Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750725-7609S1

Date of Document: 1996-10-16

اگر مردم نخواهند، رعايت نمي شود استاندارد و فرهنگ حساس شدن مردم در زمينه استاندارد مي تواند اين نتيجه را دربرداشته باشد كه كالاي بدون استاندارد در جامعه مصرف نشود، بدين ترتيب هيچ ناظري بهتر از خود مردم نيست از تفاوتهاي چشمگير افراد با يكديگر، يكي هم چگونگي برخورد آنها با مسائل اجتماعي و اقتصادي جامعه اي است كه در آن زندگي مي كنند. دسته اي از مردم، نسبت به مسائل و تحولات اجتماعي حساس بوده و در صورتي كه احساس كنند كاركرد يك پديده يا نهاد اجتماعي غيرطبيعي است در برابرآن واكنش نشان مي دهند. دسته اي ديگر در برخوردبا مسائل و پديده هاي اجتماعي بي تفاوت هستند. تجربه تاريخي ملل گوناگون اين درس را به ما مي آموزد كه اگر رفتارهاي جمعي غالب در جامعه اي مفروض رفتار دسته اول باشد، مي توان اميدوار بود كاركرد پديده ها و نهادهاي اجتماعي كمتر از هدف اصلي دور خواهند شد. در جوامع كنوني كه مسائل اجتماعي و اقتصادي وفرهنگي در هم تنيده شده اند و نمي توان يك عامل را زيربناي عوامل ديگر تلقي كرد، نشان دادن حساسيت از سوي افراد جامعه در مقابل مسايل اجتماعي از درجه اهميت بالاتري برخوردار است. استاندارد كردن كالاها و خدمات در شرايط كنوني جامعه مان كه روزانه هزاران نوع كالا در مقياس وسيع توليد و به بازارهاي مصرف عرضه مي شود، جز با نظارت دقيق و مستمر مصرف كنندگان احتمال موفقيت چنداني نخواهد داشت، حتي اگر سازمانهاي مسئول شعار تهديد به تعطيل كردن واحدهاي توليدكننده متخلف را نيز از حرف به عمل نزديك كنند. مردم بايد اين را باور خود كنند كه اگر كالايي مي خرند و پولي را كه با رنج كسب كرده اندبابت بهاي آن مي پردازند، بايد آن كالا از استانداردهاي رايج برخوردار باشد. قسمت دوم گزارش تلاش دارد در اين باره مسائلي را بازگو كند. بهبود كيفيت كالا پايان وانتهايي ندارد، بهبود كيفيت يك خواهش مستمر است وتوليدكننده اي كه مي خواهدرقابت كند و رضايت مشتري را بدست آورد هميشه بايدپيگير آن باشد كه بهترين كالارا به مصرف كننده ارائه دهد. مهندس ممدوحي مدير كل استاندارد و تحقيقات صنعتي تهران با اشاره به تغييرات فرهنگي و رفتاري در جوامع مي گويد: هم اكنون فرهنگ زندگي مردم با هزار سال قبل و حتي ده سال قبل قابل قياس نيست. رعايت استانداردهاي بهتر بستگي به شرايط علمي - صنعتي هر جامعه متفاوت دارد و تجديد نظر در استانداردها با توجه به نيازهاي جامعه الزامي به است عبارتي هر چند سال بايد درمورد استانداردهاي كالا و خدمات بازنگري شود. وي مي افزايد: بدين ترتيب استاندارد غايت و نهايتي ندارد، به طور نمونه امكان دارد براي وضعيت بهتر نگارش، اشكال جديدي از ابزارهاي نگارشي طراحي شود كه براي مردم كاربري بيشتري داشته باشند. فرهنگ استاندارد با اينكه قوانين عمده براي تدوين استاندارد در تمامي كشورهاي توسعه يافته و توسعه نيافته يكسان است، اما رعايت آن از سوي توليدكنندگان و مصرف كنندگان به اين عوامل بستگي دارد: - 1 يكي از عوامل تاثيرگذاربر توليد كالاي استاندارد به مسئله فرهنگ در جامعه برمي گردد، در جوامعي كه فرهنگ استفاده از كالاهاي استاندارد در آنها شيوع دارد، توليدكننده مي داند كه بدون داشتن مهر استاندارد نمي تواند