Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750717-7061S1

Date of Document: 1996-10-08

سيلي نقد به از حلواي نسيه به بهانه افزايش قيمت قند و شكر و تاخير در اجراي طرح عظيم توسعه نيشكر و صنايع جانبي براساس اظهارات عزت الله فرهادي مديركل قند و شكر استان ايلام شوراي اقتصاد بزودي قيمت قند را از هر كيلوگرم معادل 131 تومان به تومان 163 و قيمت هركيلوگرم شكر را از هركيلوگرم 130 تومان به 145 تومان افزايش خواهد داد. باتوجه به اينكه خوردن چاي شيرين به همراه برخي از فرآورده هاي شيري رايج ترين الگوي غذايي مردم كشورمان براي صبحانه است به نظر مي رسد كه افزايش قيمت قند و شكر براي افراد كم درآمد كه از الگوي يادشده با شدت بيشتري پيروي مي كنند دشواريهايي را پديد آورد. نگاهي به روند توليد و مصرف قندو شكر كشورمان حاكي از اين است كه ميزان توليد در دهه هاي گذشته همواره كمتر از ميزان مصرف بوده است و عموما از طريق واردات انجام شده است. كمبود توليد قند وشكر كه سابقه اي چند ده ساله موجب دارد شد در اوايل دهه 1360 مسئولان كشور اجراي طرح توسعه كشت نيشكر وصنايع جانبي خوزستان را در سطح استان خوزستان مورد توجه قرار دهند. به دليل اهميتي كه طرح توسعه نيشكر مي تواند در تامين نيازكشور به شكر توليد داخل داشته باشد و همچنين به دليل اهميت اين طرح كه متاسفانه در اجرا وضعيت نامناسبي داشته است، گزارش حاضر تهيه شده است. اولين كارخانه قندسازي در ايران توسط بلژيكي ها در سال 1274 تاسيس شد. روسها اين اقدام را ناخوشايند مي دانستند و ترس آن را داشتند كه بازار قند و شكر ايران رااز دست بدهند، به همين دليل فتنه ها انگيختند و سرانجام اين كارخانه را به تعطيلي كشاندند. در سال 1309 دولت وقت دست به كار بازسازي كارخانه قند كهريزك شد و پس از آن كارخانه قند كرج، مرودشت، اسلام آباد، ورامين را راه اندازي كرد. تا سال 1320 روي هم رفته 7 كارخانه قند چغندري در كشور ايجاد شد كه توليد آنها معادل 28 هزار تن شكر در سال بوده است. براساس آمار در دسترس از سال 1310 تاكنون هيچگاه شكر مورد نياز كشور از داخل تامين نشده است و طي 65 سال منتهي به 1375 ايران همواره واردكننده شكر بوده است. براساس آمار در دسترس در سال 1372 تنها 66 درصد از شكر مصرفي كشور از داخل تامين شده است. گفته مي شود كه سرانه واردات شكر براي امسال معادل 10 كيلوگرم و بنابراين ميزان واردات آن حدود 600 هزار تن خواهد شد. از سال 62 در 75تا سال 1362 در محل شركت كشت و صنعت نيشكر هفت تپه در خوزستان سميناري برگزارشد و در قطعنامه پاياني آن، توسعه كشت نيشكر و صنايع جانبي آن در خوزستان موردتاكيد قرار گرفت. در همين سال بنابه پيشنهاد وزارت كشاورزي شوراي شكر تشكيل شد و سال بعد از آن نيز صندوقي تحت عنوان صندوق مطالعاتي توسعه نيشكر و صنايع جانبي آن در يكي از حوزه هاي وزارت كشاورزي تشكيل شد. در نهايت اجراي طرح توسعه نيشكر و صنايع جانبي در قانون برنامه اول گنجانده شد. در اوايل ارديبهشت ماه سال به 1372 دعوت مسئولان شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي آن راهي خوزستان شديم تا ازعمليات اجرايي اين طرح بزرگ ديدن كنيم. در جريان اين ديدار بارها از سوي مهندس عباس زنگويي پور معاون