Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750707-6375S1

Date of Document: 1996-09-28

نقش زندگي بر گبه گزارشي از برپايي نمايشگاه عكس گبه در نگارخانه آفرينش ارسباران برجسته ترين صنعت دستي و خانگي دراستانهاي بوشهر وكهكيلويه و بويراحمد بافت گبه (نوعي قالي كه پودهاي دراز دارد ) است. كه البته در قسمتهايي از چهارمحال و بختياري و فارس نيز رواج دارد و تقريبادر اكثر نقاط روستايي و حتي دربسياري از مناطق شهري استانهاي مذكور شغل اول يا حرفه دوم بسياري از خانواده ها محسوب مي شود. دربافت گبه كه به وسيله پشم خودرنگ مخلوط با موي بز انجام مي شود، تفكيك رنگ از اهميت فوق العاده زيادي برخوردار است و در واقع اولين مرحله كار گبه بافي را تشكيل مي دهد. پشمي را كه از دامها تامين شده به نسبت نوع رنگي كه دارند كاملا تفكيك و پس از شستشو به وسيله دوكهاي كوچك ريسيده و تابيده مي شود. زمينه گبه هاي توليدي مناطق مختلف ايران اكثرا داراي رنگهاي روشن نظير سفيد، كرم يا شيري است و نقوش به رنگهاي مشكي، قهوه اي، حنايي و .. است. گبه با كمك دارهاي قاليبافي افقي به شيوه قالي بافته مي شود و بافندگان براي ايجاد نقوش بر روي فراورده هاي خود در حين بافت از نقشه استفاده نمي كنند. و اكثرا به طور ذهني به اين كار مي پردازند و بيشتر آنها يك يا چند طرح خاص را در ذهن داشته ودر بافت آن داراي مهارت هستند. استفاده از نقوش بوته جقه و گلهاي مختلف به طريقه هندسي نيز جاي خاصي در گبه هاي توليدي توسط عشاير، روستانشينان و بافندگان شهري مناطق پيش گفته دارد و در مجموع مي توان گفت وجه مشترك تمامي گبه هاي ايراني، گونه اي نقش پردازي سنتي است كه طي هزاران سال پرورش يافته و نيز صور هندسي و نگاره هاي پرندگان و حيوانات زمينه كه ممكن است از رديف صور هندسي يا انواع گل مركب باشد، يا مانند دستباف هاي قشقايي راه راه باشد، با يك تا سه ترنج در هر گوشه. گاهي نيز ممكن است زمينه مركزي منقسم به چند مربع و يا برحسب روش ديرينه و باورداشتهاي ذهني هر هنرمند مركب از رديفهاي بوته جقه باشد. هر چند ناگفته پيداست كه هر يك از نقوش رايج در گبه بافي قرنهاست به ايل يا منطقه اي خاص منسوب است. نمايشگاهي از آثار عكس شهابالدين عادل با عنوان نقش گبه از 25 شهريور تا دوم مهر ماه در نگارخانه آفرينش ارسباران برپا بود و در آن 42 عكس از نقوش زيباي گبه مورد بازديد عموم قرار گرفت. شهاب الدين عادل در 1333متولد دزفول و فارغ التحصيل در رشته كارگرداني سينما وتلويزيون وي است از سال 1359 حرفه عكاسي فيلم را آغاز كرد و هم اكنون مدير گروه رشته سينما در دانشكده سينما و تئاتر و مدرس اين رشته است. از آثار وي در زمينه عكاسي، عكسهاي فيلم ستاره باشو دنباله دار، غريبه كوچك وبازمانده است. كارگرداني، ساخت و تدوين چندين فيلم مستند و همچنين تاليف و ترجمه مقالات و متون متعدد سينمايي از ديگر فعاليتهاي هنري و علمي اوست. شهابالدين عادل در موردانگيزه اش از تهيه اين مجموعه مي گويد: پيش از اين مطالعاتي در زمينه مردم شناسي انجام داده ام و پايان نامه دوره كارشناسي ام نيز در اين زمينه بوده است. بنابراين شايد مقداري از انگيزه ام، علاقه به مسايل مردم شناسي باشد. آثار ارائه شده در اين نمايشگاه مربوط به گبه هاي منطقه فارس است. من همواره به ايلات فارس علاقه مند بوده ام. چون معتقدم كه زندگي زيبا و بي پيرايه اي دارند. اين مجموعه عكس، گوشه اي از اين زندگي را نشان مي دهد. وي در ادامه مي گويد: در زمينه گبه، كتابهاي بسياري وجود دارندكه در آنها به قدمت بسيار نقوش اصيل گبه اشاره شده است. امروزه اين نقوش از شكل قبلي خود خارج شده ولي تاثيرات نقوش قديمي را دارند. با مطالعاتي كه درباره گبه انجام دادم متوجه شدم زيبايي شناسي، رنگها، نقوش و فرمهايي كه بر روي گبه ها بود، از ارزش بسياري برخوردارند. در واقع اين نقوش از زندگي مردم اين منطقه نشات مي گيرد و اين گبه ها ارزش كار هنري زنان و دختران جوان ايلات است. وي در مورد كارش مي گويد: اين عكسها اجزايي از كل گبه را نشان مي دهند. يعني كادر ديگري از خودگبه را به دست آورده و گونه هايي از آن را گرفته ايم. عادل در جايي ديگر مي گويد: باارائه چنين مجموعه اي خواسته ام از آدمهايي كه بافنده گبه قدرداني هستند، كنم. چون احساس مي كنم آنها آدمهاي بزرگ و مهجوري هستند. وي نوع عكاسي مجموعه نقش گبه را نوعي عكاسي انتزاعي يا عكاسي جزء به جزء مي داند كه به دليل مستطيل بودن كادر گبه، عكسها داراي كادر مستطيلي وي هستند مي گويد: اين عكاسي از بافت و فرم است و به همين دليل عنوان نقش گبه بر روي آن گذاشته شده است. وي در مورد ويژگيها و تفاوتهاي اين نوع عكاسي با ديگر انواع عكاسي و بخصوص عكاسي فيلم چنين توضيح مي دهد: شاخه اصلي كار من عكاسي فيلم است و معتقدم درعكاسي فيلم نيز جزيي از كل يايك قاب (فريم ) از يك نما عكاس گرفته مي شود بايد فن عكاسي، زيبايي شناسي، ابزار و مواد خام عكاسي را يك بشناسد عكاس فيلم مي تواند در هر شاخه از عكاسي كار كند ولي نكته مهم براي عكاس فيلم اين است كه علاوه بر شناخت عكاسي بايد سينمارا نيز بشناسد. در حالي كه عكاس خبري تنها در صورتي كه بخواهد عكاسي فيلم انجام دهد، ملزم به شناخت سينماست.