Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750702-6060S1

Date of Document: 1996-09-23

اين بيماري هم خطرناك است هر فردي ممكن است به اين بيماري مبتلا شود اما در برخي گروهها (اصطلاحاگروههاي پرخطر ) بيشتر ديده مي شود دكتر شراره قاضي زاده: اگر فردي در گروه پرخطر قرار دارد و به هپاتيت مبتلانشده است بايد به پزشك مراجعه كند اشاره: هپاتيت ب گونه اي بيماري كبدي است كه به وسيله ويروسي به همين نام ايجاد اين مي شود نوع هپاتيت مي تواند به اشكال حاد يا مزمن فرد راگرفتار كند. راه انتقال آن از طريق تزريق و تماس جنسي است. راه عمده انتقال بيماري در ايران از مادر آلوده به نوزاد است و شايد بتوان گفت: به اندازه ايدز مورد توجه قرار نگرفته است. شيوع هپاتيت قابل مقايسه با ايدز نيست و خيلي بيشتر است اين در حاليست كه حجم كار انجام شده در مورد ايدز بسيار بيشتر است بطور مثال ما در كشورخود كميته كشوري ايدز داريم ولي چنين كميته اي در مورد هپاتيت فعاليت نمي كند. نود درصد افرادي كه با اين ويروس تماس پيدا مي كنند بهبود يافته، در برابرآن ايمن مي شوند. ولي ده درصد تبديل به ناقل مي شوند و درصدي از ناقلين گرفتار نوعي بيماري كبدي به نام هپاتيت ب مزمن و سرطان كبد مي شوند. درمان قطعي براي هپاتيت ب مزمن وجود ندارد، اما دارويي به نام اينترفرون مي تواند در 50 درصد موارد جلوي پيشرفت بيماري را بگيرد. اينترفرونها پروتئين هايي هستند كه به وسيله سلولهاي مختلفي در بدن در پاسخ به تحريكاتي مانند وجود سلولهاي بيگانه (از جمله سلولهاي سرطاني ) باكتريها، و ويروسها توليد مي شود. اينترفرونها در درمان بيماريهاي گوناگوني از كمبودهاي ايمني مادرزادي و اكتسابي تا انواع مشخصي از سرطانها كاربردموثر دارند. براي آشنايي بيشتر با اين ويروس ( هپاتيت ) و جلوگيري از بروز حوادث ناگوار در جامعه به ديدار پزشكان درمانگاه هپاتيت سازمان انتقال خون ايران رفتيم وضمن يك گفتگوي طولاني و چند روزه با دكترعلويان، دكتر اختري، دكتر دكتر نبي زاده، حميدپور و دكتر قاضي زاده گزارشي از وضعيت بيماران هپاتيتي و مشكلات دارويي آنان نيز تهيه كرديم كه مي خوانيد. هپاتيت ب؟ چيست دكترمجتبي اختري پزشك درمانگاه هپاتيت سازمان انتقال خون ايران درباره اين بيماري مي گويد: هپاتيت ب يك بيماري شايع است كه در موارد حاد با علائمي از قبيل: تهوع، دل درد، بي اشتهايي و تب همراه است. متاسفانه اكثر موارد بدون علامت بوده و افراد حامل ويروس از وجود آن در بدن خود آگاهي ندارند. بيشتر افراد مبتلا به هپاتيت ب سلامت خود را باز مي يابند; اما در بعضي افراد حالات شديد و كشنده هم ديده شده است. ويروس هپاتيت ب عمدتا در خون است و معمولا از راه خون يا فراورده هاي خوني تهيه شده از افراد آلوده به ديگران منتقل مي شود: - استفاده مشترك از سر سوزن و سرنگ. - ورود خون آلوده به ويروس به داخل زخم باز، دهان، چشم، بيني، مقعد، مهبل يا آلت تناسلي مذكر. احتمال انتقال ويروس از راه تزريق خون و فرآورده هاي خوني در ايران ناچيز است; زيرا امروزه تمامي خونهاي اهدايي در كشور از نظر وجود ويروس هپاتيت ب آزمايش مي شوند و در صورت منفي بودن مورد استفاده قرار اين مي گيرند امر به عهده سازمان انتقال خون ايران است. همچنين، ويروس هپاتيت ب در ديگر مايعات بدن مانند بزاق، ترشحات مهبل و شير وجود دارد. بنابر اين احتمال سرايت بيماري از راه تماس هاي بدني بسيار نزديك مانند آميزش جنسي وجود دارد. زن باردار ممكن است بيماري را به فرزند خود منتقل هپاتيت كند ب از راه هوا (عطسه و سرفه ) يا نشستن در كنار بيمار مبتلا منتقل سرايت نمي شود از طريق ادرار و مدفوع اثبات نشده است. وي مي افزايد: هر فردي ممكن است به هپاتيت ب مبتلا شود. اما در برخي گروهها (اصطلاحاگروههاي پرخطر ) بيشتر ديده مي شود. اين گروهها عبارتند از: ساكنان مناطقي خاص كه عفونت هپاتيت ب در آنجا شيوع زيادي دارد