Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750722-7363S1

Date of Document: 1996-10-13

كنترل دولتي و نوعي استقلال گفتگو بالي دونگ جيان نويسنده و خاورشناس چيني در شهريور ماه گذشته فرصتي پيش آمد تا فرهنگمداران و روزنامه نگاران كشورهاي مختلف در كشور ليبي جمع اينان شوند از آمريكا، اروپا و روسيه، چين و جهان عرب به طرابلس آمده بودند. يكي از اين افراد لي دونگ جيان نويسنده، خاورشناس و استاد دانشگاه هاي چين بود. لي دونگ جيان كارشناس و مترجم ادبيات معاصر عرب است و در جهان عرب به عارف چيني معروف است. يوسف عزيزي بني طرف كه در اين گردهمايي شركت داشت طي دو نشست جداگانه، ابتدا به تفصيل درباره شعر وداستان نويسي معاصر ايران براي وي صحبت كرده و سپس راجع به ادبيات معاصر چين با وي گفتگويي انجام داده است كه متن زير حاصل آن آقاي گفتگوست لي دونگ جيان اگر ممكن است مختصري درباره پيشينه خودتان حرف با؟ بزنيد كمال خوشوقتي. من در سال 1955 در شهر شيان فان در ايالت هوبي چين متولد شدم و در سال 1977 از دانشگاه زبان هاي خارجي در شيانگ هاي دانشنامه ام را آنگاه گرفتم وارد دانشكده ادبيات دانشگاه قاهره شدم و از آنجا مدرك كارشناسي ارشد را گرفتم. اكنون دانشيار دانشگاه ووهان هستم و زبان و ادبيات عرب و تاريخ جهان را تدريس مي كنم. من عضو كانون نويسندگان چين، عضو انجمن پژوهش هاي خاورميانه در چين، عضو هيات مديره انجمن پژوهش هاي ادبيات عرب در چين و عضو انجمن ادبيات نوين مصرنيز هستم كه شماري از نويسندگان و شاعران مصري رادربرمي گيرد. شما از كانون نويسندگان چين سخن گفتيد، اگر ممكن است قدري درباره اين اتحاديه براي ما صحبت كنيد. اين اتحاديه اغلب نويسندگان و شاعران برجسته چين را در برمي گيرد و در سال 1949 يعني پس از بنيادگذاري جمهوري خلق چين، تاسيس شد. آيا فقط كمونيست ها عضو اتحاديه نويسندگان خير؟هستيد، اين اتحاديه اغلب نويسندگان چيني باانديشه ها و گرايش هاي ادبي مختلف را دربرمي گيرد. شمار اعضاي كانون نويسندگان چين - اعم از زن و مرد - بيش از هزار نفر است كه در عرصه هاي گوناگون قلم مي زنند. هر نويسنده اي كه بخواهد وارد اتحاديه شود بايد، دست كم، يك كتاب تاليفي يا دو كتاب ترجمه شده از زبان هاي خارجي داشته باشد كه به چاپ رسيده اين باشند آثار بايد - از نظر ادبي و هنري - در سطح مطلوب باشند. كانون نويسندگان چين يك نشريه هفتگي به نام ادب وفن و نيز يك مجله دو ماهانه به نام نويسندگان چين منتشر مقر مي كند اصلي اتحاديه در پكن است اما در همه ايالت هاي چين، شاخه هايي دارد. اين اتحاديه دولتي است يا در؟ غيردولتي واقع كانون نويسندگان چين از نوعي استقلال برخوردار است اما نوعي از خطدهي كلي دولتي نيز اين وجوددارد اتحاديه يك تجمع ادبي و فرهنگي است و به مسايل سياسي نمي پردازد. بودجه اتحاديه چگونه تامين؟ مي شود با حق عضويت اعضا يا به شكل خير؟ ديگر.دولت كمك مي كند كه البته مساعدت هاي ديگراشخاص را نيز مي پذيرد. آيا كمك هاي دولت تاثيري بر تصميم هاي تاثير؟ اتحاديه نمي گذارد وجود دارد اما قوي نيست و نويسندگان چيني انديشه ها و ديدگاه هاي ادبي خاص خود را دارند. اگر ممكن است درباره ادبيات معاصر چين براي ما اين بگوييد ادبيات چگونه پا گرفت و چطور تطور؟ يافت ادبيات نوين چين در سده بيستم، دگرگوني فراوان يافت. بسياري از نويسندگان، شاعران و اديبان در اين فرايند شركت كردند. برجسته ترين آنان لوهستون است كه آثار فراوان و متنوعي دارد. وي بنيادگذار داستان نويسي نوين چين است و در عرصه داستان كوتاه و داستان هاي بلند قلم زده. شعر هم مي سرود و مقاله هاي فراواني از او به جاي مانده است. يك رمان نويس ديگر به نام ماودون نيز ازبنيادگذاران وي است با رمان نيمه شب به شهرت رسيد و داستان ها و رمان هاي بسيار دارد. اوج خلاقيت اينان در نيمه نخست قرن بيستم است. لوهسون درسال 1936 درگذشت اماماودون تا دهه هفتاد زنده بود. آيالوهسون آن كسي نيست كه مائوتسه تونگ رهبرچين نيز او را ستوده بله؟ از است نامدارترين شاعران چين بايد ازقوامواجوا نام ببرم كه نمايشنامه نويس، اديب و مورخ برجسته اي نيز هست. آيا نويسنده زن مشهور هم بله؟ مهمترين داريد آنان خانم بين شين كه بيشتر باداستان هاي كودكانش مشهور است. وي نود سال دارد. از نسل جديد بايد از نويسندگاني همچون خانم فان فان و خانم سرلي نام ببرم. البته نويسندگان زن فراوانند كه اكنون نامشان دز ذهنم نيست. آيا در تاريخ ادبيات چين، نوعي ادبيات به نام رمان يا داستان كوتاه با معنا و شكل جديد وجود نمونه هايي؟ داشته است از داستان هاي كلاسيك در سطحي والا در سده هاي گذشته چين وجود داشت. رمان جديد چين در تجارب خود از حكايت هاي كهن چيني و رمان جديد غرب بهره مي گيرد. از مشهورترين رمان نويسان كنوني بايد ازباجين نام ببرم كه رمان سه گانه اي دارد با نام هاي خانواده، بهار و پاييز. از ديگر رمان نويسان چيني مي توان چيا خاوزن، ازوي وي، وان پين آ، مون وجان چن چه نام جان چن چه برد با رمان هاي رودخانه شمال و اسب سياه مشهور شد. از مهمترين شاعران معاصر مي توان ازخوچين بي داو، لي ين، چه، گوچن و خانم شاعرسوتيم نام برد. آيا رمان چيني به زبان هاي ديگر نيز ترجمه برخي؟ شده است از رمان هاي چيني به زبان هاي خارجي متعدد همانند روسي، انگليسي، فرانسوي، آلماني، ژاپني و عربي و ديگر زبان هاي زنده دنيا ترجمه شده است. چرا رمان چيني در سطح جهان مطرح نيست و هيچ جايزه معتبر بين المللي به آن تعلق دلايل؟ نمي گيرد گوناگون مهمترين دارد آنها دشوار بودن زبان چيني در ترجمه به زبان هاي ديگر است. بازاريابي براي اين ترجمه ها نيز كار آساني نيست. اكنون رمان و داستان چيني به چه مسايلي نويسندگان؟ مي پردازد چيني به همه مسايل اجتماعي مي پردازند. نويسندگاني هستند كه به مسايل شهري و پيچيدگي هاي صنعتي شدن شهرها مي پردازند. نويسندگاني هستند كه روستايي نويس اند و نيز نويسندگاني هستند كه به مسايل عشقي مي پردازند. هم چنين برخي از نويسندگان براي كودكان مي نويسند. نويسندگاني هم وجود دارند كه درباره جنگ و زندگي نظاميان قلم مي زنند. آيا در چين با مساله اي به نام سانسور كتاب و به ويژه شعر و داستان روبه رو نويسنده؟ هستيد يا شاعر پس از نوشتن رمان يا سرودن شعر، آن را به ناشر مي دهد. اگر ناشر كتاب را بپسندد آن را چاپ مي كند. ناشر فقط گاهي پيشنهاد ويرايش رمان يا كتاب را مي دهد و نه جز آن. دولت برخي از كتابها را فقط پس از نشر ممنوع مي كند مثل بعضي از رمان ها و داستان هاي مبتذل جنسي. البته اينها گاهي به شكل مخفي چاپ و توزيع مي شوند. همان طور كه گفتم اين رمان ها از نظر ادبي و هنري در سطح بالايي نيستند. آيا رمان هاي سياسي با محتواي انتقاد از دولت درچين منتشر؟ مي شوند رمان هايي در چين چاپ مي شوند كه البته به طور كامل مخالف نيستند اما در لابه لاي سطور آنها ديدگاه هاي شخصيت ها را مي بيني كه با ديدگاه هاي دولت مخالفند. اين گونه كتابها و رمان ها چاپ مي شوند و ممنوعيتي بر آنها نيست. ميانگين تيراژ كتابهاي ادبي در چين، چه قدر؟ است ميانگين چاپ و توزيع كتابهاي ادبي در چين بين 10000 3000 تا نسخه است. برخي از رمان ها و آثارادبي كه با استقبال روبه رو مي شوند، بي درنگ تجديدچاپ مي شوند. تيراژ بعضي از اين كتابهاي مهم ادبي به يك ميليون نسخه مي رسد. آيا به جز زبان چيني، كتاب و نشريه به ديگرزبان هاي قومي چين نيز منتشر پرسش؟ مي شوند خوبي كرديد. در چين كتاب و مجله و روزنامه و كتابهاي درسي مدارس به زبان هاي قومي متعدد منتشر مثل مي شود زبان ويوري در شين جيان و زبان تبتي در منطقه تبت و زبان منگري كه متعلق به ملتي كهن در غرب چين است. زبان هاي فراوان ديگري در چين وجود دارند كه ادبيات خاص خود را دارند. ترجمه ادبيات عرب و فارسي به زبان چيني در چه وضعي؟ است بسياري از آثار ادبي نويسندگان عرب به زبان چيني ترجمه شده است. از آن ميان: رمان هاي آن روزها از طاها حسين تريلوژي نجيب بازگشت محفوظ، روح توفيق الحكم و داستان هايي از احسان عبدالقدوس و آثاري از جبران خليل جبران و طيب صالح و ضامينه. من به عنوان كسي كه عربي خوانده ام و برخي از آثارادبي معاصر عرب را به زبان چيني ترجمه كرده ام و اين آثار با استقبال خوانندگان چيني روبه رو شده اند، راجع به ترجمه آثار كلاسيك فارسي به چيني بايد بگويم كه گلستان سعدي شيرازي در راس اين گونه آثار است. برخي از داستان هاي كوتاه فارسي نيز در مجله هاي چين چاپ شده اند كه من آنها را خوانده ام اما نام آنها در خاطرم نيست و از اين بابت متاسفم. اگر ممكن است به طور چكيده، درباره مطبوعات چين براي ما صحبت كنيد. بيش از 6000 روزنامه و مجله در چين منتشر مي شود. تيراژ اين نشريه ها با هم تفاوت دارد. مجله هايي هستند كه تيراژشان به سه ميليون نسخه مي رسد. اغلب اين نشريه ها سرگرم كننده هستند. در حالي كه مجله هاي تخصصي و آموزشي فقط سه هزار نسخه تيراژ دارند. زيرا مطالب فكري سنگيني را به چاپ مي رسانند و خوانندگان محدودي دارند. روزنامه مردم ارگان حزب كمونيست چين، بيش از يك ميليون نسخه تيراژ دارد كه با تيراژ روزنامه الاهرام مصر برابر است. خواننده چيني به مطالعه مجله هاي ادبي و ورزشي علاقه دارد. اغلب نشريه هاي ورزشي را جوانان مي خوانند.