Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750723-7448S1

Date of Document: 1996-10-14

فقط 400 نفر بر سلامت غذاي كشورنظارت دارند! گزارشي از وضعيت ايمني موادغذايي در كشور قانون نظارت بر موادغذايي بهداشتي و ايران 30 آرايشي سال پيش نوشته شده است! سالانه 6 تا 7 ميليون كيلوگرم غذاي تقلبي در كشور معدوم مي شود. در حال حاضر حدود 70 هزارواحد عرضه مواد غذايي در سطح كشور فعاليت مي كنند كه بااستانداردهاي بهداشتي فاصله زيادي دارند. فريبا صحرايي قرص نعناي بي پروانه نخوريد. بستني خوشمزه، غيرمجاز است. بستني هاي گلريزان وزيبا غيرقابل مصرف است. بيكينگ پودرنيماو وانيل شكري آلبانا فاقدپروانه بهداشتي است. در تهران اصلا ساندويچ نخوريد. خوردن گردوي تازه شناور در آب كه به فال گردو معروف است خطرناك اعلام شد. چشم و گوشتان با جملات بالاناآشنا نيست. عباراتي كه گاهي تيتر و عناوين ريز و درشت روزنامه ها، مجلات و راديو وتلويزيون را به خود اختصاص مي دهد. درمورد اهميت بهداشت و سلامت مواد غذايي و ارتباط تنگاتنگ آن با كاهش بيماريها و تامين سلامت جامعه سخن كم نرفته است قطعا، عنايت به عواقب سوءبهداشتي مصرف غذايي ناسالم كه طبق آمار حدود 70 درصد بيماريهاي عفوني و گوارشي ناشي از آن است و نيز عواقب و زيانهاي اقتصادي اعم از تحميل هزينه هاي درماني، آسيب به قشر آسيبپذير و معدوم شدن صدها هزار كيلوگرم مواد غذايي به طور سالانه، كه به علت آلودگيهاي ميكروبي و شيميايي غيرقابل مصرف اعلام مي شود، نقش حياتي نظارت و كنترل دقيق مراحل توليد، انتقال، توزيع و نگهداري مواد غذايي را روشن مي سازد. اما پرسشها اين است: بر بازار مواد غذايي ما؟ چه مي گذرد تنگناهاي موجود و امكانات كنترلي محدود فعلي چگونه؟ اصلاح مي شود آموزش مصرف كنندگان برعهده؟ كيست با 400 بازرس چگونه مي توان برسلامت غذاي توليدي و مصرفي يك مملكت نظاره؟ كرد وضعيت ايمني غذاي كشور؟ چگونه است آيا در برنامه ريزيهاي اهميت كلان، لازم را به اقتصاد وبهداشت غذا داده ايم يا؟ نه در كشورهاي در حال توسعه 50 درصد از درآمدهاي خانوار صرف هزينه غذا مي شود كه اين ميزان در خانواده هاي فقير به 70 درصد مي رسد. در سطح جهاني اتلاف و ضايع شدن مواد غذايي به ويژه به دليل عدم ايمني آن (آلودگيها ) غيرقابل تصور است. چون غذا نسبت به آلودگي بسيار حساس است، بنابراين در استفاده و نقل و انتقال آن بايد حتي الامكان از آلوده شدن جلوگيري شود. به خصوص در شرايط كنوني كه توليدات مواد غذايي و كشاورزي در سطح انبوه است، كنترل و ايمني سازي غذا دقت بيشتري را طلب مي كند و غذا به عنوان يك عامل مهم در تعيين سلامت محيطزيست به شمار مي آيد، خانم آزاده امين پور عضو هيات علمي دانشكده علوم تغذيه و صنايع غذايي دانشگاه شهيد بهشتي، ايمني غذا را اينگونه تعريف مي كند: ايمني غذا داشتن قوانين و مقررات و نظارت و سرپرستي بر آنها توسط جامعه است. وي مي گويد: حفط منابع غذايي وايمني آن براي رفاه و سلامت فرد، جامعه و كشور به يك نسبت اهميت دارد و آگاهي مصرف كننده از عوامل آلوده كننده غذا مانند: مواد شيميايي موجود در غذا، آلودگي محيطزيست، تقلبات غذايي و آلودگيهاي ميكروبي عامل مهمي در جلوگيري از اتلاف غذا به شمار مي آيد. حفظ و ايمني منابع غذايي تنهادر سطح آگاهي مصرف كننده خلاصه نمي شود. بلكه با پيشرفت تكنولوژي و تغيير شيوه زندگي (صرف زمان كمتر براي تهيه غذا، سهولت در دسترسي به غذا، هزينه نسبتا پايين غذا و بالا بودن كيفيت غذا ) اين، ايمني در جامعه و كشور نيز اهميت پيدا مي كند. شايد بتوان تدوين و اجراي سيستم هاي نظارتي و كنترلي كارا، ارتقاي سطح آگاهيهاي مصرف كنندگان مواد غذايي و تقويت تكنولوژيهاي موجود در صنايع غذايي را مهم ترين راههاي رسيدن به تضمين ايمني غذا در كشور دانست. لزوم تدوين سيستم كاراي كنترل سيستم نظارت و كنترل موادغذايي در كشور، در حال حاضر ازطريق دانشگاهها اعمال مي شود وكارشناسان بر اين عقيده اند كه سيستم هاي نظارتي و كنترلي هنوز فعلي، از تعريف مشخص و كارآيي لازم برخودار نيستند و سئوال اينجاست كه سيستم ايمني ونظارت غذا در كشور چگونه ؟ است در اين زمينه دكتر مهين آذردانشيار دانشكده ياد شده مي گويد: متاسفانه ما در اين زمينه، نه ثبت اطلاعات نه داريم، برنامه ريزي و نه طرحهاي دردست اجرا. لذا از ضروريات كار، ايجاد يك سيستم كاراي كنترل ايمني مواد غذايي است تا علاوه بر كمك به ارتقاء وضع تغذيه و سلامت جامعه، به بهبود صنايع غذايي و كاهش ضايعات غذايي و نهايتا افزايش درآمدهاي كشور منتهي از شود اين رو بسيار مهم و حياتي است كه مقامات مسئول مملكت به اهميت و لزوم داشتن چنين سيستمي واقف شوند و از آن حمايت كنند. اتلاف و ضايعات مواد عموما غذايي، به شكل ضايعات فيزيكي (مانند پلاستيك، فلز، چوب، حشرات، خاك و رنگ ) ضايعات ميكروبي (شامل ضايعات شديد مثل كلستريديوم سالمونلا بوتولنيسم، تايفي، شيگلا وويبريوك )، ضايعات متوسط مانندهپاتيت، ويبريو اشرشياكلي پاراهموليتيك، و استافيلوكوكوس اورئا و ضايعات نسبتا خفيف همچون باسيلو سرئوس و بروسلام وضايعات شيميايي (مانند سموم دفع آفات آلودگيهاي محيطي، سموم، فلزات، حلال ها، شوينده ها و آنتي بيوتيكها ) است. خانم دكتر اقبال طاهري، مديركل نظارت بر مواد آشاميدني، غذايي، آرايشي و بهداشتي وزارت بهداشت مي گويد: سالانه بين 6 تا 7 ميليون كيلوگرم غذاي تقلبي در كشور معدوم مي شود كه در ميان اين مواد، پنير، انواع كشك، آبنبات، شكر، روغن و شكلاتهاي تقلبي بيشترين ميزان را دارند و اين نشان مي دهد كه بازرسي هاي ما در سطح كشور قوي تر شده، چون ما اين كار را به دانشگاهها سپرديم. در تهران سه دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، ايران و تهران مسئول انجام اين كار شدند و در شهرستانها شعبات ادارات نظارت را داريم. وي ادامه مي دهد: تعداد بازرسين داراي تخصص در سطح كل كشور، متاسفانه بيشتر از 400 نفرنيست در صورتي كه مثلافقط شهر چند ميليوني لندن 5 هزار بازرس دارد كه دليل اين امر هم كمبود نيرو و امكانات است و متاسفانه در حال حاضر حدود 70 هزار واحد عرضه مواد غذايي در كشور داريم، كه با استانداردهاي بهداشتي فاصله زيادي دارند و دليل اين امر هم گسترش مهاجرت افراد از روستاها به شهر است، كه به توسعه اين مراكز مي انجامد و كار نظارت و بارزسي را براي مامشكل مي كند و ما با درنظر گرفتن شرايط كشور خودمان و لزوم كنترل دائم كارگاههاي توليد غذا، به چند هزار بازرس احتياج داريم. در حال حاضر در دنيا ثابت شده است كه درصد 70 بيماريهاي عفوني نظير تبمالت، تيفوئيد و وبا از طريق غذا به انسان منتقل مي شود و سالم سازي و حفظ بهداشت غذاي مصرفي كشور مهم ترين طريقه پيشگيري است. جاي تاسف است كه هنوز تعداد بي شماري كارگاههاي كوچك و غيرمجاز توليد مواد غذايي زير چتر ضعيف و ناتوان سيستم كنترلي پناه گرفته، به فعاليت خود ادامه مي دهند وهمه روزه حجم وسيعي از محصولات غيربهداشتي و به نوعي آلوده را دربازارهاي بي دروپيكر مصرف عرضه مي كنند. كارشناسان صنايع غذايي بايد مي گويند، با تقويت چتر كنترلي ازطريق برنامه ريزي دقيق وسيستماتيك، از فعاليت اين كارگاهها جلوگيري به عمل چرا آورد، كه در غير اين صورت مساله ايمني محصولات غذايي زير سئوال خواهد رفت و مصرف كنندگان نسبت به كل محصولات غذايي بدبين خواهند شد. مهندس اسماعيل ميرباقري، مديرگروه تحقيقات صنايع غذايي انستيتو تحقيقات تغذيه، در اين خصوص مي گويد: در حال حاضربراي پيشگيري از خطر توليدغذاهاي غيرمطلوب، سيستم هاي مختلفي در كشورهاي پيشرفته پيش بيني و پياده مي شود وامروزه سيستم توليد بهينه مواد غذايي، و بعد از آن سيستم مهار خطرات آلودگي غذامورداستفاده قرار مي گيرد. لذاسعي بر اين است كه سيستم هاي مناسبي را به طور دقيق هم براي توليد غذا و هم كنترل آن ايجاد كنند و براساس معيارهاي مناسبي كار را ارزيابي و در حقيقت با ايجاد يك سيستم مناسب ريسك و خطر را كم مي كنند. ادامه دارد