Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750717-7052S1

Date of Document: 1996-10-08

ايدز: تغيير در نگرشها آيا جهان ثروتمند مي تواند اين فاجعه را تحمل كند كه افراد مبتلا به ايدز در اين كشورها، درمان موثري دريافت كنند، درحالي كه بيماران كشورهاي فقيرتر بدون ذره اي اميد رها؟ شوند تا همين اواخر، دانش بشردربرابر بيماري ايدز ناتوان به نظر مي رسيد، اما جديدابارقه اي از نور اميد در دل دانشمندان تابيده است از ميان 21 ميليون نفري كه حامل ويروس ايدزهستند بيشتر آنها توانايي دستيابي به درمان را نخواهند داشت و اين امر، جهان را با مشكل اخلاقي دردناك و پيچيده اي روبه رو مي سازد نفرين ترسناك مركوسيو درنمايشنامه رومئو و ژوليت كه مي گويد: خانه هايتان در تسخير طاعون باد. براي شنوندگان امروزي، با بيم و هراس همراه نيست. در آن زمان، طاعون همه گير شده بود و مردم به شدت از آن مي ترسيدند. اما در دنياي پيشرفته و ثروتمند كنوني، طاعون چيزي نيست جز خاطره اي تغذيه دوردست مناسب، بهداشت فراگير، آنتي بيوتيك هاي كارامد و بالاخره واكسن هاي جديد كه همگي ارمغان دانش نوين پزشكي مي باشند، آن را همچون بسياري از بيماريهاي ديگر، ريشه كن ساخته اند. اما هنوز يك استثناءوجود دارد. در پانزده سال اخير، بيماري ايدز به عنوان بيماري واگيردار رخ نمايانده و راه حلي قطعي براي درمان آن عرضه نشده است. ويروس اچ آي وي كه عامل ايجادكننده اين بيماري است، تاكنون به دستگاه ايمني ميليون 7 انسان در سرتاسر جهان آسيب رسانده /4 5 كه ميليون نفر از آنها به علت ابتلا به عفونتهاي فرصت طلب همچون سل از بين رفته اند. اين عفونتهاي فرصت طلب در شرايط طبيعي نمي توانند به طور جدي آسيبرسان باشند، اما در صورت وجود اختلال در دستگاه ايمني، به سرعت در بدن رشد كرده و انسان را از پاي درمي آورند. تقريبا 19 ميليون نفر ديگر نيز ويروس اچ آي وي را در بدن خود دارند. اما هنوز نشانه هاي بيماريشان آشكار نشده است و همچنين بايد دانست كه براساس آمار سازمان ملل متحد 11 تا 14 ميليون نفر ديگر نيز تا سال 2000 حامل ويروس خواهند شد. تا همين اواخر، دانش بشر دربرابر بيماري ايدزناتوان به نظر اما مي رسيد، جديدا بارقه اي از نور اميد در دل دانشمندان تابيده است. بعضي از بررسي هاي باليني كه برروي درمان چند دارويي ايدز انجام گرفته، بيانگر آن است كه احتمال دارد درمان ايدز، با استفاده از تركيب چند دارو، نزديك و قابل دستيابي باشد. هنگامي كه نوعي داروي جديد به نام مهار كننده پروتئاز همراه با داروهاي شناخته شده اي مثل آزاتيوپرين، درون گروهي از مولكولها قرار داده تركيبي مي شود، به وجود مي آيد كه بسيار موثرتر از گذشته مي تواند ويروس را مهار كند. پژوهشگران اميدوارند كه ويروس نتواند در طول زمان، در برابر اين دارو مقاومت كسب نمايد. اما صحبت از درمان هنوز قطعي نيست زود است كه مطمئن باشيم درصورت مصرف طولاني مدت دارو، كارايي آن حفظ خواهدشد و يا اينكه اگر اين دارو قطع شود، بيماري عود نخواهدكرد. به هرترتيب، برخلاف ساير روشهاي درماني كه تاكنون براي بيماري ايدز به كار گرفته شده است، مي توان روش جديد رامطلوب ارزيابي كرد. بيماراني كه اين داروها را مصرف كرده اند، حتي آنهايي كه تقريبا مشرف به مرگ بوده اند، اكنون به تدريج حال عمومي شان روبه بهبود گذاشته و احساس سلامتي مي كنند. اگر بررسي هاي باليني گسترده ترو طولاني تر نيز بيانگر تاثيرمثبت قوي اين داروها نوعي باشد، تحول عظيم علمي پديدارگشته و پيروزي بزرگي خواهدبودبراي پژوهشگراني كه اسرار اين بيماري كشنده را فاش ساخته اند و در طول 15 سال به پيدايش درمان آن كمك كرده اند. اما نكته غم انگيز اينجاست كه اين پيروزي به خودي خود، نشانه غلبه بر بيماري ايدز نيست. درواقع از ميان 21 ميليون نفري كه حامل ويروس ايدز هستند، بيشترشان توانايي دستيابي به درمان را نخواهند داشت و اين، جهان را بامشكل اخلاقي دردناك و پيچيده اي روبه رو مي سازد. دليل پيدايش اين گراني مشكل، قيمت داروست. هزينه دوره يكساله اين روش