وقت طرح و برنامه شركت به خبرنگاران اميدواري داده شد كه اين طرح در زمان بندي تعيين شده و شايد با كمي تاخير - به انجام خواهد رسيد. مهندس زنگويي پور مدعي بود، كليه بخش هاي زراعي و صنعتي اين طرح تا پايان سال 1376 به بهره برداري خواهند رسيد. در سالهاي 1373 و 1374 نيز مسئولان وزارت كشاورزي درباره بهره برداري از اين طرح مطالبي را عنوان كرده و اميدواريهايي درباره زمان بهره برداري از اين طرح رادادند. اما دكتر بهمن آرمان مي گويد: اگر روند تزريق منابع مالي به طرح توسعه نيشكر و صنايع جانبي در حد ميانگين سالهاي گذشته باقي بماند و براي هزينه هاي سالهاي آينده تا سال 1380 رشد ملايم و در عين حال محدودي معادل 20 درصد در نظر گرفته شود در نهايت به 61 سال زمان نياز خواهد بود تا اين طرح به بهره برداري كامل برسد. اگر بشود.. طرح توسعه نيشكر و صنايع جانبي كه مطالعات آن از سال 1362 آغاز شده است و اجراي آن در برنامه اول توسعه پيش بيني و عمليات اجرايي آن از سال 1369 شروع شده است يكي از بزرگترين طرح اقتصاد كشاورزي و صنعتي كشور است. تازه ترين گزارش انتشار يافته از سوي وزارت كشاورزي هزينه هاي ارزي اين طرح رامعادل 1594 ميليون و 11 هزار دلار و هزينه هاي ريالي آن را 2431 ميليون ريال ذكركرده است. اگر نرخ هر دلار را معادل 300 تومان در نظر بگيريم هزينه اين طرح معادل 500 ميليارد تومان خواهد شد. در مقابل اين ميزان هزينه طرح ياد شده سالانه معادل 975 ميليون دلار درامد خواهدداشت. اين ميزان درامد از توليد سالانه 700 هزار تن شكر 350 هزار تن كاغذ 700 هزار تن خوراك دام 5 هزار تن خمير مايه هزار 5 تن اسيد سيتريك و 100 هزار تن نئوپان حاصل خواهد شد. تصديق مي فرمائيد كه اگر اين طرح به سلامت از تنگناها عبور كند و كشورمان روزي شاهد راه اندازي كل طرح ياد شده باشد، چه تحول عظيمي به لحاظ اقتصادي در كشور و منطقه خوزستان ايجاد خواهد شد. انتظار مي رود در صورت بهره برداري كامل از طرح توسعه نيشكر و صنايع جانبي از واردات شكر، همچنين كاغذ، خوراك دام تا حد زيادي كاسته شود. اما... از صفر تا 82 درصديك گزارش منتشر شده از سوي مديريت بررسيها و مطالعات اقتصادي سازمان بورس اوراق بهادار تهران مدعي است كه در اجراي اين طرح كندي چشمگيري مشاهده به طوري مي شود كه واحدهاي گانه 7اين طرح از نقطه نظر پيشرفت فيزيكي با يكديگر تفاوتهاي آشكار دارند. گزارش اين سازمان حاكي در است حالي كه پس از گذشت 4 سال از اجراي طرح تا سال ميزان 1374 پيشرفت فيزيكي يكي از واحدهاي 7 گانه اين طرح به نام دهخدا صفر درصداست، ميزان پيشرفت طرح اميركبير معادل درصد 82 گزارش شده است. بيشترين ميزان پيشرفت فيزيكي پس از واحد اميركبير متعلق به دعبل خزايي با 75 درصد و كمترين آن واحد غزالي است كه معادل 20 درصد است. در گزارش ديگري نيز كه از سوي معاونت امور نظام بهره برداري وزارت كشاورزي در دي ماه 1374 منتشر شده است اگرچه آماري از ميزان عملكرد طرح به صورت تفكيك شده در بخش كشاورزي و صنعت ديده نمي شود اما ارقام يادشده تا حد زيادي تائيد مي شود. براساس جدول برنامه زماني عمليات آبشويي كشت و برداشت در واحدهاي 7 گانه كه در گزارش وزارت كشاورزي به آن اشاره شده است تا پايان امسال برداشت نيشكر ازطرحهاي 