Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750703-6129S1

Date of Document: 1996-09-24

جنگ و ميراث فرهنگي به مناسبت هفته دفاع مقدس حتي يك مورد از آثار حفاظت شده شهر لندن در جريان جنگ جهاني دوم آسيب نديد اشاره: در روند تاريخ، گفته اند كه جنگ يكي از قواعد ثابت تاريخ است و بازسازي پس از جنگ نيز از بديهيات محرز آن به شمار مي رود. اگر لازم بدانيم از كليات تاريخي سخني به ميان آوريم، صرف نظر از علل وقوع و اهداف جنگ، جنبه اي از تاريخ را مي توان به مثابه يك رشته از جنگ هاتوصيف البته متناسب نمود با گفته فوق، صلح هميشه عنصري موقت و ناپايدار بوده است و به گفته يكي از مورخان در طي 3421 سال اخير كه تاريخ مكتوب در اختيار فقط 268 است سال آن بدون جنگ سپري شده است يعني كمتر از هشت درصد از سال هايي كه بشر قادر به ثبت حوادث بوده، كشمكش هاي اجتماعي در آن مشاهده نشده است. انگيزه هاي جنگ در ميان كشورهاي متجاوز همان است كه از صفات منفي آدميان سرچشمه مي گيرد، مانند سلطه گري، مال اندوزي، ستيزه جويي و استكبار و در ميان كشورهايي كه مورد تجاوز قرار مي گيرند هدف، دفاع از شرف، حيثيت، آرمان ها و آرزوهاي آن جامعه است. آسيبشناسي جنگ تمام اتفاقات نامطلوب و ديگر اتفاقات بي شمار كه در جهت زيان آوردن به ميراث فرهنگي، دست به يكديگر مي دهند عوامل مخل ناميده مي شوند. هر عامل مخل، في نفسه در نظام ايستائي و تعادل مجموعه اثر هنري و تاريخي تغييراتي را باعث مي شود، تغييراتي كه از مرزي كه بگذرند موجب عدم تعادل هايي در توده اثر مي شود و از خود علائمي بجا مي گذارد كه آسيب يا عارضه ناميده مي شوند. عارضه، تظاهر خارجي و محسوس عدم تعادل ها مي باشد. عارضه ها، به صورت تغيير شكل ها و يا ترك ها و يا تواما در اثر ظاهر مي شوند. با شناخت عوامل مخل مي توان راه حل هاي متفاوتي يافت و نوع درمان را انتخاب نمود. در طبقه بندي عوامل مخل، جنگ به عنوان يك عامل بيروني، اجتماعي و سريع ( آني ) به شمارمي رود. در زمان بحران جنگ، نوع سلاحها و تاكتيكهاي تخريب از عوامل اصلي وموثر آسيبرسان به ميراث فرهنگي هستند. اما محدوديت هاي موجود در يك كشورمانند ضعف مادي و تكنولوژيكي، معذورات فرهنگي و مقرراتي و ضعف مديريتي هم مي تواند موجب تشديد خسارت وآسيبهاي ناشي از جنگ شود. تجارب كشورها در رابطه با حفظ ميراث فرهنگي در زمان جنگ در طول تاريخ، ملل پيروز يا شكست خورده از جنگ ها با هر پايه تمدن به تناسب توانايي و شرايط، از ميراث فرهنگي خود دفاع نمودند. در اين رابطه نزديك ترين جنگ به زمان ما و از نظر وسعت و گستردگي تخريب، مي توان به جنگ هاي جهاني اول و دوم اشاره نمود كه كشورهاي مختلفي در آن درگير جنگ هاي بودند ديگري نيز به وقوع پيوسته اند كه ملت ها به گونه هاي متفاوت با آن برخورد كرده اند. در هر حال اين كشورها، سعي كردند كه صدمات ناشي از واقعيات را در هر زمان و مكان كه ناگزير به رويارويي با آنها هستند، محدود كنند. آن ها از برنامه دفاع، حمايت از مجروحان، افراد غيرنظامي و اسراي جنگي فراتر رفته و اشياء شايسته توجه ويژه رانيز مورد حمايت قرار دادند. در اين قسمت به چند مورد از تجربيات كشورهاي مختلف اشاره مي شود: - 1 شوروي سابق مردم لنينگراد به شهر خود عشق مي ورزند و مشتاقند كه ميراث تاريخي آن را نگهداري كنند. پس از انقلاب دولت اكتبر 1917 شوروي دستورالعمل هايي در مورد نگهداشت ميراث فرهنگي و حفاظت بناهاي تاريخي صادر كرد. اين وظيفه مهم و پراهميت برعهده بخش موزه هاي كميسري آموزش ملي جمهوري روسيه و همچنين شوراهاي شهري و مقامات محلي كه بخش ها ياحوزه هاي بازرسي از آن خود براي حفاظت