Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750715-6868S1

Date of Document: 1996-10-06

ارزشهاي پنهان يك جشنواره گزارشي از ششمين جشنواره فيلم دفاع مقدس اشاره: ششمين جشنواره فيلم دفاع مقدس در تاريخ 28 شهريور درگلزار شهداي شيراز افتتاح شد و بعد از شش روز فعاليت در روزدوم مهر با اعلام برگزيدگان بخشهاي مختلف جشنواره به كار خودپايان داد. در اين جشنواره فيلمهاي بخش مسابقه سينماي دفاع مقدس، مقاومت اسلامي، مرور سينماي دفاع مقدس، نگاه ويژه، مسابقه فيلمهاي كوتاه 8 و 16 ميليمتري و ويدئو كليپ درشش سالن سينما در شهر شيراز و هفت سينما در شهرستانهاي مختلف استان فارس همزمان به نمايش درآمدند. جشنواره فيلم دفاع مقدس هر دو سال يكبار برگزار مي شود و امسال در سه بخش مسابقه فيلمهاي كوتاه (در پنج رشته ) مسابقه فيلمهاي بلند (در سيزده رشته ) و مسابقه مواد تبليغاتي (در سه رشته ) جوائز پلاك بلورين، ديپلم افتخار و سكه بهار آزادي به منتخبين هيات داوران اين رشته ها اهدا شد. سينماي دفاع مقدس; اين مشخصه اصلي سينماي ايران، از ارزشي محتوايي و اعتقادي برخوردار است. همينطور جشنواره سينماي دفاع مقدس كه به منظور بزرگداشت حماسه هشت سال دفاع مقدس و بازتاب تصويري آن در هنر سينما برپا مي شود ارزشي ويژه و در خور توجه نسبت به ديگر جشنواره هاي سينمايي بايد داشته باشد. اهميت و حساسيت لازم در برخورد با سينماي دفاع مقدس كه وظيفه خطير حماسه آفريني و ايثارگريهاي رزمندگان ايران اسلامي در صحنه نبرد با دشمن را دارد، مدتي است در شوراهاي تخصصي بررسي فيلمنامه، صدور مجوز ساخت و حمايت از سينماي دفاع مقدس، نمود پيدا كرده است. اما جشنواره دفاع مقدس كه در واقع محل ارزيابي كارنامه دوسالانه توليدات سينماي دفاع مقدس است كمتر مورد عنايت مسئولان و برگزاركنندگان بوده و ويژگي بارز و استثنايي اش را به دست نياورده در است يادداشت زير بيشتر توجه به بازنگري سازنده جشنواره دفاع مقدس و هدف از برپايي آن و روشهاي اجرايي اين جشنواره شده است. گاهي اوقات لازم است براي تجزيه و تحليل يك پديده نقطه نظر تحقيق را بر اصل شك وجودي بنا شك كرد و ترديد به اينكه آيا آن پديده وجود دارد و اگر موجود است چه تاثيري در عالم بيرون و ذات دروني اش دارد. شك وجودي نفي پديده و دليلي براي عدم آن نيست بلكه نوعي نگرش برتاثيرگذاري پديده محسوب مي شود. نوشتن گزارشي از يك جشنواره، مثلا ششمين جشنواره فيلم دفاع مقدس خود پديده اي است كه مي توان به آن شك كرد. اگر منظوراز گزارش; وقايع نگاري آن چيزي است كه نگارنده در يك هفته برپايي جشنواره در شيراز از تاريخ 27 شهريور تا دوم مهر ديده و شنيده است و حال در نشريه خود درج كرده، بايد گفت همين گزارش رسانه اي نيز هدف و منظوري دارد كه لازم است گاهي با شك و ترديد به آن نگاه شود. حال اين سوال مطرح مي شود كه: علت وجودي گزارش نويسي ازجشنواره فيلم دفاع مقدس در بحث خاص و به طور كلي گزارش از جشنواره هاي سينمايي در آيا؟ چيست اين گزارشها تاثيري هم؟ دارند مخاطب اصلي اين گزارشها را چه كساني تشكيل؟ مي دهند هدف نويسندگان اين گزارشها در چيست و بالاخره اگر از جشنواره اي گزارش نوشته نشود چه اتفاقي ؟ مي افتد براي پاسخ مي توان همين ششمين جشنواره فيلم دفاع مقدس را به عنوان نمونه انتخاب كرد و از بررسي آن به جوابي (حداقل مناسب )به پرسشهاي بالا رسيد. به عنوان سابقه، در دوره قبل جشنواره فيلم دفاع مقدس كه در دزفول برپا مي شد گزارشهاي زيادي در مطبوعات و رسانه هاي گروهي نوشتاري به چاپ رسيد (مثلا در همين صفحه روزنامه همشهري ) كه در آن به سه مورد اساسي اشاره شده بود: الف: روش اجرايي جشنواره تغيير ب كند:هيات، انتخاب فيلم محدوديت بيشتري را قائل شوند، پ: ميزگردهاي تخصصي پربار وسازنده باشند. اما در يك كلام هيچكدام از موارد فوق در ششمين دوره اين جشنواره صورت واقع نگرفت. تنها تغييرات در روش اجرايي شامل مواردي مثل عوض شدن دبير جشنواره محل برگزاري جشنواره و عوامل برگزار كننده بود كه چون هدف و روش اجرايي بازنگري نشده بود و چون نواقص آن همچنان باقي بود، اين جابه جايي افراد بازده مثبتي را به بار نياورد. اگرچه برگزاري جشنواره در شهر شيراز به خاطر امكانات و جذابيتهايي (كه بيشتر توريستي است ) كه دارد نسبت به دوره قبل بهتر بود و شرايط مناسبتري براي ميهمانان، شركت كنندگان و خبرنگاران به لحاظ مسائل خدماتي و رفاهي فراهم بود، اما كمبودهاي موجود در برنامه هاي اصلي و جنبي جشنواره و به خصوص مسئله روابط عمومي و اختتاميه از مواردي بود كه مسئله اجرايي جشنواره را دچار همان اشكالاتي مي كرد كه دوره قبل نيز به چشم مي خورد. از طرفي اين دوره به خاطر آنكه از ابتدا دو متولي اجرايي داشت (بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس كه پنج دوره قبلي را برگزار كرده بود و انجمن سينماي دفاع مقدس كه مسئوليت سينماي دفاع مقدس در كشور را دارد )ناهماهنگيها بيشتر از قبل و حتي ديگر جشنواره ها بود. براي مستند بودن مدعاي خود به چند نمونه اكتفا مي كنيم. بخش فيلمهاي كوتاه هشت 16 و ويديويي همان مشكل هميشگي را داشت; تغيير در جابه جايي، برنامه، خراب بودن دستگاه پخش ويديويي، مشكل صدا و تصوير و تماشاگران ناآشناي شهرستاني كه نمي دانندآمده اند چه ببينند. - بولتن روزانه جشنواره كه سر وقت به چاپ مي رسيد، اطلاعات كافي و اخبار هر روز جشنواره در آن وجود نداشت و يك نشريه آرشيوي و غير خبري بود. - مسئله روابط عمومي جشنواره به طور شخصي و موردي كارآيي داشت اما در مواردي مهم مثل اختتاميه داراي مشكلات و ناهماهنگيهايي بود. خبرنگاران و مهماناني را در نظر بگيريد كه در سينماي ايران شيراز نشسته اند و منتظر اعلام نتايج هستند اما همان زمان خبراختتاميه و نتايج آن از راديو پخش مي شود. بنابراين آنان كه در سالن هستند آخرين كساني مي باشند كه از خبر مطلع هستند. - و در خاتمه اين بخش بايد از اختتاميه ششمين جشنواره فيلم دفاع مقدس ياد كرد. اختتاميه اي كه بعداز گذشت دو سال همچون دوره قبل در آن از اهداي جوايز يا مهمانان دعوت شده ومسئولين سينمايي خبري نبود و تغييرات در اعلام