Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750711-6690S1

Date of Document: 1996-10-02

كلام آخر: تعيين خط فقر فقه و تعيين خط فقر (بخش آخر ) حجت الاسلام والمسلمين محمد سروش تعيين خط فقر در جامعه و تحقيق و بررسي پيرامون آن، بايد به عنوان يك مساله اساسي و مهم تلقي شود، زيرا با تبيين آن، به اين نتايج و دست آوردها مي توان رسيد: - 1 تصحيح درك عمومي از فقربراساس فقه گروههاي زير فقيرند: - 1 كساني كه با داشتن سرمايه كسب و يا اشتغال به كشاورزي يا حرفه هاي فني و خدماتي، حقوق و درامدشان كفاف مخارج زندگيشان را نمي دهد و از نظر تامين برخي از هزينه هاي زندگي در مضيقه اند. - 2 كساني كه با داشتن درامد كافي در حد هزينه هاي روزمره زندگي توان تهيه مسكن، اثاثيه مناسب منزل، ازدواج و مانند آن را ندارند- 30 كساني كه با داشتن منزل و وسيله نقليه و درامدي در حد مخارج متعارف خود، از نظر مسكن و يا برخي از نيارهاي اساسي ديگر در تنگنا قرار دارند- 40 كساني كه به واسطه ضعف و ناتواني جسمي قدرت كار وكسب درامد ندارند- 50 كساني كه با داشتن تبحر و مهارت ولي به علت در اختيار نداشتن ابزار كار و سرمايه، به كار مناسب مشغول نيستند- 60 كساني كه براي اداره زندگي معمولي خود به كار اضافه در حدي كه موجب ضرر يا حرج است، ناچارند. - 2 رفاه عمومي به ويژه كه در نصوص فراوان ديني تصريح شده است كمك به فقير، فقط در حد رفع نيازهاي ضروري او نيست، بلكه بايد به قدري امكانات مادي اورا تامين كرد كه غني شود و در سطح اغنياء قرار گيرد. ( ) 50 - 3 وسعت ظلم فقر در هر جامعه نشان بيماري اجتماعي و اقتصادي است و تعيين محدوده فقر در حقيقت، مشخص كردن وسعت و گسترش اين بيماري فاجعه آميز است. در روايت معتبري از امام صادق (ع ) چنين آمده است: خداوند عزوجل، براي فقرا به مقدار كفايتشان در اموال اغنياء قرار داده است، و اگر بدين مقدار كفايتشان نمي كرد، بيشتر قرار مي داد. آنان ( فقرا ) به واسطه منع حقوقشان - و نه فريضه الهي - در فقر قرار دارند، واگر مردم حقوق آنها را اداءكنند، به خوبي زندگي مي كنند ( )آن 51 حضرت در بيان ديگري گناه اغنياء را در نپرداختن حقوق فقرا به عنوان علت فقر معرفي مي كند. ( ) 52 - 4 مسئوليت دولت با تعيين خط فقر محدوده و ميزان مسئوليت دولت اسلامي، در رسيدگي و تامين زندگي اقشار فقير مشخص مي شود. زيرا دولت اسلامي، براي پركردن خلاء فقر، و جبران زندگي كساني كه تحت اين خط قرار دارند دووظيفه مهم برعهده دارد- 1 با استفاده از ابزار و امكاناتي كه دراختيار دارد، حقوق محرومان را از اغنياء بازپس گرفته، و در اختيارآنها قرار دهد- 20 با استفاده از منابع مالي خود معيشت توام باعزت و رفاه را براي آنان تدارك نمايد. بر اساس روايت امام هفتم ( ع ) والي زكوه را از اغنياء مي گيرد، و به اندازه اي كه بدون ناراحتي و تنگنا، زندگي فقرا را تامين كند، به آنها مي پردازد. و اگر زندگيشان از اين راه اداره نشود، والي وظيفه دارد، از بودجه هاي ديگر خود، به قدري كه آنها را در راحتي و آسايش قرار دهد، بپردازد تا جائيكه بي نياز شوند ( ) 53 شهيد آيت ا... صدر با استناد به اين روايت مي نويسد: بي نياز شدن، و زندگي توام با رفاه تمام مردم، از آرمانهاي اسلامي است كه مسئوليت آن برعهده ولي امر قرار داده شده است ( ) 54 فهرست منابع و ماخذ- 50 همان ص. 201 - 51 جواهرالكلام ج 31 337 339 ص. - 52 نگاه كنيد به صوره عن اقتصاد المجتمع الاسلامي شهيد آيت ا. صدر ص. 36 - 53 همان ص. 4 - 54 خطوط تفصيله عن اقتصادالمجتمع الاسلامي - القسم الثاني - آيت ا... شهيد سيدمحمدباقر صدر ص. 82