Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750724-7511S1

Date of Document: 1996-10-15

چه كسي مردم دار؟ است آنچه هسته اصلي مردم داري را تشكيل مي دهد، رعايت خير و صلاح عمومي است; نه پيروي بي چون و چرا و غيرآگاهانه از آنجايي كه جلب رضايت تمام مردم غيرممكن است پس درست ترين كار برآوردن معدلي از توقعات مردم است. از ويژگيهاي اين افراد مي توان به صميمي بودن، خونگرمي، زودجوش بودن، فن بيان خوب، نفوذ كلام و... اشاره كرد چهره اش آرام و موقر است و هميشه لبخندي بر لب دارد. وقتي وارداداره مي شود، از كارمند جزء گرفته تا مديركل، همه به او احترام مي گذارند. هركس مشكلي دارد با او مطرح كرده صلاح و مشورت مي كند. در اين چند سال كه در اين اداره مشغول به كار هستم، تا به حال نديدم كه با كسي حتي جر و بحث كند و كسي را از خود برنجاند. نه تنها با كسي مشاجره نمي كند، بلكه اختلافات بقيه را هم حل مي كند. مثلا همين چند روز پيش يكي از كارمندان با يك ارباب رجوع حرفش شد و كارشان بالا گرفت. كارمند خودش را ذي حق مي دانست و ارباب رجوع هم به خيال آنكه حقش ضايع شده، بناي داد و فرياد گذاشته بود. هرچه همكاران تلاش كردند، هيچ كدام حاضر نمي شدند حرف ديگري را بپذيرند. اما بالاخره با پادرمياني او دعوا خاتمه يافت. در اداره آقاي الف به مردم داري، معروف است. چون خوش اخلاق و خوش برخورد است، رعايت حال بقيه را مي كند، هواي همه را دارد، به راحتي با ديگران ارتباط برقرار مي كند و... افرادمردم دار مي توانند با اكثر مردم از هر صنف و گروه و طبقه اي به راحتي ارتباط برقرار كرده و به قول معروف دل آنان را بدست آورند. در برخورد اول با اين عده شايد تصور كنيد كه آنها مهره مار دارند كه مي توانند اين چنين ماهرانه در دل سايرين نفوذ كرده و رفتاري داشته باشند كه اگر چه نه همه، اما اكثريت را از خود راضي نگه دارند. شايد شما هم جزو همين افراد باشيد و شايد هم رمز موفقيت اين عده همچنان برايتان مجهول باقي مانده است. حتما با خود مي گوييد، چطور مي توان دل كساني را كه با ما از نظر علايق، سليقه، افكار و عقايد متفاوتند، بدست آوريم و رعايت حالشان را؟ بكنيم در لغت نامه دهخدا تعريف مردم داري چنين آمده است: حسن خوش سلوك، رفتاري با خلق، مهرباني و ملايمت كردن با مردمان، مماشات بامردم، پاسداري خاطر خلق ا... و مردم دار يعني: خوش سلوك، خوش رفتار كه با مردم با حسن سلوك و خوشرويي و ملايمت رفتار كند كه ديگران را نيازارد و نرنجاند كه پاسدار خاطر مردمان باشد. اما به راستي فردمردم دار داراي چه خصوصيات و ويژگيهاي اخلاقي است كه مي تواند با اشخاص گوناگون رفتاري سازگارانه ومسالمت آميز داشته ؟ باشد توانايي برقراري ارتباط با ديگران همه ما مي دانيم كه برقراري يك ارتباط خوب و موثر تا چه حدمي تواند گره گشاي مشكلاتمان باشد. تا جايي كه مي توان گفت برقراري ارتباط خوب با ديگران يك هنر است و كساني درمردم داري موفقند كه قادرند ارتباطي مناسب و موثر با ديگران برقرار سازند. از ويژگيهاي اخلاقي اين دسته افراد مي توان به صميمي بودن، زودجوش خونگرمي، بودن، فن بيان خوب، نفوذ كلام و.. اشاره چنين اشخاصي كرد در هر جمع خود شروع كننده باب معاشرت و دوستي با ديگران هستند. خانم سينايي 49 ساله در اين مورد مي گويد: اولين بار كه قرار بود براي دخترم خواستگار بياد، خيلي دست و پام را گم كرده بودم. چون شوهرم رفته بود ماموريت و توي تهرون هم هيچ كس را نداشتم. خودم هم كه آدم خجالتي و كم حرفي نمي دونستم هستم چطور بايد سرحرف راباز كنم. چي بپرسم كه جلسه اولي بد نباشه و آبروريزي نشه. يكدفعه به ياد خانم همسايه مان خيلي افتادم خونگرم و خوش سروزبان است. حتي با