Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750724-7530S1

Date of Document: 1996-10-15

اگر رعايت شود... استاندارد كالاها و خدمات يك كارشناس: اجراي استانداردها نقش سرنوشت سازي در روندتوليد و موفقيت صنعت و تجارت كشور دارند هم اكنون مقداري از صادركنندگان كالابراي فروش بيشتر اصرار دارند واژه ساخت ايران را بر روي كالاهاي خود درج نكنند. امروزه كاركنان دولت بر اساس استانداردي معين كار مرخصي مي كنند، مي گيرند و بالاخره پس از محاسبه استانداردهاي رايج دستمزد دريافت مي كنند. كاسبها نيز بر مبناي استانداردهاي خاص هر كالا و يا خدمت به خريد و فروش آنها مي پردازند. اين گزارش در صدد است با استفاده از نگاههاي كارشناسي مسئله استاندارد و اهميت آن را در جامعه مورد بررسي قرار دهد. پاسخگويي به اين پرسش ها كه: استاندارد چيست و چه نقشي در ارتقاي كيفي كالاها و خدمات؟ دارد چگونه در طول توليد كالاها، نظارت كارشناسي صورت ؟ مي گيرد همچنين استانداردهاي جهاني چه نقشي در ايجاد بازارهاي مصرفي وافزايش صادرات كالا از؟ دارند جمله مسائلي است كه درصدديم تا پاسخي براي آن داده باشيم. بارها واژه استاندارد در قالب موضوعات آموزشي، صنعتي و اجتماعي را شنيده ايد از جمله: - استاندارد فضاي آموزشي در كشور مطابق استانداردهاي جهاني نيست. - استاندارد زندگي در ايران طي سالهاي اخير افزايش يافته است. - اين وسيله استاندارد نيست و امكان ايجاد خطر دارد. درك اندك و نادرست پرسش از چند نفر در محدوده ميدان انقلاب نشان داد كه مردم با وجود آنكه در طول روز با قواعد و مقررات استاندارد به طور مستقيم و غيرمستقيم سروكار دارند اما هنوز اطلاع درستي از معناي آن ندارند. پاسخ هاي زير كه از سوي تعدادي از پرسش شوندگان ارايه شده مي تواند نمونه اي از اين شناخت نادرست باشد. يك معلم: استاندارد، فكر مي كنم يك امتحان براي توليدكنندگان باشد مثل آزموني كه براي اعطاي گواهينامه رانندگي انجام مي شود. - يك كاسب: البته بنده هيچ اطلاعي از استاندارد ندارم. با اين حال سعي مي كنم اجناس استاندارد به مردم بفروشم. - يك دانشجو: استاندارد، سلسله قواعدي است براي بهتر شدن كيفيت كالاهاو خدمات كه توسط يك موسسه تدوين و اعمال مي شود. اما آيا واقعا اين قواعد عمل؟ مي شود - يك زن خانه دار: اگر استاندارد اعمال مي شد كه كار و بار تعميركنندگان اينطور سكه نبود... پاسخ هاي داده شده حاكي از آن است كه هنوز جامعه با زيروبم مفهوم استاندارد و شيوه هاي اعمال آن ناآشناست، در حالي كه امروزه استاندارد و رعايت آن به گونه اي ظريف در تار و پود رفتارهاي اجتماعي، اقتصادي و.. سايه افكنده است. قانونمند شدن استاندارد، در تعبير كلي به قانونمند كردن هر چيزي گفته مي شود. به عبارت ديگر زماني كه براي پديده اي ساختاري تدوين مي شود قصد اين است كه به طريقي آن را استاندارد به كنند هر حال، هر ساختاري در اين باره از قوانين و قواعد خاصي پيروي مي كنند و اگر اين قوانين خوب تعريف و اجرا شوند استاندارد نيز به خوبي رعايت خواهد شد. نخست بايد ديد كه استاندارد در چه زمينه اي به كار مي رود. در ارايه محصول با كيفيت يا قانونمند كردن نظام؟ توليد زيرا اين دو مسئله با هم تفاوت ماهوي دارند. بر اساس شواهد موجود طرح مسئله استاندارد در جهان ابتدا در سطح توليد كالا و خدمات و تلاش براي بهبود كيفي كالاها و خدمات بود. اما در شرايط حاضر توليدكنندگان بر اساس نيازهاي بازار، خواسته هاي مشتريان و نحوه رقابت با رقباي داخلي و خارجي، قوانين توليد كيفي كالا را تدوين مي كنند. به عبارت ديگر آنان كيفيت كالاها و خدمات خود را آن چنان ارتقاء مي بخشند كه مصرف كنندگان جهاني آن را بپسندند. استاندارد امروزه به عنوان نياز اساسي هم براي مصرف كننده و توليدكننده امري ضروري قلمداد مي شود. مصرف كنندگان از اين نظر كه بايد در قبال پرداخت و پول كالايي مطمئن، با صرفه و مطلوب خريداري كنند بر رعايت استاندارد تاكيد دارند و توليدكنندگان نيز مي دانند تنها با توليد كالاهاي مطلوبتر و با كيفيت تر مي توانند در جذب مصرف كنندگان موفق شوند. تجربه نشان مي دهد، توليدكنندگاني كه فاقد نظام مناسب در استاندارد كردن كالاها بوده اند در يك بازار عادي و فضاي رقابتي اغلب با مشكلاتي نظير از دست دادن بازار، عدم فروش مطلوب كالا، ضايعات مواد اوليه، هرز رفتن سرمايه و نيروي انساني، اتلاف هزينه هاي توليد مواجه مي شوند. رعايت استانداردها به صورت فراگير درسطح ملي نيز موجب رشد كمي و كيفي فعاليتهاي اقتصادي خواهد شد. با رعايت قوانين و مقررات مربوط به استاندارد از سوي توليدكنندگان بر سهم آنان در بازار افزوده مي شود، شهرت و اعتبارشان فزوني مي يابد و در نهايت منافع كاركنان اين توليدكننده ها در قالب پاداش و افزايش حقوق بهبود مي يابد و اين را مي توان در ابعاد كلان اقتصادي نيز مشاهده كرد. تاجر اوكرايني يك موسسه توليدي چند بار مي تواند شوك حاصله ازعدم فروش كالاي خود را تحمل؟ كند چندي پيش يكي از توليدكنندگان كفش هزار 4 جفت كفش دست دوز را به يكي از تاجران اوكراين فروخت. بعد از مدتي تمامي كفش هاي صادر شده برگشت داده شد. پس از آن نيز نماينده وزارت امور خارجه به همراه تاجر اوكرايني خواستار پرداخت زيان وارد شده شدند.. اين ماجرا شايد در صادرات چند ميلياردي ايران به خارج از كشور آن چنان مطرح نباشد ولي اين ضربالمثل ايراني كه مي گويد: قطره قطره جمع شود وانگهي دريا شود حكم مي كند كه از تكرار اين اقدامات جلوگيري شود. اين صادر كننده فكر مي كرد با فروش (البته قالب كردن ) كفش هاي بنجل خود مي تواند سود خوبي ببرد، اما اينگونه نشد و او نه تنها مجبور به پرداخت زيان وارده شد بلكه كفش هاي صادراتي او پس از مدتها ماندن در انبار با سود كمتر به مصرف كننده ايراني فروخته شد. نتيجه اين عمل سلب اعتماد مصرف كننده اوكرايني از اجناس ايراني است، زيرا بنجل بودن كفش ها در مطبوعات آن كشور نيز درج شد. يكي از كارشناسان استاندارد مي گويد: هم اكنون تعدادي از صادركنندگان كالا براي فروش بيشتر اصرار دارند واژه ساخت ايران بر روي كالاهاي خود درج نكنند. پس از بررسي