Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750722-7368S1

Date of Document: 1996-10-13

آيا فقر بيشتر مشكل زنان؟ است جايگاه زنان در لايحه فقرزدايي در گفت وگو با خانم مهندس صديقي، خانم شيد و آقاي دكتر آقاجاني دكتر آقاجاني: مسئولين تدوين اين لايحه خيلي عجولانه درصدد بستن اين لايحه هستند و اين درست نيست، در چنين لايحه اي بايد عميقا مسايل موردتوجه قرار گيرد. خانم شيد: در لايحه فقرزدايي بايد توجه خاصي به قشرزن شود. خانم صديقي: آمار نشان مي دهد كه ميزان فقر درزنان بيش از مردان است. اين نشانگر اين است كه آسيبپذيري زنان در دنيا بيشتر از مردان است. اشاره: آمار نشان مي دهد زنان بيشتر از مردان در معرض فقر و آسيبهاي اجتماعي قرار دارند. به بهانه طرح مسئله فقرزدايي در كشور در ميزگردي به بررسي جايگاه زنان به عنوان يك قشر آسيبپذير در لايحه فقرزدايي پرداخته ايم. شركت كنندگان در ميزگرد عبارتند از خانم مهندس صديقي نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي، خانم شيد حقوق دان و كارشناس مسائل تامين اجتماعي زنان و آقاي دكتر آقاجاني رئيس گروه مددكاري دانشگاه آزاد اسلامي. يادآور مي شود از نماينده سازمان برنامه و بودجه نيزبراي شركت در اين بحث دعوت بعمل آمده بود كه متاسفانه از پذيرش دعوت روزنامه امتناع كردند. همشهري: براي شروع بحث اين سوال را مطرح مي كنيم كه چه لزومي دارد در بحثي مثل فقرزدايي به زنان بعنوان يك قشر خاص نگاه شده و فصلي براي زنان گشوده؟ شود . خانم شيد: من اصولا معتقدم جداسازي دو جنس درخدمات و رفاه اجتماعي ايجاد تضاد و جبهه گيري مي كند. اما در وضعيت حاضر فقر اقتصادي وضعيت خاص به زنان تحميل كرده است. پس بايد زنان جداي از مردان موردتوجه قرار مي بينيم گيرند كه در كشور ما نيز بيشتر امكانات دراختيار آقايان است و خانمها علي رغم حقي كه قانون به آنها مي دهد نمي توانند به حقوقشان برسند. در مورد فقر هم اينگونه است. يكي از دلايل فقر، ضعيف شدن اشتغال است، اين ضعف در مورد زنان بيشتر اعمال مي شود. يعني يك مرد را بهتر به كار مي گيرند تا يك زن. به هر حال در لايحه فقرزدايي بايد توجه خاص به قشرزن چون شود زن علاوه بر اينكه نيمي از نيروي كار جامعه است و بخشي از توليد جامعه را بعهده دارد وظايفي چون تربيت نسل آينده و خانه داري را هم بر عهده دارد. درواقع يك زن چندين مسئوليت مختلف دارد، پس بايد بصورت مضاعف هم ديده شود، ولي مي بينيم كه كمتر ازحد معمول مورد توجه قرار گرفته است. مهندس صديقي: آمار نشان مي دهد ميزان فقر در زنان بيش از مردان اين است نشانگر اين است كه آسيبپذيري زنان در دنيا بيشتر از مردان است. لذابايد بطور خاص موردتوجه قرار گيرند. از طرفي ما مي گوييم مي خواهيم جامعه را با ايدئولوژي اداره كنيم. ايدئولوژي ما يك حريم و حرمت خاصي براي زن قائل شده است، درنتيجه اين حرمت بعضي ازجاها درها به روي زنها باز مي شود و در برخي از جاهامحدوديت ايجاد مي شود. يعني زنان ما هر كاري را نمي توانند انجام دهند. يعني چارچوب حرمتي اين اجازه را نمي دهد. لذا بايد پابه پاي اين حرمت جايگاه ويژه اي براي زنان درمقابل آسيبپذيري درنظر بگيريم. همشهري: آيا واقعا مي توان زنان را در جامعه مصداق يك قشر و يا يك گروه نيازمند به تامين و يا فقير محسوب؟ كنيم . خانم شيد: ما اساسا خط فقر را نمي دانيم كجا است اين را هم مي توانم بگويم كه فقر نسبي است پس مابايد خط فقر را نسبت به جوامع مختلف شهري وروستايي تعريف كنيم و بعد ببينيم چه گروههايي زير اين خط قرار گرفته اند. گروههايي كه زير اين خط قرار دارند اعم از زن و مرد هستند، حال بايد ببينيم چگونه از اين افراد حمايت من كنيم فكر مي كنم بايد در جهت تواناسازي زناني كه زير اين خط قرار دارند حركت كنيم. در كنار اين موضوع چون خط فقر مشخص نيست نمي توانيم مشخص كنيم كه زنان بيشتر در زير خط فقر هستند اما شواهد نشان مي دهد كه زنان آسيبپذيرتر هستند. همشهري: اجازه دهيد من اين گونه جمع بندي كنم كه در كشور ما اين نياز وجود دارد كه در بحث فقرزدايي و تامين اجتماعي به زنان بصورت خاص نگاه شود. حالا با توجه به اين قضيه آيا در لايحه تدوين شده چنين اتفاقي افتاده است و زنان بصورت ويژه ديده؟ شده اند دكتر آقاجاني: تا آنجايي كه من مي دانم در خيلي از كارها مطالعات عميقي انجام نمي دهيم، وقتي مسئله اي عنوان مي شود به نوعي نهادها و سازمانها و مسئولين سعي مي كنند كه در مورد آن مسئله نظر دهند. اما كارعلمي روي آن مسئله انجام نمي گيرد. اگر بخواهيم مسئله فقر و فقرزدايي و جايگاه زنان را مطالعه كنيم بايد زنان را در سه جامعه عشايري، روستايي و شهري بررسي كنيم، هر كدام از اينها مشكلات خاص خود را دارند مثلا در جامعه شهري بيشترين مشكل زنان در مناطق پرجمعيت و كم درامد است اما مشكل درجه اول آنها اين نيست كه اشتغال داشته باشند. مشكل آنهااين است كه آنها به ابزار اوليه زندگي نياز دارند. مشكل زنان را بطور اخص و مشكل فقر را بطور اعم بدون مطالعه و تحقيق و بررسي نمي توان حل كرد من اين رابه يقين مي گويم كه تمام سازمانهايي كه سرويسهايي به زنان نيازمند مي دهند، آنها را خوب نشناخته اند ونيازهاي آنها دقيقا شناسايي نشده اين گروه فقط نيازمالي ندارند آنها فقر عاطفي دارند نياز به محبت دارند بچه هاي اينها هيچ كس موسسات راندارند حمايتي هم فقط به اين افراد مستمري مي دهند. موسسه اي كه خيلي فعال باشد هر از چند گاهي فردي به اين خانواده هامي فرستند تا پولي را به آنها بدهد امافقر عاطفي چگونه جبران؟ مي شود به نظر من جامعه بايد در سرويس هايي كه ارائه مي دهد تجديد نظر كند، در اين لايحه بيشتر از نظرات شخصي استفاده شده تحقيق علمي در مورد آن نشده مثلا در جايي آمده است كه به افراد فقير كوپن اين بدهيم توهين و شكستن عزت نفس مردم است كه به عده اي كوپن بدهيم و انگ فقر را بر پيشاني آنها بچسبانيم. ما خيلي از مسايل چون رشد جمعيت، تورم، وضعيت تغذيه خانواده هاي بي سرپرست و... تحقيق نكرده ايم. تا وقتي كه در اين زمينه ها كار نكنيم مسائل ما حل نمي شود. من به عنوان يك محقق اولين گله را از سازمان برنامه و بودجه دارم. اين سازمان