7 گانه متاسفانه رقم صفر است و برداشت در سال تنها 1376 در دو واحد شعيبيه و دعبل خزاعي پيش بيني شده است. به گفته دكتر بهمن آرمان ناهماهنگي در ميزان پيشرفت فيزيكي طرح به دليل پيوستگي طرحهاي 7 گانه به موجب يكديگر مي شود تا زيان ناشي ازتاخير و ناهماهنگي افزونتر از حد معمول شود. به عبارت ديگر در حالي كه توليدات جانبي واحد دهخدا بايد به عنوان ماده اوليه كارخانه هاي ديگري كه در واحدهاي جنوب اهواز است، عمليات اجرايي اين واحد هنوز آغاز نشده است. خسارت حيرت آور براساس گزارش وزارت كشاورزي تا پايان سال 1376 تنها در دو واحد از واحدهاي 7 گانه طرح برداشت نيشكر امكان پذير است در سال 1377 عمليات برداشت شامل 4 واحد و در سال 1378 ازواحد 7 اين طرح برداشت صورت خواهد پذيرفت. درصورتي كه عمليات اجرايي تاسيس واحدهاي صنعتي اين طرح نيز بدون تاخير صورت پذيرد و بتوانيم در پايان سال 1379 اين طرح را به بهره برداري كامل برسانيم مي توانيم بخشي از زيانهاي عدم النفع حاصل از تاخير را بپوشانيم. دكتر بهمن آرمان معتقد است: براساس شواهد موجود درپايان سال 1375 درصد 25تنها از زمينهاي طرح قابل كشت خواهند بود و اين درحالي است كه درزمينه بخش صنعت يعني كارخانه هاي نئوپان، خوراك دام و كاغذ هنوز اقدام اساسي انجام نشده است. وي مي افزايد: جالب توجه اين است كه هنوز اراضي يكي ازطرحهاي 7 گانه به نام دهخداحتي به مالكيت شركت توسعه نيشكر درنيامده است. دكتر آرمان مي گويد: ارزش افزوده توليد مجتمع هاي 7 گانه نيشكر خوزستان براساس قيمت هاي امروز /1ميليارد 1معادل دلار است. اين بدان معني است كه هر روز تاخير دراجراي طرح ياد شده زياني برابر ميليون 3 دلار را متوجه اقتصاد كشور مي كند. مسئولان اقتصادي كشور با توجه به اينكه طرح يادشده مي تواندبخشي عظيم از شكر موردنيازكشور را توليد كند درسالهاي اخير براي احداث كارخانه هاي قند چغندري سرمايه گذاري زيادي نكرده اند و به همين دليل ميزان سرانه واردات شكر از 3 كيلوگرم در سال 1357 /6 8به كيلوگرم در سال 1370 رسيده است و اين نيز زيان ديگري به اقتصاد ملي محسوب مي شود. سيلي نقد به از.. با يادآوري اين نكته كه طرح توسعه نيشكر و صنايع جانبي تنها طرح بزرگ ملي نيست كه به دلايل گوناگون عمليات اجرايي و زمان بهره برداري آن با تاخير زماني مواجه شده است، يادآور مي شويم براي اجراي سريعتر اين طرح بايد اقدامات اساسي از سوي سازمانهاي مختلف صورت پذيرد. دكتر آرمان معتقد است: در اجراي اين طرح بايد اقدامات گوناگوني انجام شود تا زيان ها به حداقل برسد. وي مي گويد: باتوجه به كمبودمنابع مالي (ريالي و ارزي ) براي ادامه كار، لازم است فعاليتهاي شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي محدود به مرحله ايجاد كارخانه هاي شكر شود و از انجام هرگونه سرمايه گذاري ديگر كه موجب گسترش منابع مصرف اعتبارات است خودداري شود. علاوه بر اين لازم است، همان طور كه در ساير مجتمع هاي كشت نيشكر، واحدهاي صنايع جانبي آن مستقل عمل كنند، در طرح حاضر نيز به اين شكل عمل شود و صنايع جانبي آن به بخش غيردولتي واگذار شود. وي مي افزايد: بايد خريد تجهيزات كارخانه هاي شكر كه عامل اصلي تداوم فعاليتها و فلسفه وجودي طرح است هرچه سريعتر انجام شود.