Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750711-6667S1

Date of Document: 1996-10-02

آيا جانداران زميني در جهان هستي ؟ تنهايند پژوهشي پيرامون وجود حيات در كره مريخ تنها وجود چند مولكول روي تكه سنگي جدا شده از كره مريخ كافي بود تا دوباره اين پرسش مطرح شود، كه آيا حقيقتا انسان در جهان هستي ؟ تنهاست يا اينكه موجودات ديگري دور از چشم ما در اعماق هستي و در فاصله چندين سال نوري بر روي كرات ديگر و گرد خورشيدهايي ديگر به زندگي امروزه مشغولند هيچ يك از دانشمندان نمي توانند با اطمينان خاطر، وجود حيات در كرات ديگر را نفي كنند. ستاره شناسان به تازگي سياره هاي ديگري در منظومه هاي خورشيدي ديگر پيدا كرده اند كه، شك آنها را به وجود حيات در اين كرات و يا كرات كشف نشده ديگر برانگيخته است. ديرزماني بود كه، پژوهشگران نمي توانستند اين سيارات راشناسايي كنند; زيرا نور شديد ستاره هايشان مانع مشاهده آنها مي شد. اما در اكتبردو 1995 دانشمند سوئيسي به نامهاي ميشل مايور وديديه كلوز وجود يك سياره ديگر را در منظومه اي غير از منظومه شمسي كشف كردند. اين سياره در نزديكي ستاره قرار 51 دارد. ستاره 51 يكي از ستاره هاي صورت فلكي اسب بالدار بوده است و با كره زمين چهل سال نوري فاصله اما دارد اين دانشمندان از چه روشي براي شناسايي اين سياره جديد استفاده؟ كردند مطالعه روي ستاره 51 آنها را به مقصود رساند. درواقع تغييرات جزيي و فعل و انفعالات بسيار ناچيز در اين ستاره، نشان دهنده وجود سياره اي در همسايگي اين ستاره بود. از آن زمان به بعد، پنج سياره ديگر در همسايگي ستاره هايي ديگر كشف شدند. اين سياره ها در صور فلكي مريم، سرطان، گاوچران ( Bouvier) و خرس بزرگ شناسايي شده اند. ژان هايدرمن، ستاره شناس رصدخانه مدون فرانسه و پژوهشگر در زمينه وجود حيات در كرات ديگر مي گويد: در حال حاضر، ابزار و وسايل پيشرفته و دقيق به ما اجازه مي دهند سياره هايي تازه را در همسايگي ستاره هاي ديگر، شناسايي كنيم. نه گرم و نه سردوجود حيات در يك سياره، به فراهم آمدن شرايط ويژه اي بستگي دارد. در مرحله مولكول هاي نخست، كربن، اكسيژن، هيدروژن و نيتروژن از عناصراوليه محسوب مي شوند. اين مولكول ها تحت تاثير اشعه هاي اولتراويوله و در سايه فعل و انفعالات شيميايي، تشكيل اسيد آمينه مي دهند و با تركيب اسيدهاي آمينه، پروتئين به وجود مي آيد. بنابراين وجود اسيدهاي آمينه و يا پروتئين در كره ديگر مي تواند راهگشا باشد. ژان هايدرمن مي گويد: ما قبلا حدود 100 نوع اسيد آمينه را در شهابسنگ ها پيداكرده ايم كه در ميان نوع 10آنها اسيد آمينه لازم براي ساخت پروتئين نيز وجودداشته است. و اين ثابت مي كند كه عناصر اوليه براي تحقق حيات در گوشه و كنارجهان هستي وجود دارد، امابراي اين منظور شرايط محيطي ديگري نيز بايد فراهم باشد. شدت و ضعف درجه حرارت مانع اين امر است، اتمسفر بسيارنازك يا بسيار ضخيم نيز مانع تحقق حيات مي شود. اكسيژن نيز يكي از اجزاي اساسي شرايط است مطلوب آن است كه در جايي مقداري آب وجود داشته باشد و درجه حرارتي بين صفر تا سيصد درجه سانتيگراد داشته باشيم. بنابراين در مرحله حيات نخست، در سياره اي ممكن است كه به ستاره اش چندان نزديك و يا چندان دور نباشد، دراين صورت، سياره يا يك گوي سوزان است يا كره اي يخ زده بيش نيست. اين سياره آرماني هنوز كشف نشده است. امادانشمندان نااميد نيستند، درميان سياره ها، كره مريخ بيش از همه مورد توجه دانشمندان قرار دارد. كره مريخ در حال حاضر، يك كره