Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750717-7060S1

Date of Document: 1996-10-08

دكتر حبيبي در سمينار سياستهاي توسعه مسكن: توسعه بي رويه شهر و ساخت وسازهاي نابسامان حقوق مردم را پايمال مي كند . سرويس اقتصادي: سمينار سياستهاي توسعه مسكن صبح ديروز همزمان با آغاز هفته جهاني اسكان بشر با سخنان دكتر حبيبي معاون اول رئيس جمهوري در دانشگاه تهران گشايش يافت. به گزارش خبرنگار ما دكتر حبيبي با اشاره به عملكرد دروني و بيروني مسكن وارتباط آن با فرهنگ و اعتقادات مردم و نيز شهرسازي و معماري، ضرورت توجه به ساختار سنتي و قديمي شهرها در برنامه ريزي هاي ساخت مسكن و معماري شهرها را يادآور شد و گفت: قصد اين نيست كه بايد بدون قيد و شرط به معماري گذشته بازگشت و به ايجاد خانه هايي دست يازيد كه داراي هشتي و بيروني و اندروني هستند. اين كار مسلما در شهرهاي بزرگ و متوسط عملي نيست، اما به هر حال براي ساختمان هايي كه در شهرهاي بزرگ ساخته مي شود، اعم از كوچك و متوسط و بزرگ بايد راههايي انديشيده شود كه مسائل مذهبي - فرهنگي و مسائل مربوط به آرامش و آسايش به طور عملي تا آنجا كه ممكن است حل و فصل شود. وي با يادآوري لزوم ساخت بناهاي محكم و با دوام و پرهيز از خراب كردن بي موردآنها افزود: مسكن كوچكترين عنصر كالبدي شهر و در چگونگي شكل گيري بافت مهمترين شهر، و موثرترين عامل است و البته اين اثر دو سويه يعني است چگونگي بافت شهر نيز در ساختن و پديد آوردن خانه هاي جديد تاثير مي گذارد. از اين مرحله به بعد ما از محيط دروني مسكن به محيط بيروني، يعني كوچه و كوي وخيابان و بازار پا مي گذاريم و با فضاهاي عمومي، يعني ميدانها، بازارچه ها، باغچه ها، باغهاي شهري و بوستانها و مسجدها، تكيه ها و حسينيه ها، فرهنگسراها، سينماها و تئاترها و ديگر اماكن و مراكز فرهنگي، اداري، اجتماعي و خدماتي روبرو مي شويم. روشن است كه همگي اينها با مسكن فردي رابطه دارند و در بسياري از موارد نيز اين رابطه عمده و سرنوشت ساز است. به اين ترتيب است كه برنامه ريزي مسكن با طراحي محيط بيروني مسكن يعني با طراحي شهر به معني كامل و جامع الاطراف آن پيوند دارد و در نتيجه بايد به طور همزمان مورد توجه و تدوين قرار گيرد. دكتر حبيبي در خصوص طراحي شهري گفت: اگر ايجاد شهر همراه با توسعه آن انديشيده شده باشد، طراح، پيشنهاد خود را به گونه اي عرضه خواهد كرد كه در عين عملي بودن، از توسعه ناخواسته و نامطلوب آن در آينده، به صورت عيني و خارجي جلوگيري كند. ايجاد فضاي سبز متراكم اطراف هر شهر كه در طول چند سال بايد به شدت از آن مراقبت شود، همراه با تهيه مقدمات اجرائي احداث يا توسعه شهر بايد مد نظر قرار گيرد و در درون شهر نيز از ساخت و سازهايي كه مطابق اصول و ضوابط نيست بايد به شدت جلوگيري شود. در واقع درست است كه داشتن مسكن حق فرد فرد ايرانيان است اما وجود شهري هم كه بتواند خدمات خود را به فردفرد ساكنان آن بدهد و امنيت، سلامت، رفاه و آسايش آنها را تامين كند و از دارايي مردم در جامعه حمايت و حفاظت كند، از حقوق مردم است و