Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750714-6816S1

Date of Document: 1996-10-05

تهران، مشكلي ديگر كلان شهربدون شبكه فاضلاب تهران شايد نخستين شهر بزرگ جهان باشد كه تاكنون بدون شبكه جمع آوري و تاسيسات تصفيه فاضلاب بوده و دفع پساب آن همچنان با روش سنتي ازطريق چاههاي جذبي انجام مي شود. به گفته تهران كارشناسان، درخصوص دفع فاضلابجزو شهرهاي استثنايي بزرگ جهان است: شهري با بيش ازهفت و نيم ميليون نفرجمعيت - كه از زمان آغامحمدخان قاجار به اين سو، پايتخت كشور ما است - تا اين لحظه پسابهاي خود را به ابتدايي ترين و پرهزينه ترين شيوه ممكن يعني ازطريق چاهها و به شكل عمودي دفع كرده و از اين نظر زيان هاي فراواني به بار آورده است. هنوزمشخص نشده كه تسري آلودگي فاضلابي كه به شكل عمودي دفع مي شود و به عمق چاههاي آب آشاميدني همجوار فرو مي رود تاكنون چه زيانهايي به بار آورده است; شايد اين مسئله نيز تاكنون بازكاوي نشده كه توسعه و گسترش انواع بيماري ها و ويروس ها تاچه اندازه به دليل نبود شبكه جمع آوري و تصفيه فاضلاب است. علاوه بر اين موارد، كارشناسان مي گويند تخليه ميليونها ليتر آب در اعماق زمين، سطح آبهاي زيرزميني را در اين شهر تاآن حد بالا آورده كه تهران با خطر تخريب عمومي روبه رو است. عدم وجود يك شبكه جمع آوري فاضلاب در تهران، تهديدي جدي و ديرينه براي اين شهراست. هرچند اين مساله تازگي ندارد ولي به دليل رشد بي رويه جمعيت و نيز افزايش ميزان مصرف آب، شدت اين بحران بيشتر بخشي است از آبتهران كه به لحاظ كيفي درخاورميانه بي نظير بود، امروزه آلوده است. احتمال آلودگي بعضي از محصولات كشاورزي به ويژه ميوه وتره بار به عمل آمده در پائين دست تهران يعني شهرري و دشت ورامين، موضوعي نيست كه بسادگي بتوان از آن گذشت. چرا كه بخشي از اراضي كشاورزي اين مناطق با پسابهاي خام، آبياري و مشروب مي شوند. كارشناسان، وضعيت فعلي تهران را به لحاظمسائل زيست محيطي به لحاظ نبود فاضلاب كاملا خطرناك دانسته و تنها راه علاج و حل اين معضل را احداث شبكه جمع آوري و تصفيه فاضلابمي دانند و بس. محمد باقرميران زاده -.. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي كاشان و مسئول كنترل محاسبات شبكه جمع آوري و تصفيه فاضلابتهران مي گويد: حدود 7 درصد 10تا از ساختمانهاي شهر تهران تحت پوشش سيستم فاضلاب بوده و 90 تا 93 درصد بقيه فاضلاب ازطريق چاههاي جذبي يا به داخل زمين تخليه مي شود و يا در بسياري نقاط شهر، فاضلاب در جويها و كانالها رها مي شوند. ميران زاده مي افزايد: فاضلاب، مخلوطي از آبهاي مصرف شده است /99 9كه درصدآن را آب و يك دهم درصد راجامدات تشكيل مي دهند و همين يك دهم درصد منبع اصلي آلوده كننده فاضلاب است. معضل نبود شبكه فاضلابفاضلابي كه سيل آسا از دونهر فيروزآباد و سرخه حصارپائين دست تهران را آماج عواقب زهرآگين وبنيان برانداز خود قرار داده است، چه پيامدهايي؟ دارد نبود شبكه فاضلاب در تهران تاكنون چه پيامدهايي داشته و؟ دارد . قنبرعلي رجبي، مديرعامل شركت فاضلاب تهران مي گويد: گسترش روزافزون تهران به همراه افزايش جمعيت آن و استفاده از چاههاي جذبي براي دفع فاضلابهاي توليدشده، معضلاتي را براي تهران به وجود بالا آورده است آمدن سطح آبهاي زيرزميني به ويژه در جنوب شهر، آلودگي آبهاي سطحي وزيرزميني، تجمع فاضلاب درپي و بن و زير ساختمانها، آلودگي محيطزيست و هدر رفتن آب مورد نياز كشاورزي به ميزان سرانه 194 ليتر در روز و نيز افزايش هزينه هاي درماني و بهداشتي و كشاورزي بخشي از پيامدهاي فقدان شبكه فاضلاب محسوب مي شوند. ميران زاده. نيز مي گويد: دفع غيراصولي فاضلاب، علاوه بر توليد بوي مشمئزكننده و ناپاكي چهره شهر، موجب به ايجاد محيطي مناسب براي تكثير و پرورش انواع حشرات و جوندگان نظير مگس، پشه، سوسك و موش مي شود كه هريك از اين حيوانات مي توانند به عنوان ناقل يا مخزن انواع بيماريهاي آميبي و ويروسي عمل كنند. به عنوان مثال موش مي تواند منشاء بروز بيماري سالك باشد. در حال حاضر موش به تعداد زيادي در آبروها و كانالها وجود دارد. همان طور كه كارشناسان مي گويند، آلودگي آبهاي زيرزميني نيز ازجمله پيامدهاي منفي دفع غلط وناصحيح فاضلاب به شمارمي رود. يك متر مكعب فاضلابخام مي تواند بيش مترمكعب 40از آب سالم را آلوده كند. در تهران هر ثانيه 40 مترمكعب آب مصرف مي شود كه 24 مترمكعب آن از 3 سد لتيان كرج و لار و 16 مترمكعب از سفره هاي زيرزميني تامين مي شود. تحميل هزينه هاي مالي براي تخليه چاههاي منازل نيز از ديگر پيامدهاي منفي دفع سنتي فاضلاب است. البته اين مساله در مناطق جنوبي شهر شديدتر است. در اين مناطق هرچند زمين نفوذپذيري كافي دارد، ولي به دليل بالا بودن سطح آبهاي زيرزميني، چاههاي منازل خيلي سريع پر مي شوند و صاحبان منازل مجبور هستند هزينه بيشتري براي دفع فاضلاب تقبل كنند. مردم عموما براي اجتناب از اين هزينه ها با انجام يكسري لوله كشي ساده و كم هزينه، فاضلاب توليدي خود را در آبروها روان مي كنند. اين فاضلابها در سطح شهر و در برخي نقاط روي هم جمع مي شوند و در شرايط ويژه اي بوهاي بسيار نامطبوع توليد مي كنند و علاوه بر نازيبا كردن مناظر شهري، عامل بروز پيامدهاي ديگر مي شوند كه آلودگي محصولات كشاورزي ازجمله آنهاست. در مزارعي كه در پائين دست تهران به وسيله فاضلاب خام آبياري شده باشند، محصولات كشاورزي به عمل آمده، به مواد ميكروبي و شيميايي آلوده و براي سلامتي انسان خطرناك است. علي محسني. از، مسئولين شركت فاضلاب تهران مي گويد: آلودگي ميكروبي گياهاني كه با فاضلاب خام آبياري مي شوند، به راحتي گندزدايي مي شوند ولي آلودگي هاي شيميايي آنها به راحتي و حتي به هنگام پخت نيز ازبين نمي رود. گياهان داراي ساقه هاي غده اي نظير شلغم، تربچه و چغندر كه به مواد شيميايي آلوده هستند نيز به راحتي پاك نمي شوند. يكي ديگر از عواقب مهم تخليه فاضلاب در زمين از طريق چاههاي جذبي، بالا رفتن نيترات در آب است. اگر غلظت يون نيترات در آب زياد شود موجب بروز مخاطرات بهداشتي براي اطفال زير 6 ماه مي شود كه در اين رابطه يك بيماري به نام سيانوره در اطفال ايجاد مي شود. در اين نوع بيماري، ظرفيت انتقال اكسيژن خون كاهش مي يابد و برخي قسمتهاي پوست بدن بيمار، آبي رنگ مي شود. طرح شبكه فاضلاب تهران براساس زمانبنديهاي طرح اوليه، فاضلاب تهران كه از نيمه دوم سال 1373 آغاز شده درسال 1395 مورد بهره برداري نهايي قرار خواهد گرفت. اين طرح كه هزينه اجرايي آن براساس قيمت هاي امروزي ميليارد 150 تومان براوردمي شود هدفهايي چون بالا بردن سطح بهداشت شهروندان، حفاظت از محيطزيست و حذف آلودگي هاي موجود در سطح شهر. تصفيه فاضلاب به لحاظبازيافت حدود 30 مترمكعبآب در ثانيه براي مصارف كشاورزي و نيز جلوگيري ازاستفاده آبهاي آلوده درمصارف كشاورزي را دنبال مي كند. شبكه فاضلاب تهران، ثقلي است كه با استفاده از شيب طبيعي زمين، فاضلاب و آبهاي جمع آوري شده را بدون استفاده از ايستگاههاي پمپاژ به سمت تصفيه خانه جنوب تهران هدايت مي كند. اين طرح شامل شبكه