يخچالي است، اما به تازگي شهابسنگي جدا شده از اين كره پيدا شده، كه نشان مي دهد احتمالا قبل از يخ زدن اين سياره، در آن حيات وجود داشته است. اين تكه سنگ مريخي، در اثر برخورد يك شهابسنگ عظيم به كره مريخ از آن جدا شده و سيزده هزار سال پيش پس از سفري 15 ميليون ساله به زمين رسيده است. اين تكه سنگ در سال 1984 روي گنبد يخچالي آنتاركتيك (Antarctique) كشف اين شد تكه سنگ از جنس بازالت است و دانشمندان به آن Hilsنام Allan را داده اند. ميكروفسيل پيدا شده روي اين سنگ (با نام اختصاري ALH) به سيانوباكتري ها بسيار شبيه است. پژوهشگران ناسا مولكولهايي را روي اين فسيل مشاهده كرده اند كه، نشان مي دهد احتمالا قبل از سرد شدن مريخ، در آن حيات وجود داشته بين است سالهاي 70 و 80 ميلادي تحقيقات گسترده اي درباره وجود حيات در كرات ديگر انجام شد، كه نتايج مثبتي اما دربرنداشت برخي دانشمندان با ارائه دلايل شيميايي، زيست شناختي و ستاره شناختي اصرار داشتند كه حيات نمي تواند فقط به زمين منحصر شود. از اين رو اين كشف تازه مي تواند راهگشا علاوه بر باشد كره مريخ، دانشمندان عقيده دارند كه ونوس نيز قبل از تبديل شدن به يك گوي سوزان، شاهد حيات بوده است. همين كشفيات دانشمندان را تشويق كرد تا همچنان اميدوارانه به فعاليت هايشان ادامه دهند. فعالترين و پيشروترين مراكزي كه به اين كار مشغولند عبارتند از: هاروارد، اوهايو، دانشگاههاي بركلي، پاركز بوئنوس آيرس، (استراليا )بولوني ( ايتاليا )، ورصدخانه پاريس - مدون در فرانسه كه از راديوتلسكوپ هاي مستقردر شهر نانسي نيز سود مي برد. به اين مراكز تحقيقاتي، موسسه خصوصي ستي در كاليفرنيا را بايد اضافه كرد كه برنامه تحقيقاتي ويژه اي به همين نام را، با دقت بسيار دنبال مي كند. همه اين مراكز از خدمات راديوتلسكوپ ها استفاده مي كنند. دانشمندان با كار گذاشتن گيرنده هايي بسيار پيشرفته و دقيق در اين راديوتلسكوپ ها اميدوارند، بتوانند صداهايي را از كرات ديگر دريافت اين كنند راديوتلسكوپ ها، به مثابه گوشهاي زمين هستند و در مكانهايي مثل آرسيبو ( Arecibo) در پورتوريكو وكانبرا در استراليا استقرار يافته اند. ستاره شناسان اميدوارند روزي پيامهايي از سيارات ديگر دريافت كنند، پيامهايي از تمدن هايي ديگر. سه سال پيش كنگره آمريكا بودجه تحقيقاتي ناسا در عرصه تحقيقات حيات در كرات ديگر را حذف كرد. از آن موقع، گروه پژوهشگران ناسا، جذب يك موسسه خصوصي شده اند و با كمكهاي دريافتي از گوشه و كنار دنيا ( 4 ميليون دلار در سال ) به مطالعاتشان ادامه مي دهند. هايدرمن عقيده دارد: با اين كشف جديد، شايد كنگره در تصميمش تجديد نظر كند. ماموريتي براي سازمان ملل امروزه برخي از دانشمندان فعال در آكادمي بين المللي ستاره شناسي و همچنين موسسه بين المللي حقوق فضا، اين سوال را مطرح مي كنند كه اگر احتمالا پيامي از كرات ديگر از طريق راديوتلسكوپ ها دريافت شد، ما زميني ها بايد چه واكنشي نشان؟ بدهيم و اصولا چه كسي بايد اين موضوع را به جهانيان اعلام؟ كند برخي براي اين سوال جوابي پيدا كرده اند: سازمان ملل متحده مخاطب اين پيام احتمالي، بي شك تمام جامعه بشري است. اما ما به آنها چه جوابي؟ بدهيم اينها پرسشهايي است كه ذهن دانشمندان را به خود مشغول كرده است; و اين جستجو و تلاش براي آگاه شدن همچنان ادامه دارد. بيش از يك قرن است كه مااز خودمان سوال مي كنيم آيا در جهان هستي؟ تنهاهستيم و واقعا انسان در هستي چه ؟ جايگاهي دارد ترجمه: كوروش فخرطاولي منبع: اكسپرس 15 اوت 1996