ساخت و سازهاي نابسامان همه اين حقوق را پايمال مي كند. ساختمانهاي اداري، اجتماعي و فرهنگي بايد از دوام و استحكام كافي برخوردارباشند و در نقطه هاي عمده و مهمي كه پاسخگوي نيازهاي عمومي و نظارت اجتماعي است ساخته شوند و پراكندگي مطلوب نيز داشته باشند. توجه به ساخت و ساختار شهرهاي عمده اسلامي از گذشته دور تا يكي دو سده اخير، راهنماي بسيار با ارزشي در اين زمينه است. نكته مهمي كه درخصوص شهرسازي و توسعه شهرهاي ايران بايد مورد توجه جدي قرار گيرد، بافت قديم شهرهاي موجود ايران است. اين بافت هم از لحاظ طراحي شهري و هم از جهت وجود خانه هايي با معماريهاي قابل توجه از دوره هاي مختلف، اهميت نگهداري دارد آنها و از ميان بردنشان هر دو داراي اهميت است. اگر به اين نتيجه برسيم كه بافت شهري قديم از آن رو بايد نگهداري شود كه گزارشگر تاريخ چند قرن و هويت فرهنگي و ملي و در بسياري از موارد اعتقادي ماست و بسياري از خانه ها و عمارتهايش، نشان دهنده ذوق و هنر و ظرافت هاي روحي ايراني و توجه به مباني اعتقادي و ايماني اوست، اين سئوال بلافاصله مطرح مي شود كه حفظ اين بافت چگونه و به چه ترتيب بايد صورت گيرد، و آيا حفظ بافت و نگهداري مسكن هاي آن و يا حداقل مسكن هاي عمده و با ارزش آن، در بازپيرايي آن خلاصه مي شود و يا مقولات مرمت و بهسازي و بازسازي و نوسازي را هم دربر مي گيرد و اگر همه يا برخي از اين مقولات را شامل مي شود اين كار با چه سرمايه اي و توسط كدام بخش خصوصي يا دولتي بايد صورت؟ پذيرد دكتر حبيبي در ادامه گفت: برخلاف برخي از موضع گيريها كه با استدلال نيز همراه نيست به نظر ما درباره بافت هاي قديم شهري هنوز طرحي روشن و مبتني بر اصول و ضوابط شهرسازي و مباحث جامعه شناختي ارائه نشده است و بيان اين مطلب كه از بافت هاي قديم بايد صرف نظر كرد، از لحاظ فرهنگي و اجتماعي و نيز از جنبه و جهت اقتصادي و فني درست نيست. وي در بخش ديگري از سخنانش به بافت كنوني شهرها اشاره كرد و گفت: در خارج از بافت قديمي شهرها در حال حاضر مسئله توسعه عمودي شهر و بلندمرتبه سازي مطرح است و پاسخ مثبت و يا منفي به درست بودن يا نادرست بودن اين مطلب آنسان كه بايد و شايد داده نشده است. هر دو راه حل مقتضياتي دارد كه در صورت تعيين تكليف درباره هركدام به صورت قاطع و يا تعيين محدوده جغرافيايي براي هر يك از راه حل ها در بخشي از سطح شهر مي توان و بايد آن مقتضيات را شناخت، فهرست كرد و ملتزم به آنها ماند. در غير اين صورت رشته پيونددهنده ضوابط و اصول هماهنگ كننده شهر و شهرسازي گسسته مي شود و ناموزني كه گزارشگر آشفتگي است در هر كوي و برزن رخ مي نمايد. معاون اول رئيس جمهوري در خاتمه گفت: معماري پس از پيروزي انقلاب هنوز راه و رسم خود را نيافته است. انقلاب بزرگ اسلامي در همه احوال يك انقلاب فرهنگي تمام عيار است، و با جستجوي هويت اسلامي و ايراني به ثمر نشسته است. اين انقلاب بايد در معماري نيز اين جستجوگري و در نهايت اين هويت را به كرسي بنشاند و البته در بيان اين هويت بايد از ميراث پربار و غني و قويم گذشته هم بهره بگيرد.