطر مي بيند. نتايج اين تحقيق دولت را واداشت برنامه اي عملي براي كمك به كشاورزان در دوران انتقالي تهيه كند. محصولات ارگانيك از محصولاتي كه به طريقه سنتي تهيه مي شوندگرانتر مي باشند. در آلمان محصولات ارگانيك به طور معمول حدود 20 تا 100 درصد گرانتر ازمحصولات معمولي هستند كه اين امرتا حدي ناشي از فقدان رقابت درتمام سطوح زنجيره فرآوري محصول است. بالاتربودن هزينه هاي كارگري و كمتر بودن ميزان برداشت محصول نيز در اين تفاوت قيمت نقش دارد اما اينها موانعي نيستند كه غيرقابل عبور باشند. دانشمندان موسسه رودال در آمريكااين نكته را متذكر مي شوند كه چندين دهه است كه غالبتحقيقات كشاورزي برروي كشاورزي سنتي متمركز بوده است و به كشاورزي ارگانيك توجه بسياركمي شده است. پژوهش بيشتر ورقابت بيشتر موجب خواهد شدمحصولات ارگانيك قدرت رقابت با محصولاتي كه به طريقه سنتي پرورش يافته اند، پيدا كنند. در ژاپن از طريق اجراي يك روش ابتكاري به نام تئي كئي ( ) 1 هزينه محصولات ارگانيك و خطراتي كه كشاورزان ارگانيك با آن روبرو هستند هردو كاهش يافته است. در اين سيستم مصرف كنندگان چه به صورت انفرادي و چه به صورت اعضاي يك تعاوني در خلال فصل رشد مستقيما براي دريافت محصولات ارگانيك با كشاورزان مذاكره مي كنند. اين قرار و مدار موجب مي شود كه كشاورزان بازاري تضمين شده براي كالاي خود داشته باشند و مصرف كنندگان نيز فرآورده ارگانيك را با قيمتي زير قيمتي كه در خرده فروشي ها مي توانند بخرند تهيه كنند. در سال 1990 (قبل از پيدايش موج جديد توليد ارگانيك در ژاپن كه در سال 1993 آغاز شد ) بيش از يك ميليون خانواده ژاپني در سيستم تئي كئي شركت كردند. روشي مشابه روش تئي كئي كه به نام سيستم كشاورزي پايدار جامعه شناخته شده در آمريكا در حال فعاليت است. با وجود اين توسعه كشاورزي ارگانيك در اثر عواملي مانند موجود بودن مواد مغذي ارگانيك در سطح مزرعه محدود مي شود. قسمت اعظم پس ماند ارگانيك شهري به مزارع بازگردانده نمي شود و مطالعه اي كه در اين مورد به عمل آمده نشان مي دهد كه مثلا در آمريكا حتي اگر تمام زباله هاي ارگانيك شهري به مزارع بازگردانده شود تنها مي تواند نياز 10 درصد از زمينهاي كشاورزي به مواد مغذي را برآورده كند. در نتيجه كودهاي شيميائي كه كشاورزان ارگانيك از آنها اجتناب مي كنند براي كشف موفق در سطح ملي فعلا ضروري هستند. بااين حال رشد فوق العاده شديدكشاورزي ارگانيك همچنان ادامه خواهد يافت. يكي از تحليل گران آلمان معتقد است كه سهم غذاهاي ارگانيك در بازار آلمان /1درصد 3از در سال 1993 به 8 درصد درسال 2000 افزايش خواهد يافت. در ايالات متحد قرار است استاندارد دولتي كشاورزي ارگانيك در سال منتشر 1996 شودو برروي محصولات آن مهر مخصوصي زده شود و انتظار مي رود كه اين كار هم اطمينان به اين محصولات وهم فروش آنها را افزايش دهد. چنين روندهائي علائم اميدواركننده اي از كاهش وابستگي به نهاده هاي آلودگي زا و غيربهداشتي كشاورزي هستند. منبع: Vital, Gardner Gary 1996, Signs برگردان: دكتر حميد طراوتي