هيچگونه تحقيقي در مورد زنان انجام نداده است و عجولانه لايحه اي تدوين كرده است. خانم شيد: اين لايحه تلفيقي از لايحه زنان وكودكان بي سرپرست و وظايف كميته امداد و جمعيت هلال احمر و بهزيستي است همانطور كه آقاي دكتر آقاجاني فرمودند در مورد زنان بي سرپرست هيچ بررسي نشده من مي خواهم پا را فراتر بگذارم و بگويم اساسا در مورد فقر هم بررسي نشده است. لايحه اي را با تلفيق قوانين و مقررات موجود وسازمانهاي كمك دهنده تدوين كرده اند. تنها مشخصه اين لايحه داير كردن صندوق صدقات است كه اگر خوب كار كند مي تواند كمكي باشد براي تواناسازي با تعجيلي كه در تدوين اين لايحه بكار رفته محاسبات بيمه اي هم صورت نگرفته است. وقتي نرخ 14 درصدبراي بيمه شده روستايي تعيين مي كنند بر درصد 60مبناي دستمزد شهري، يعني گفته اند در حال حاضر خط فقردر روستاهاي ما حدود هزار 12 تومان است. اما فكرنمي كنم اگر پژوهشي انجام شود يك خانواده پنج نفره روستايي بتواند با 12 هزار تومان يك ماه خود را بگذراند و با 80 درصد اين رقم به عنوان مستمري بگير زندگي كردن ممكن باشد. هدفم از اين مثال اين است كه بگويم اين لايحه با تعجيل نوشته شده بدون اينكه جوانب اصلي سنجيده شود. مهندس صديقي: شما مي پرسيد كه اين لايحه زنان را ديده يا نه من معتقدم بايد ببينيم كه اين لايحه اصلا فقرزدايي را ديده است يا؟ نه لايحه، گفته بخشهاي حمايتي را از سازمانهاي مختلف بگيريم و يك كاسه كنيم با كميته امداد و اين كميته پوشش حمايتي داشته باشد، اين كه اسمش فقرزدايي نيست شايد ساماندهي خدمات اجرايي حمايتي باشد، اگر فقرزدايي را عام ببينيم، فقر پديده اي است وابسته به فعاليتهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي قسمت سياسي ديده شده است (منظورم از سياسي ساماندهي فعاليتهاي حمايتي است ) اما در مسايل اقتصادي و اجتماعي به سرعت عبور شده است يعني مساله باز نشده فقط در سطح اشاره شده است. عمده ترين مسئله قسمت فرهنگي است در حالي كه ماپديده فقر فرهنگي ناشي از فقر اقتصادي را داريم كه روشهاي مبارزه با آن بسيار پيچيده و عميق است فكر مي كنم مسايل فرهنگي مهمتر از مسايل اقتصادي و اجتماعي باشد چون با طرحهاي زيربنايي كه انجام شده بسياري از مسائل اقتصادي حل مي شود ولي پايه هاي فرهنگي غلطي كه به دليل فقر اقتصادي بوجود آمده قابل حل نيست و در اين زمينه ها لايحه سكوت كرده است. دكتر آقاجاني: يك نكته مهم اين است كه اگرنمايندگان مجلس اين طرح را به تصويب برسانند اين تفكر به وجود مي آيد كه ما فقير نخواهيم داشت ولي مي بينيم كه اولين مشكل جهان فقر است، يك چنين بحث عظيمي يعني فقرزدايي را بايد ابتداچند دانشگاه معتبر چند سال روي آن كار كنند و اگر نتايج مثبت بوجود آمد آنوقت بايد اجرا شود. تا آنجايي كه من اطلاع دارم فكر نمي كنم بيش از سيصدساعت روي اين قضيه كار شده باشد. بحث كارشناسي هم در حد پنج شش كارشناس از دو سه سازمان بوده است من از رياست محترم جمهور تقاضا دارم كه اگر امكان داردتدوين اين لايحه را به دانشگاه هاي كشور محول كنند. ادامه دارد