جديددرماني، ده هزار دلار برآورد مي شود، درحالي كه از هر ده نفر حامل ويروس ايدز، نه نفرشان در كشوري زندگي مي كنند كه درامد سرانه يكساله شان به مراتب كمتر از ده هزار دلار است. البته بي ترديد بهاي دارو باپيشرفت تكنولوژي توليد وافزايش مصرف آن، كاهش خواهديافت. رقابت ميان شركت هاي داروسازي و پيدايش توليدات جديد نيز بايددرنهايت به كاهش قيمت دارومنجر شود. اما به هرحال بعيد است اين نوع شيوه درماني هرگزارزان شود. به اين ترتيب و با درنظرگرفتن نكات بالا، شادي ناشي ازموثر بودن داروهاي جديد، به زودي با ترس، خشم و احساس گناه جايگزين خواهدشد و بايد گفت افرادي كه از ابتدا، پيشرفت هاي درماني اين بيماري هولناك راتعقيب با مي كرده اند، اين احساسها بيگانه نيستند. آياجهان ثروتمند مي تواند اين فاجعه را تحمل كند كه افراد مبتلا به ايدز در اين كشورها، درمان موثري دريافت كنند، درحالي كه بيماران كشورهاي فقيرتر بدون ذره اي اميد رها؟ شوند آنهاالبته مي خواهند از سرمايه گذاري وسيعي كه بر روي پژوهش هاي مربوطبه بيماري ايدز كرده اندبهره برداري كنند، حتي اگر در نهايت، بهاي دارو به اندازه اي باشد كه اغلب مبتلايان به اين بيماري نتواننداز عهده آن به همين برآيند دليل احتمالا در آينده فريادهاي اعتراض عليه شركتهاي داروسازي برخواهدخاست. صنعت داروسازي نيز اتهام بي رحمي و سنگدلي را تاب نخواهد آورد و به دفاعيات هميشگي خود خواهد پرداخت كه: بدون سود ناشي از فروش اين داروها، امكان انجام پژوهش در مورد داروهاي جديد وجود ندارد. اگر ملال و هراس افراد مبتلا به ايدز را كه در شرف مرگ هستند به ياد آوريم اين دفاعيات، بي معني و حتي بي رحمانه جلوه خواهدكرد. آيا به اين ترتيب ثروتمندان جان خويش را نجات خواهند داد وفقرا را به دست سرنوشت خواهند؟ سپرد به طور كشورهاي نظري، ثروتمند مي توانند بدون آن كه به شركتهاي داروسازي لطمه وارد سازند، به كمك كشورهاي فقير بشتابند. به اين صورت كه به عنوان بخشي از كمكهاي خارجي خود، به راحتي داروهاي جديد را به كشورهاي فقيرتر صادر كنند. اما وقتي به ياد آوريم كه هزينه 10 هزار دلاري براي 20 ميليون نفر بيمار به عددي نجومي مي رسد، در عملي بودن اين روش، ترديد مي كنيم. بعيد به نظر مي رسد كه سرمايه اي چنين عظيم، از كشورهاي ثروتمند به كشورهاي فقير، تنها با هدف ريشه كن كردن اين بيماري خاص، انتقال يابد. در كشورهاي گرمسير مالاريا بيشترين كشتار را مي كند. در سال 1990 دولتها حدود يك ميليارد دلار صرف پژوهش برروي بيماري ايدز كردند (كه عمده آن مربوطبه امريكا بود و اين كشورامسال به /1 5تنهايي ميليارد دلار هزينه مي كند ) اما تنها 60 ميليون دلار براي مالاريا صرف شد. درحالي كه اگر مرگهاي زود هنگام و ناتواني هاي ناشي از اين دو بيماري را با يكديگر مقايسه كنيم، مالاريا سه برابرمهلك تر و خطرناكتر است. درصورتي كه هدف، نجات جان انسانها باشد، هنوزهم تامين آب آشاميدني سالم، در اولويت قرار دارد. خلاصه كلام اينكه: كشورهاي ثروتمند هستند كه اولويت را در پژوهش هاي پزشكي تعيين مي كنند (همانند ساير مسائل مهم ) و اين تعيين اولويت تنها براساس تمايلات خودخواهانه آنها صورت مي پذيرد. در كشور امريكا، فشارهاي سياسي افراد همجنس باز موجب شدتا عمده تلاشهاي علمي، معطوف مبارزه با بيماري ايدز گردد كه اين بسيج همگاني، در شرف به ثمر نشستن است. اين خبر براي امريكاييها و اروپاييها بسيار شگفت انگيز و سرورآفرين است، چرا كه بيماري ايدز در كشورهايشان به عنوان مسئله اي نگران كننده و هراس انگيز وجود دارد. آنها فقط نوعي همدردي همراه با وحشت و احتياط در مورد آفريقاييها و ديگراني دارند كه، مبتلا به اين بيماري هستند و علي رغم وجود دارو، قادر به تهيه آن نيستند. شايد اين مسئله در نهايت منجربه آن شود كه برخوردهاي كوته بينانه و تنگ نظرانه در پژوهش هاي پزشكي در آينده كمتر شود. ايدزتاكنون بسياري از اين برخوردها را تغيير داده اما به نظر مي رسد نبايد خيلي اميدوار باشيم. منبع: مجله اكونوميست -مترجم 1996 ژوئن: دكتر 29اميرحسن كازري