توليدات خود را در بازار بفروشد. فقدان اين فرهنگ درجامعه اي مفروض موجب مي شود كه برخي كارخانه ها بدون توجه به مسئله استاندارد به توليد انبوه كالا بپردازند، بدون آنكه نگران فروش آن در بازار باشند. - 2 عامل دوم توجه يا عدم توجه سازمانهاي توليدكننده به قوانين استاندارد حاكم درآن كشورهاست. با اينكه وزارت صنايع از قوانين استاندارد به خوبي آگاه است با اين حال نسبت به ارائه مجوزهاي توليد كالاهاي بهداشتي بدون مهر استاندارد اقدام مي كند. به طور مثال شامپو كالايي است كه بايد قبل از توليدمهر استاندارد داشته باشد، در حالي كه برخي از توليدكنندگان ايراني قبل از اخذ مهر استاندارد شروع به توليد مي كنند. تعطيل كردن چنين كارخانه اي كه با سرمايه ملي احداث شده و دهها كارگر در آن كار مي كنند به دليل عدم رعايت استاندارد مشكل زا خواهد بود. اگر چنين كارخانه هايي توسط موسسه استاندارد تعطيل شود، مشكلاتي از قبيل بيكار شدن كارگران، خوابيدن سرمايه هاي ملي گريبانگير جامعه خواهد شد، در حالي كه توليدكنندگان بايدبدانند مي توانند قبل از توليد انبوه، مهر استاندارد اخذ كنند و مشكلات بعدي فراهم نشود. نفع توليدكننده، در گرو رعايت استاندارد. مهندس ممدوحي ضمن اشاره به تبعات ناشي از عدم دريافت مهر استانداردمي گويد: طبق قانون اگركالايي مشمول استاندارداجباري باشد، هيچ كارگاهي بدون تاييد موسسه استاندارد حق توليد ندارد، اگر آن واحد در حال احداث، براي اخذ مهر استاندارد با موسسه همكاري كند مي تواند از نظر هزينه هاي توليد صرفه جويي كند، استاندارد تنها به كالاي توليدي ختم نمي شود بلكه به نظام توليد آن كارخانه نيز مرتبط است. به طور مثال اگر كارخانه اي فاقد آزمايشگاه باشد و درزمان احداث با موسسه همكاري كند شايد هزينه هاي احداث آزمايشگاه كمتر شود. وي مي افزايد: براي دريافت پروانه، ارائه مدرك قانوني از قبيل پروانه معتبر ازسازمانهاي ذيربط، آگهي روزنامه رسمي در خصوص داشتن علامت تجاري و نام محصول الزامي است. اگر توليدكنندگان در ابتداي احداث كارخانه با ما همكاري كارشناسان كنند، استاندارد مي توانند در مورد ساختمانهاي قابل قبول كارخانه از قبيل انبار محصور، انبار مواد اوليه، سالن توليدبر مبناي استانداردهاي موجود آنها را كمك كنند. اگر مدارك قانوني آماده باشد، كارشناسان استانداردمشاوره هاي فني و تخصصي راانجام مي دهند، سپس نمونه محصول به آزمايشگاههاي موسسه منتقل مي شود. چنانكه محصول جزو كالاهاي مشمول استاندارد اجباري باشد طي سه مرحله مورد ارزيابي قرار مي گيرد. پس از آن كميته علائم تشكيل مي شود تا درباره صدور پروانه يا عدم صدور آن تصميم بگيرند. اگر كارخانه اي واجد تمامي قواعد ومدارك قانوني باشد حداكثر ظرف سه ماه مي تواند پروانه استاندارد را از موسسه اخذ كند. چندي است كه بحث استانداردهاي ايزو 9000 در كشور اوج گرفته و شركت هاي بسياري براي اخذ گواهينامه اين نوع استاندارد تلاش امروزه مي كنند داشتن گواهينامه استاندارد سري ايزو 9000 براي توليدكنندگاني كه صادرات كالا دارند يك ضرورت مهم شده است. مهندس نيساني كارشناس مديريت كيفيت جامع بااشاره به تاريخچه اين استاندارد جهاني مي گويد: استانداردهاي سري ايزو 9000 براي اولين بار در سال 1987 معرفي شد. اين نوع استاندارد به وسيله سازمان بين المللي استاندارد كه