لوله هاي جمع آوري فاضلاب است كه تمام خانه ها و ساختمان ها به آن متصل مي شوند و از فاضلاب تصفيه شده براي آبياري و از لجن حاصله براي باروري خاك استفاده خواهد شد. براي اين منظور دو خط لوله اصلي به طول 23 كيلومتر از مبدا ونك و يكي ديگر به طول 24 كيلومتر از سه راه ضرابخانه تا تصفيه خانه جنوب تهران كشيده خواهد شد. به گفته مدير عامل شركت فاضلاب تهران، اين طرح داراي دو بخش موضعي (تصفيه فاضلاب در مناطق بحراني شهر ) و بنيادي (جمع آوري و تصفيه فاضلاب در جنوب شهر ) است. بخش اول براي رفع مشكلات مناطق بحراني در بعضي از نقاط شهر به اجرا درآمده است كه عبارتند از: ايجادشبكه و تصفيه خانه فاضلاب درمناطق قيطريه، زرگنده، الهيه، شهرآرا، صاحبقرانيه، شهرك شوش و كوي نصر. بخش بنيادي براي رسيدن به هدفهاي بهداشتي و زيست محيطي فاضلابتهران و نيز تامين آبكشاورزي اطراف شهر، شبكه فاضلاب در دو مرحله طراحي و اجرا خواهد به شد گفته مجريان طرح فاضلاب تهران در مرحله نهايي افزون بر توسعه تصفيه خانه فاضلاب جنوبي تهران، براي جمع آوري و تصفيه كل فاضلاب تهران يك تونل شرقي - غربي درجنوب غربي تهران احداث خواهدشد. پساب حاصله از اين تصفيه خانه، آب كشاورزي مورد نياز اراضي كشاورزي جنوب غربي تهران را تامين خواهد كرد. منوچهري - معاون وزير نيرودر امور آب و فاضلاب شهري مي گويد: قرار است سال 10ظرف آينده 8 هزار كيلومتر (سالانه 800 كيلومتر ) شبكه فاضلاب در تهران ايجاد شود و اجراي اين طرح به همكاري و همياري مردم، دست اندركاران سازمانهاي ذيربط نظير شهرداري، اداره راهنمايي و رانندگي، سازمان ترافيك و غيره نياز دارد. اثرات اجراي طرح فاضلابمنابع آب زيرزميني، ذخاير ارزشمندي هستند كه حيات موجودات در هر منطقه به آن وابسته است. به همين دليل بايد از آلودگي منابع آبهاي زيرزميني جلوگيري شود. اجراي طرح جمع آوري و تصفيه فاضلاب تهران به عنوان تنها راه جلوگيري از آلودگي منابع آبهاي زيرزميني، پشتوانه محكم تامين آب شهر تهران در حال و آينده به شمار مي رود. آثار مثبت احداث طرح فاضلاب در تهران؟ چيست نتايج تحقيقات و مطالعات نشان مي دهد 75 درصد آبهايي كه در منازل مصرف قابل مي شوند، بازيافت هستند و هر چه فرآيند تصفيه فاضلاب پيچيده تر شود، امكان دسترسي و استفاده آن حتي براي شربنيز مهيا مي شود. اما قابل شرب كردن آن سرمايه گذاري و فن آوري بسيار پيچيده و بالايي را مي طلبد، از اين رواقتصادي ترين و مطمئن ترين روش، استفاده از فاضلاب تصفيه شده براي آبياري اراضي كشاورزي است. ميران زاده مي گويد: فاضلابتصفيه شده به دليل دارا بودن مواد غذايي لازم براي رشدگياهان نظير ازت و فسفر ازارزش غذايي ويژه اي برخورداربوده و سبب افزايش بازده محصولات كشاورزي مي شود. استفاده از كود شيميايي موجب افزايش هزينه و نيزسختي زمين مزروعي مي شود ولي اگر از هرزابه هاي سالم براي آبياري اراضي استفاده شود، علاوه بر تامين مواد پروتئيني مورد نياز گياه، زمين نيز سخت نمي شود. همچنين با احداث شبكه جمع آوري فاضلاب، ميزان بيماريهاي ناشي از فقدان فاضلاب تا 95 درصد كاهش مي يابد كه اين ميزان صرفه جويي در هزينه هاي درماني و كاهش اشغال تخت هاي بيمارستاني و از سويي افزايش بازدهي نيروي انساني را به همراه دارد. طبق آمارهاي سازمان بهداشت جهاني 80 درصد بيماري ها ونيز يك سوم مرگ و ميرهاي كشورهاي پيراموني تنها به دليل استفاده از آب آلوده رخ مي دهد. همچنين يك دهم وقت مفيد مردم اين كشورهابه دليل ابتلا به بيماري هاي مرتبط با آب تلف مي شود.