ابنيه داشتند، نهاده در شد روز 22 ژوئن 1941 آلمان نازي به اتحاد شوروي حمله كرد. مردم لنينگراد به صورتي سازمان يافته در برابر خبر آغاز كارزار از خود واكنش نشان دادند. تخليه اصولي اموال موزه اي و جمعيت غيرنظامي به درون كشور آغاز شد و نخستين اقدامات در جهت حفاظت شهر در برابر حملات هوايي دشمن صورت گرفت. از 22 ژوئن 1941 اداره بازرسي دولتي حفاظت ابنيه لنينگراد به طور اصولي به ايمن ساختن شهر در شرايط جنگي دست زد. نقشه هايي طرح شد تا بناها و پيكره هاي مشخصي حفاظت شوند و عمارات بلند را استتار يك كنند واحد مرمت خرابي ها با 150 عضو تشكيل شد. گنبد كليساي جامع اسحق قديس و گلدسته برج ناقوس قلعه پطرقديس و پولس قديس را با لايه اي رنگ استتار پوشاندند و گلدسته هاي قلعه مهندسان و عمارت درياداري به زير پوشش برده شدند. مجسمه معروف پطركبير (سوار مفرغين ) در ميدان سنا، كه اثر اتين فالكونه است و پيكره نيكلاي اول اثر پ. كلوت با كيسه هاي شن پوشانده و سپس تخته كوبي شدند. تنديس هاي ديگري مانند پيكره پطر كبير اثر راسترلي مهتر، پدر معمار كاخ زمستاني، واقع در قلعه مهندسان و مجسمه اسبها اثر كلوت كه زينت بخش پل آنيچكوف بر مجتمع نوسكي است از پايه خود پياده و در گودال هاي داراي حفاظ كافي قرار داده شدند. هر دو روش موفقيت آميز بودند و پيكره ها سالم در ماندند نيمه سپتامبر، دشمن به پاولووسك، پوشكين و پترهوف نزديك مي شد. تخليه اشياء فرهنگي هنوز در كاخ - موزه ها ادامه داشت، گو اينكه تا ماه ژوئيه همه آثارنخبه به مناطق ولگا و سيبري برده شده بودند. كوشك هاي برهنه و بناهاي تهي شده درون پارك ها تخته كوبي تنديس هاي شده، پارك ها وكاخ ها در باغ ها مدفون يا در زيرزمين هاي مستحكم انباشته شده بودند. در روز 17 سپتامبر رابطه لنينگراد با جهان قطع و محاصره 900 روزه آن آغاز شد. حفاظتگران، مدارك جزييات تخليه و طرح هاي نشان دهنده محل اختصاصي پيكره ها در پارك ها و زيرزمين ها را تهيه نمودند. كاركنان موزه هاي منطقه در تمام مدت محاصره لنينگراد در كليساي جامع اسحق قديس به سر بردند و اوقات خود را به محفوظ داشتن گنجينه سپرده شده به خود گذراندند. - 2 ايتالياآثار تاريخي ايتاليا يكي از عوامل وحدت ملي اين كشور است. اين آثار پلي است ميان گذشته، حال و آينده اين كشور و همانطوري كه آثار شعراي ايتاليا مانند دانته و... باعث انسجام بيشتر اقوام مختلف ايتاليامي گرديد، معماري، نقاشي، مجسمه سازي و.. اين كشور نيز عامل پيوند و همبستگي بيشتر ملتي است كه با مذاهب و اقوام مختلف در ايتاليا زندگي مي كنند. از همين رو اين آثار از ديدگاه مردم ايتاليا جايگاه والا و مهمي را همين داراست تعلق خاطر، موجب ماندگاري اين آثار در طي تاريخ پرفراز و نشيب اين كشور گرديده است و حتي از بعد اقتصادي نيز موجب جلب توريسم و تامين ارز براي كشور ايتاليا شده است. - 1 عليرغم فشارهاي مالي ناشي از جنگ تامين بودجه براي اجراي طرح هاي حفاظتي از سوي دولت و مردم ايتاليا، نشانگر ميزان اهميتي است كه به ميراث فرهنگي و باستاني كشور قائل هستند. نمونه اي از اين طرح هاي حفاظتي، نگهداري تابلوي آخرين شام اثر لئوناردو داوينچي است كه به صورت فرسك در كليساي سنتاماريا دلاگراتسيا (GRAZIE DELLA. SM) قرار داشته است. پيش گيري هاي لازمه جهت حفظ اثر داوينچي و حفظ ديوار از صدمات احتمالي به وسيله كيسه هاي شن و ديگر امكانات باعث شد تا اين اثر نجات يابد. - 2 تدوين شناسنامه آثار تاريخي و باستاني تهيه عكس رولوه ضبط اطلاعات تاريخي و... توسط مردم و ارگان هاي دولتي موجب شد كه پس از بروز حوادث، مرمت اينگونه آثار آسان گردد. ادامه دارد