اين موضوع متوجه شديم كه متاسفانه برخي ازصادركنندگان سودجو به گونه اي فضاي بازارهاي آسياي مركزي را بااجناس غيراستاندارد آلوده كرده اند كه صادرات كالا با قيد واژه ساخت ايران نه تنها موجب فروش بهتر نخواهد بود، بلكه موجب ضرر و زيان وارده به شركت هاي صادركننده است. به عبارتي ديگر با آنكه اجناس ايراني از نظر كيفي عموما با اجناس ساير كشورها همسان است ولي متاسفانه نگاه سودجويانه برخي از صادركنندگان موجب بروز اين پديده شده است. قانون گرايي اعمال استاندارد كالا در يك كارخانه يا شركت به عوامل گوناگوني بستگي داردكه اولين و مهمترين آنها قانون گرايي است. بنابراين اگرمديران و كاركنان يك كارخانه انگيزه هاي لازم را براي تبعيت از قوانين و ضوابط نداشته باشند پياده كردن استانداردها اگر نگوييم غيرممكن بلكه دشوار خواهد بود. موضوع بعدي علاقمندي و اشتياق بالاترين مديريت اجرايي در سطح شركت به موضوع استاندارد و اجرا شدن آن است. وجود نيروي انساني آموزش ديده نيز يكي ديگر از عوامل موثر است. كاركنان واحدهاي صنعتي بايداز توانايي مطالعه و درك استانداردهاي مورد نظر و اجراي آن برخوردار باشند. مهندس رضانيساني كه مدت 20 سال است در زمينه استاندارد و اجراي طرح مديريت كيفيت جامع فعاليت دارد درباره نقش استاندارد در صنعت و زندگي مردم مي گويد: آغاز انقلاب صنعتي در پايان قرن هيجدهم و شروع توليد انبوه منجر به تولد استاندارد شد. توليد انبوه، نياز به كنترل بيشتري داشته و كنترل توليد كالا بدون رعايت قوانين استاندارد در اين شرايط معنا و مفهومي نخواهد داشت. زيرا استاندارديعني ايجاد نظم و قاعده و در نهايت كنترل و رفع نقص كالا و بهبود آن، به اين ترتيب مقررات استاندارد كردن كالاها به تدريج و ابتدا در كشور انگليس تدوين و به كار گرفته شد و سپس ساير كشورهاي صنعتي نيز به لحاظ رعايت نياز مصرف كننده ها به اين مهم توجه و آن را در توليدات خود به كار گرفتند. استانداردها نقش سرنوشت سازي در روند توليد و موفقيت صنعت و تجارت در جامعه دارند و اجراي دقيق و صحيح استانداردهاي تدوين شده مي تواند نياز جامعه را به كالاهاي باكيفيت تامين كند. وي مي افزايد: به عبارت ديگر وجود استانداردها درجامعه موجب ايجاد اطمينان مصرف كنندگان مي شود. استانداردهاي تدوين شده در يك كشور، با انجام تحقيق و پژوهش هاي علمي و منطبق با ويژگيهاي جامعه و براي حمايت مصرف كنندگان تهيه و تدوين مي شود. استاندارد پلي است كه بين توليدكننده و مصرف كننده برقرار مي شود و توليدكننده را ياري و مصرف كننده راحمايت مي كند. عدالت اجتماعي و استاندارد: مهندس محمدرضا ممدوحي مديركل استاندارد وتحقيقات صنعتي استان تهران، ضمن تاييد گفته هاي بالا مي گويد: استاندارد را مي توان جزيي از عدالت دانست. اما اين مسئله در هر جامعه اي فرق مي كند. وي مي افزايد: استاندارد، موضوعي است كه همگان درزندگي روزمره با آن سر و كار دارند، چه در مسائل خانوادگي، چه در زمينه هاي اجتماعي و شغلي، به نوعي قوانين استانداردها را رعايت مي كنيم. به طور