Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750721-7328S1

Date of Document: 1996-10-12

تازه هاي انديشه شرح مثنوي مجلد اول از دفتر دوم (جلد پنجم از شرح مثنوي شريف ) / به خامه استاد دكتر سيدجعفر شهيدي انتشارات / علمي و فرهنگي / چاپ اول 1375 اين اثر كه وعده آن را استادشهيدي در مقدمه جلد چهارم، يا جلد پاياني دفتر اول داده بودند، در واقع اميدواري ايجاد مي كند تا شايد شرح پايه و بنياديني از مثنوي، كه توسط مولوي شناس بي بديل و استاد كم نظير، بديع الزمان فروزانفر آغاز شده بود، در زبان فارسي پديد آيد. انواع شرحها و تفسيرهاي مثنوي راشايد بتوان به سه دسته تقسيم كرد. اول، بحثهاي زباني وگره گشايي از بيان و زبان مولانابه نحوي كه خوانندگان بتوانندگره گيرهاي زباني را به راحتي پشت سر گذارند و درباره عبارات و واژگان و مفاهيم و معاني آنها دچار مشكل نشوند. نوع ديگر، تفسيرها و شرحهايي است كه توجه به موضوعات ومسائل مورد توجه مولانا داشته وسپس برداشت يا برداشتهايي خاص را در حوزه مثنوي به ميان مي آورد. در اين زمينه، معمولاتفسيرهاي موضوعي و موضعي از مثنوي و برداشتهاي خاص از قصص مولانا مدنظر نويسنده بوده و وي همچنين سعي دارد نظرگاه خاص خود را نسبت به موضوع، از طريق مثنوي مطرح سازد. نوع ديگر كه استادان بديع الزمان فروزانفر و سيدجعفر شهيدي بدان پرداخته اند، گره گشايي از زبان متن، رجوع آن به اصل قصص و بيان آيات و روايات، همراه با توضيح مفاهيم و معاني و دادن دريافتي از آن كه مربوط به حوزه هاي شناخته شده و معتبر فرهنگ ما - بويژه عرفان و حكمت - بوده باشد. ما اين شرح را شرح پايه ومبنايي مي ناميم. زيرا دانشجويان و پژوهندگان، به اتكاء آن، آغازبه فهم مولانا كرده و با رجوع بدان، بدون گرفتارشدن در يك بعد، اساسي ترين وجوه و معاني در متن مثنوي را دريافته و بدان متوجه مي شوند. منتها اين آغاز حركت از مثنوي مي باشد، هرچند منازل بسياري پيموده شده و ابعادي وسيع از مسائل مربوط به مثنوي به ميان آورده شده است. وجود اين شرح، در كنار ترجمه اخير استاد حسن لاهوتي از شرح مثنوي نيكلسون، اميد مي دهد كه در ميان شروح نه چندان متقن و محكمي كه سالها در بين مردم و به زبان فارسي رايج بوده، متوني محكم براي رجوع به اثر بزرگ مولانا را در اختيار گذارد. نمونه هاي دلاويز و آموزنده به كوشش و گردآوري دكتر محمددبير سياقي / انتشارات علمي و فرهنگي / چاپ اول. 1375 اين اثر، برگزيده اي از آثاراستادان معاصر نثر فارسي است. معيارهاي گزينش متن ها در اين كتاب عبارت است از اينكه نثري روان و ساده و سليس، مطابق بابهترين معيارهاي نثر فارسي معاصر به خواننده ارائه شود به گونه اي كه در هرسطح و از هرطبقه اي بتواند با آن ارتباط برقرار سازد. علاوه براين نثر برگزيده شده مي بايد واجد نكته يا مسئله يا موضوعي باشد كه خواننده به واسطه آن بتواند به پاسخي در مسائل اخلاقي، رواني، اجتماعي و.. در برسد اين اثر، از جمله، نمونه نثرهاي دهخدا، نفيسي، هدايت و بويژه قطعات و مقالاتي از مرحوم استاد عباس اقبال آشتياني آورده شده همچنين است نمونه هايي از مكاتيب و فرمانهاي اداري عهد قاجاريه نيز كه واجد لطف و لطيفه اي بوده آورده شده است. در مجموع اين كتاب، يك اثرابتكاري و در جهت ايجاد ارتباطمابين موضوعات موردنظر نسل حاضربا استادان سلف - ولي معاصر -مي باشد. مي توان با خواندن نمونه نثرهاي دلاويز و آموزنده، برخي دغدغه ها، انتقادها و جهت گيريهاي فكري و حتي ذوقي انديشوران و اديبان و نويسندگان ايراني را از يك سده پيش - يا بيشتر - به اين سو را دريافت و اندكي بدان انديشيد. ضمن آنكه شيوه استوار فارسي نويسي برخي از استادان، موجب تحسين خواننده خواهد شد.