غريبه ها آنقدر گرم و صميمي برخورد مي كند، مثل اينكه سالهاست آنها را خلاصه مي شناسد بعد از كمي صحبت راضي شد كه در روز خواستگاري او هم بياد. خانم سينايي در ادامه مي گويد: در روز موعود اتفاقا مهمانها كمي زودتر آمدند و يك ربع اول به سكوت گذشت. انگار هيچ كس حرفي براي گفتن نداشت. فقط به همديگر نگاه مي كرديم تا اينكه چند دقيقه بعد خانم همسايه آمد و نمي دانم چطور سرحرف را باز كرد. اما فقط يادمه كه بعد از نيم ساعت، مجلس سرد و خشك ما به يك مهماني گرم و صميمانه تبديل شد. جلب رضايت مردم مجيد فرهادي تعميركار لوازم برقي مي گويد: در قديم روابط افراد محدود بود و معاشرت هر فرد تنها محدود به فاميل و هم محلي هايش مي شد. در آن زمان جواب دادن به تقاضاي آنها و راضي نگه داشتن آن افرادچندان كار مشكلي نبود. اما امروزه روابط اجتماعي گسترده شده ما است در محيطهاي مختلف زندگي، شغلي، فاميلي و... با صدها نفر آشنا هستيم. پس به طور طبيعي نمي توانيم همه آنها را از خودمان راضي نگه داريم، از طرفي سطح توقعات مردم بالا رفته است. امروز اگر به احتياج يك نفر جواب بدهي، فردا تقاضاي ديگري را مطرح مي كند و بقيه هم انتظار دارند مشكلاتشان را حل كني و همين مساله كار را مشكل مي كند. با اينكه اكثر ما قبول داريم كه مهمترين ابزار كسب محبوبيت درميان مردم، جلب رضايت آنان است، اما همانطور كه مي دانيم، جلب رضايت تمام مردم اگر چه خوب و ايده آل است، اما امكان پذير نيست. زيرا ما نمي توانيم رفتاري را در پيش گيريم كه خوشايند همه افراد باشد. يك كارشناس مسائل اجتماعي در اين مورد مي گويد: از آنجايي كه جلب رضايت تمام مردم غيرممكن است، پس صحيح ترين كار، برآوردن معدلي از توقعات مردم است. در اينجا مفهوم مردم داري يعني رعايت انتظارات و توقعات به جاي ديگران. اين كارشناس در ادامه مي گويد: متاسفانه عده اي براي جلب رضايت ديگران از ضربالمثل: خواهي نشوي رسوا، همرنگ جماعت شو، پيروي به مي كنند اين معني كه برخي تصور مي كنند، براي بدست آوردن دل سايرين بايد از آنان دنباله روي كنند. اما آنچه هسته اصلي مردم داري را تشكيل مي دهد، رعايت خير و صلاح عمومي است; نه پيروي بي چون و چرا و غيرآگاهانه. خوشروئي چهره هاي باز و متبسم همواره ما را به سوي خود جلب مي كنند. مثلاوقتي وارد فروشگاهي كه چند فروشنده دارد، مي شويم، ناخودآگاه به طرف فروشنده اي كه با خوشرويي لبخندي بر لب دارد، مي رويم و جنس مورد نظر را از او تقاضا مي كنيم. مشكلاتمان را بيشتر با افرادي مطرح مي كنيم كه با روي خوش از ما استقبال مي كنند. وقتي بيمار مي شويم، بيشتر راغب هستيم به سراغ دكتري برويم كه علاوه بر تبحر و تخصص در حرفه اش، با اخلاق خوش ما را بپذيرد و به حرفهايمان گوش زيرا دهد اين امر موجب تسلي خاطرمان خواهد شد. يك دانشجو مي گويد: چند وقت پيش براي انجام كاري براي اولين بار به شهرستان رفتم. چون غريب بودم و آدرس را هم درست بلدنبودم، خيلي دست و پايم را گم كرده بودم و به قول معروف هول شده بودم، پس از مدتي براي پرسيدن نشاني به سراغ يك فروشنده رفتم. اين دانشجو در ادامه مي گويد: وقتي آن فروشنده فهميد كه تازه وارد هستم، آنچنان با خوشرويي از من استقبال و مرا راهنمايي كرد كه پس از مدت كوتاهي نگراني و دستپاچگي ام به كلي برطرف شد و با خيال راحت به دنبال كارم رفتم. تسلط بر آداب اجتماعي صديقه ماجدي 59 ساله مي گويد: اكثر مردم از ما توقعاتي دارند كه اگر به اين توقعات به موقع جواب دهيم، در نظر آنان شخص مردم دار هستيم. مثلا اگر به موقع به عيادت بيماري برويم و از او دلجويي كنيم، يا اينكه به ديدن كسي كه عزيزي را از دست داده و دلشكسته است برويم و.. در حقيقت به توقعات آنان پاسخ داده ايم. همان طور كه خانم ماجدي اشاره كردند، شخص مردم دار به وظايف اجتماعي خود به خوبي آشناست و سعي مي كند به انتظارات بجا و معقول اطرافيانش پاسخ دهد. تسلط بر آداب اجتماعي در نهايت موجب رضايت خاطر مردم مي شود وهمين امر سبب بهبود روابط ميان افراد خواهد شد. معمولا افرادي كه آداب اجتماعي را درست، به موقع و صحيح انجام مي دهند، به واسطه اين خصيصه وجهه مثبتي در ميان ديگران پيدا مي كنند. رعايت حقوق مردم مجيد شجاعي خياط: در حرفه مامردم داري يعني انصاف، يعني انجام دادن كار خوب با كيفيت بالا و قيمت مناسب، يعني خوش قولي نسبت به مشتري ها... رعايت حقوق ديگران يا به عبارت ديگر حق مردم، يكي ديگر ازمواردي است كه عده اي از پرسش شوندگان به آن اشاره داشتند. رعايت حق تقدم در صف ها و به هنگام رانندگي، جلوگيري از ايجاد سر و صداهايي كه باعث سلب آسايش ديگران مي شود، پرهيز از كم فروشي و گرانفروشي، احتكار و... همگي از جمله مواردي است كه رعايت كردن آنها باعث بهبود روابط ميان افراد خواهد شد و از طرف ديگر از بروز بي نظمي و اغتشاش در جامعه جلوگيري خواهد نمود. مژگان باغستانيان فروشنده مي گويد: كساني كه حقوق ديگران رارعايت مي كنند و حق بقيه را ضايع نمي كنند، در ميان مردم اشخاصي موجه تر هستند و ديگران به اصطلاح روي آنها بيش از ديگراني كه اين اصول را رعايت نمي كنند، حساب مي كنند. خانم باغستانيان در ادامه مي گويد: براي مثال چنين افرادي در موقع رانندگي حقوق سايرين را رعايت مي كنند، يا موقع صحبت، حرف ديگران را قطع اگر نمي كنند از آنان پرسشي شود، نسبت به كسي كه سوال كرده بي تفاوت نيستند و... بي تفاوت نبودن نسبت به مشكلات ديگران محمود حيدري كارمند آموزش و پرورش دايره مردم داري را وسيع تراز رعايت آداب و رسوم اجتماعي مي داند. او مي گويد: مردم داري يعني بي تفاوت نبودن نسبت به مشكلات ديگران، يعني اينكه مشكل آنان را هم مثل مشكل خودت بداني و براي حل آن كوشا باشي. آقاي حيدري در ادامه مي گويد: هر وقت موقع رانندگي كسي را مي بينم كه در كنار خيابان بنزين تمام كرده، فوري از ماشين پياده مي شوم و به او بنزين مي دهم تا كارش راه بيفتد. اما چند وقت پيش كه اين اتفاق براي خودم افتاد، دو ساعت تمام كنار خيابان ايستادم، اما هيچ كس حاضر نمي شد به خودش زحمت بدهد و از ماشين پياده شود... همان طور كه آقاي حيدري اشاره داشتند، متاسفانه كلماتي مثل مردم داري در ميان بسياري از مردم رنگ باخته است. چون آنها تنها در پي رفع مشكلات شخصي خويش اند و اعتنايي به مشكلات و گرفتاري ديگران ندارند. در حالي كه يكي از مفاهيم سنتي مردم داري عبارت است از كمك به مردم و خيرخواهي براي آنان، دست ديگران را گرفتن و به طور كلي تعاون و همكاري با آنان در تمام جنبه ها و زمينه ها. دكتر كيانوش هاشميان روان شناس در پاسخ به اين پرسش كه افرادبايد داراي چه خصوصيات و ويژگي هاي اخلاقي باشند تا از ديد ديگران مردم دار تلقي شوند، مي گويد: از آنجايي كه عقايد و باورهاي مردم متفاوت است و هركس دنيا را از زاويه ديد خودش مي بيند، پس تعاريفي كه اشخاص در اين مورد ارائه مي دهند، به طور طبيعي متفاوت است و هركس با توجه به ويژگيهاي اخلاقي و شخصيتي خود، خصوصياتي را مثلا برمي شمارد فردي دستگيري از ديگران و بويژه دوستان و كمكهاي مالي به آنها را به عنوان مهمترين شاخص عنوان مي كند. ديگري به مساله مهمان نوازي و دست و دلبازي اشاره مي كند و نفر سوم كه از مردم انتظار دريافت محبت و صميميت دارد، فردمردم دار را شخصي مي داند كه با ديگران صميمي است و رفتاري محبت آميز دارد. پس هركس آنچه را از مردم انتظار و توقع دارد، در قالب شاخص مردم داري عنوان مي كند. ادامه دارد