مثال وقتي كسي الزاما ساعت 8 صبح در محل كار خود حاضر مي شود به نوعي استانداردهاي كار را رعايت مي كند. در مورد محصول مثالي بزنيم: براي توليد اتومبيل ويژگيهايي لازم است، سرعت آن بايد، حد معيني روغن باشد، موتور در هزار كيلومتر تعويض شود و در نهايت هر قاعده اي كه در توليد اتومبيل به كار رود مفهوم استاندارد را در پي دارد. رعايت اين ويژگيها در توليد به معناي استانداردكردن توليد است. يك قاعده كلي در زندگي اجتماعي حاكم است و آن اينكه جامعه با توجه به نيازها و خواسته هاي جديد سليقه هاي خود را نسبت به استاندارد كالا تغيير مي دهد. اگر در سالهاي قبل، داشتن علامت استاندارد ملي براي بهبود كيفي كالا و يا خريد آن يك امتياز محسوب مي شد، امروزه حتي زمان مصرف كالا نيز در خريد كالا به عنوان يك قاعده حكم مي كند. مردم امروزه بيش از هر زمان ديگر نسبت به خريد كالاهاي استاندارد توجه دارند و افراد جامعه به اين نكته واقف شده اند كه كالاي مطلوب، كالايي است كه از دوام، كيفيت و ايمني بيشتري برخوردار باشد. ضامن سلامتي در جامعه. محسن كارمند فرهادي بخش خصوصي، با اشاره به عدم رعايت استاندارد كالا، از سوي برخي از توليدكنندگان مي گويد: امروزه داشتن علامت استاندارد از سوي توليدكنندگان يك نياز است. نيازي كه بدون آن شايددر بازار مصرف با دشواريهاي عديده اي روبرو شوند. به هر حال هريك از كالاها به نوعي در سلامتي و بهداشت آحاد جامعه نقش بدون دارند رعايت يك سلسله استانداردهاي ايمني، توليد محصولات، به ويژه آنها كه در خانه ها كاربرد دارند مي تواند خطر آفرين باشد. كافي است به حوادث روزمره كه از طريق روزنامه ها به اطلاع مردم مي رسد توجه كنيد، اين حوادث بيشتر ناشي از فقدان بكارگيري استانداردهاي مطمئن در توليد كالاست. با شروع فصل سرما، چه بسا كه بخاريهاي نفتي و گازسوز براي خانواده ها خطرآفرين باشند... وي مي افزايد: در برخي از موارد، توليدكننده هايي كه نگرش سنتي تري دارندبه دليل نبود فضاي رقابتي دررعايت استانداردهاي كالاتعلل مي كنند. يكي از توليدكنندگان يخچال مي گفت: ازآنجا كه توليد يخچال در طول سال تعداد معيني است و تقاضا نيز وجود دارد. بنابراين نيازي به هزينه كردن اضافي براي بهبود كالانيست! بايد گفت رعايت استانداردهاي ملي مي تواند ضامن افزايش كيفي كالاها باشد و در سالهاي اخير باافزايش روند صادرات و توجه توليدكنندگان به بازارهاي خارجي، انگيزه هاي رعايت استاندارد در تمامي شئون توليد كالا با ظرافت هاي ويژه اي انجام مي شود. مهندس رضانيساني. با اشاره به ضمانت اجرايي استانداردهاي ملي مي گويد: اگر استانداردهاي موجود و ثبت شده به طور صحيح و درست و قانونمند از سوي توليدكنندگان اجرا شود و از طرف ديگر توسط سازمانهاي ذيربط نسبت به اجراي دقيق آنها نظارت و تاكيد شود، بي ترديد استانداردهاي ملي مي تواند جايگاه ويژه اي براي توليدات ايران در بازارهاي داخلي و خارجي دست و پا كند. بنابراين تدوين استاندارد، بدون اجرا و مقررات بدون عمل معنا و مفهومي پيدا نمي كند. ادامه دارد