برگزيدگان و چاپ نتايج مختلف در مطبوعات گوناگون دردسرهايي در پي داشت. اما مورد دوم يعني لزوم محدوديت بر انتخاب فيلمها; بايدتوجه داشت كه براي ارتقاء سطح كيفي هر جشنواره اي بايددر ورود فيلم هاي شركت كننده در بخش مسابقه، محدوديتي ايجاد شود كه هم براي فيمسازان نمونه، باشد و هم بخش مسابقه اهميت بيشتر پيدا كند و هم فيلمسازان از گرايش به ساختن فيلمهاي با درجه كيفي نازل پرهيز عدم كنند توجه به اين مسئله باعث مي شود كه هر كه فيلم جنگي بسازد مي داند درجشنواره فيلم دفاع مقدس پذيرفته مي شود. آيا مسئولان اين جشنواره خواهان نگاهي اينچنين بي اهميت به كار خود ؟ هستند مي رسيم به سومين تذكر گزارش نويسان از دو سال پيش كه در اين جشنواره توجهي به آن نشد; يعني ميزگردهاي شبانه و تخصصي اگرچه در اين دوره محل برپايي نشست هاي شبانه آرامگاه زيبا و مسحور كننده حافظ شيرازي بود اما چون برنامه ريزي دقيقي وجود نداشت، اين نشست ها نتوانستند بازده لازم را داشته باشند. اگر به همان ديده شك و ترديد در علت وجودي نگاه كنيم، اصلا چرا ما به نشست شبانه ا حتياج داريم. وقتي مي بينيم مهمانان دعوت شده نمي آيند و آن ها كه حاضر هستند آمادگي لازم را ندارند چون ساعتي قبل از برپايي نشست از آنها دعوت شده و نيز نتيجه مشخصي از چنين نشستهايي انتظار نمي رود چون هدف معني ندارد و به يك گپ شبانه تبديل مي شود، آيا بهتر نيست مثل اين دوره جشنواره كودك و نوجوان در كرمان قيد اين نشستها را بزنيم و از دردسرهاي متعاقب آن راحت شويم. زماني يك ميزگرد يا نشست مي تواند حاصلي داشته باشد كه از افرادي صاحب انديشه و تخصص استفاده شود، مجري آگاه و مسلطي داشته باشد و هدف مشخص آن از مدتي قبل در يك بيانيه به اطلاع شركت كنندگان و علاقه مندان برسد. حاصل بي دقتي، بي هدفي و بي برنامه بودن، مي شود نشستهاي شبانه جشنواره پنجم و ششم دفاع مقدس كه جز شب منتقدان و بازيگران بقيه آنها يك گفت و شنود شاد و مفرح براي حاضران بود. از طرفي تاثير گزارشهاي دو سال پيش در امر داوري تخصصي؟ چه بود آيا تنها اضافه كردن داوري آزادگان و رزمندگان و ايثارگران كه تعداد آنها در بولتن روزانه سي نفر و در نشريه خبر شيراز 26 نفر از طرف دبير جشنواره عنوان شده است، تمام مشكلات ديگر جشنواره را برطرف؟ مي كند گفتني است كه سي نفر اعضاي داوري ايثارگران همگي از شهر شيراز بودند. از طرفي به آنها، قبلا رئوس ارزيابي داده شده بود تا درفرمي ثابت نظرات خود در سه محور; مطابقت با روحيات رزمندگان اسلام، شناخت فضاي فيزيكي دفاع مقدس و مطابقت با مستندات دفاع مقدس، عددگذاري آيا كنند چنين قضاوتي جامع و مانع مگر؟ است نه آنكه داوران اصلي سينماي دفاع مقدس همين ايثارگران هستند، پس چرا ارزشي كه به آنها داده شده كمتر از داوران كودك و نوجوان است كه در يك فراخوان همگاني در تمام ايران شركت مي كنند و به آگاهيهاي هنري - سينمايي آنها توجه؟ مي شود به نظر مي رسد اين بخش داوري كه تنها در آن سه فيلم انتخاب مي شود، بيشتر جنبه تبليغاتي داشته باشد تا كاربردي. برمي گرديم به اصل وجودي گزارش نويسي: حال كه دريافتيم تاثيراين گزارشها اگر منفي باشد باعث نفي آن بخش از جشنواره يا كل جشنواره يا تغييرات در مديريت يا محل برگزاري مي شود و هيچ واكنشي در قبال بهبود مشكلات جشنواره نمي شود، آيا باز بايد گزارشي با ديدگاه انتقادي و موشكافانه نوشت و يا نه، گزارشي مثبت با لحني دوستانه كه مسايل را گوشزد كند كفايت؟ مي كند با اين حال همان طور كه فيلمسازان براي خود رسالت و تعهدي قايل مي شوند، گزارش نويسان نيز متعهد هستند آنچه مي بينند; بنويسند ونكات انتقادي را هرچند كه به مذاق كسي خوش نيايد متذكر شوند. بالاخره گوش شنوايي پيدا مي شود. تجليل از محمدرضا شرف الدين روز اول مهر به عنوان روز تجليل از محمدرضا شرف الدين متخصص جلوه هاي ويژه در سينماي دفاع مقدس انتخاب شد و در نشست شبانه در حافظيه رضا رستگار رئيس هيئت مديره انجمن جلوه هاي ويژه اززحمات و تلاش شرف الدين قدرداني كرد. شرف الدين مدتي به خاطر فشار عصبي ناشي از كار در بيمارستان بستري بود كه بعد از عمل روي قلبش به دستور پزشك معالج از فعاليت در عرصه جلوه هاي ويژه پرهيز كرد. رستگار از وي به عنوان استاد تمام عيار جلوه ويژه نام برد و آرزو كرد وي همچنان در عرصه هاي ديگر فرهنگي به فعاليت ادامه دهد. شهيد پيمان سنندجي زاده در بخش قاصدان عشق يادواره چهار شهيد; سيدمرتضي آويني، قاسم دهقان سنگستاني، سيدعلي سجادي حسيني و پيمان سنندجي زاده، بدون هيچ برنامه ويژه اي تنها در كاتالوگ جشنواره از آنها ياد شده بود. شهيد سنندجي هنگام بازگشت از صحنه فيلمبرداري فيلم سفر به چزابه در اثر تصادف ميني بوس حامل وي، دچار ضربه مغزي شد و بعد از سه روز كه در حالت اغما بود در روز 22 آذر سال گذشته به ديار باقي حضور شتافت پدر و مادر وي كه پيمان تنها پسر آنها بود در جمع مهمانان جشنواره و نيز ديدن فيلم سفر به چزابه در كنار پدر پيمان بيشترين تاثير را در حاضران گذاشت. كاش فيلم نجات يافتگان كار ديگر رسول ملاقلي پور كه پيمان در آن نقش مهمي داشت دچار سوءتفاهم نمي شد و در جشنواره به نمايش در مي آمد تا شاهد رشد يك بازيگر نقش حاشيه اي در يك فيلم باشيم كه چگونه توانست در مرحله تمرين يكي از اشخاص اصلي فيلم شود و چگونه دست سرنوشت سينماي ايران را از يك استعداد جوان محروم كرد. و در پايان يك پيشنهادچگونه مي توان جشنواره اي با برنامه ريزي دقيق، هماهنگ، پويا وپاسخگو به نيازهاي سينماگران از يك طرف و مردم از سوي؟ ديگرداشت شايد وجود يك نهاد مستقل در معاونت سينمايي وزارت ارشاد پاسخگو به اين مشكل باشد. نهادي كه افراد آن ثابت هستند وتحت تاثير شرايط روز و تبليغات نباشند و از هر جشنواره تجربه اي بگيرند كه در مورد ديگر بكار بندند. همچنين به اصول روابط عمومي و احترام به ميهمانان و خبرنگاران مطلع باشند و مهمتر از همه گزارشهاي جشنواره ها را بخوانند و به انتقادها توجه كنند و سعي كنند در كوتاه مدت برطرف سازند و برنامه اي بلندمدت داشته باشند تا جشنواره فيلم دفاع مقدس در تمام شئون خود به رشد و گسترش لازم برسد. شادمهر راستين