بعد از جنگ جهاني دوم در سوييس به وجود آمد تهيه و ارائه شد و تاكنون بيش از 120 كشور جهان اين استانداردها را پذيرفته و به آن عمل مي كنند. در حال حاضر تعداد شركت هايي كه نظام مديريت كيفيت آنها موفق به اخذ گواهي ايزو 9000 است در حال افزايش است. وي مي افزايد: همزمان با رشدصنعتي و اقتصادي ايران، مديران لايق و پرتلاش مي خواهند همگام با دنياي صنعتي اين استانداردها را به كارگيرند تا توليدات خودرا به نحو احسن در بازارهاي جهاني عرضه كنند. اما آيا ابزار لازم و آموزش موثر را در اختيار؟ دارند تابا سرعت مطلوب به اين حركت بين المللي ملحق؟ شوند بي ترديد برنامه ريزي، پژوهش و نياز سنجي به همراه آموزش هاي اوليه براي ايجاد تفكر استانداردهاي جهاني نقش اصلي را ايفا مي كند. هدف از دستيابي به گواهي ايزو 9000 ايجاد يك سيستم مديريت كنترل كيفيت است. با اجراي اين سيستم دركارخانه هاي ايران مي توان به مصرف كنندگان كالا در داخل يا خارج از كشور اين اطمينان را داد كه توليد كالا بر مبناي روش مدون و مكتوب جهاني صورت مي گيرد، بدين ترتيب كيفيت آغازين كالا با كيفيت پاياني آن يكسان خواهد بود. مهندس ممدوحي با اشاره به روابط تجاري شركت هاي توليدكننده ايراني با جهان خارج مي گويد: مسائل اقتصادي ايجاب مي كند كه در مرزهاي داخلي خود محصور نباشيم، بنابر اين براي وارد شدن به عرصه تجارت جهاني بايد مقررات بين المللي را رعايت كنيم، استاندارد سري ايزو يك 9000 مسئله بين المللي است و از طرف ديگر هم اينك موضوع تجارت جهاني ( گات ) مطرح است، كشورهاي عضو اين اتحاديه در صددهستند با وضع قوانيني توليدكالاها را شامل استانداردهاي جهاني كنند تا واحدهايي كه فاقد استانداردهاي ايزو 9000 هستند نتوانند كالاهاي خود را در اروپا توزيع كنند. به هر حال عطش موجود در بين توليدكنندگان ايراني، بيشتربه خاطر ارتباطات جهاني است. به عبارتي تامين 9000ايزو كيفيت كالا نيست بلكه تاييد مديريت آن كارخانه است. وي مي افزايد: البته رعايت استانداردهاي ايزو 9000 هزينه هاي زيادي را بر توليدكنندگان تحميل نمي كند. مدير كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان تهران در زمينه نشر فرهنگ استاندارد در جامعه بر اين باور است: عدم حساسيت جامعه به مسئله مهم استاندارد بيشتر از ضعف فرهنگي اقشار جامعه ناشي مي شود. اگر فرهنگ مصرف كالاي استاندارد را در جامعه نشر بدهيم، خود مردم با سطح آگاهي و اطلاعات خود مي توانند ناظر خوبي براي توليد كالاهاي استاندارد شده باشند. متاسفانه رسانه هاي جمعي درنشر فرهنگ استاندارد ضعيف عمل مي كنند تقاضا اين است كه رسانه هاي گروهي نسبت به اين موضوع مهم تبليغات بيشتري را اختصاص دهند. حساس شدن مردم در زمينه استاندارد مي تواند اين نتيجه را دربرداشته باشد كه كالاي بدون استاندارد در جامعه مصرف نشود، بدين ترتيب هيچ ناظري بهتر از خود مردم نيست. البته رعايت استاندارد با وجود كنترل سازمانهاي نظارتي و يا بدون كنترل آنها بايد در فرهنگ توليدكنندگان وجود داشته باشد. بديهي است وقتي مصرف كننده اي از نظر فرهنگي نسبت به مصرف كالاها از خود حساسيت نشان ندهد حضور توليدكنندگان بي توجه به قواعد استاندارددر جامعه فزوني خواهد گرفت. اين اصل مهم كه نظارت كنندگان اصلي برپروانه هاي استاندارد خود مردم هستند گزافه گويي نيست.