مانند آسياي جنوبي ونواحي جنوبي صحرا در آفريقا، بيماران عقبمانده ذهني كه در موسسات خاص نگهداري مي شوند، معتادان به مواد مخدر تزريقي كه از سرنگ و سر سوزن مشترك استفاده مي كنند، بيماران مبتلا به نارسايي كليه كه از دستگاه همودياليز استفاده مي كنند، افرادي كه مكررا از خون و فرآورده هاي خوني استفاده مي كرده اند (پيش از آنكه تمامي خونهاي اهدايي از نظر هپاتيت ب آزمايش شوند ) و، كاركنان گروه پزشكي كه مكررا با خون و فرآورده هاي خوني سر و كار دارند. از دكتر سهيلا حميدپور، چگونه مي پرسم، مي توان فهميد چه افرادي مبتلا به هپاتيت؟ هستند وي مي گويد: فرد بايد به پزشك مراجعه و با او مشورت اگر كند فردي در گروههاي پرخطرقرار دارد، بهتر است آزمايش هپاتيت ب را انجام دهد. اگر يكي از اعضاي خانواده يافردي كه با او تماس نزديك دارد مبتلا به هپاتيت ب است يا سابقه ابتلاي به اين بيماري را دارد، از طريق آزمايش خون مي توان فهميد كه آيا ويروس درخون فردي در حال حاضر وجوددارد يا اينكه در گذشته به هپاتيت مبتلا شده است. بيشترمردم پس از اولين آلودگي با ويروس هپاتيت ب نسبت به آن ايمني پيدا مي كنند و به اين ترتيب از خطر ابتلاي مجدد بركنار مي مانند. به گفته دكتر حميدپور، بيشترافرادي كه به هپاتيت ب مبتلامي شوند، براي مدت مديدي ناقل ويروس نمي شوند و ويروس درخون آنان وجود ندارد; اما پنج تا ده درصد كساني كه با ويروس آلوده مي شوند، ويروس در خون آنان براي ساليان متمادي و حتي تا پايان عمر باقي مي ماند و اين افراد را اصطلاحاناقل مي نامند. در ايران حدود 3 درصد افراد جامعه ناقل ويروس هپاتيت ب هستند. افرادي كه در گروههاي پرخطر جاي مي گيرند، احتمال بيشتري وجود دارد كه ناقل شوند. بسياري از افراد ناقل هپاتيت ب بيمار نيستند، اگرچه ويروس در خون آنان وجود دارد. حتي شايد آنان از اين موضوع آگاهي نداشته باشند. برخي از ناقلين پس از سالها گرفتار بيماري كبدي يا سرطان كبد مي شوند. در اين افراد آنزيم هاي كبدي افزايش مي يابند و سلولهاي كبدي تخريب مي شوند. اين حالت را اصطلاحاهپاتيت ب مزمن مي نامند و كاربرد اينترفرون آلفا در اين بيماران مفيد است. اينترفرون تنها درمان شناخته شده، موثر و پذيرفته شده براي هپاتيت ب مزمن است. مي توان پيشگيري دكترشراره؟ كرد قاضي زاده يگانه راه پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي عفوني از جمله هپاتيت ب را رعايت بهداشت مي داند: از طريق رعايت اصول بهداشتي امكان سرايت ويروس از فرد مبتلا يا ناقل سالم به داخل جريان خون فرد ديگر از بين مي رود. وي مي افزايد: مهمترين اصول بهداشتي عبارتند از: - 1 شستشوي مكرر دستها به ويژه اگر با خون آلوده مي شوند. - 2 كار و زندگي در يك محيطتميز. - 3 از وسايل شخصي ديگران مانند مسواك و حوله و ماشين ريش تراش يا تيغ استفاده نكنيد. واكسن هپاتيت ب بهترين وسيله ايمني براي گروههاي پرخطر و افرادي است كه تماس نزديك با بيماران ناقل هپاتيت ب دارند، اين واكسن موثر و بدون خطر اگر است فردي در گروه پرخطر قرار دارد و به هپاتيت مبتلانشده است بايد به پزشك مراجعه كند. سه بار تجويز واكسن در يك دوره شش ماهه مورد نياز است تا ايمني كامل ايجاد شود. اگر يكي از زوجين ناقل ويروس هپاتيت ب است، علاوه بر تزريق واكسن براي همسر او، بهتر است هنگام آميزش جنسي ازكاندوم استفاده شود; مگر اينكه تصميم به بچه دار شدن داشته باشند. قابل ذكر است كه خوشبختانه احتمال انتقال ويروس از يك همسر ناقل به غيرمبتلا خيلي كم است. وي ادامه مي دهد: زنان باردار بهتر است از كاركردن در محيطهايي با احتمال سرايت بالا، خودداري كنند. زناني كه در چنين محيطهايي كار مي كنند و تصميم به بارداري دارند، بايد نوبت هاي ايمن سازي را پيش از باردار شدن كامل كنند. زنان بارداري كه در گروههاي پرخطر قرار دارند يا همسران آنان ناقل ويروس هپاتيت ب هستند بايد هنگام بارداري آزمايش شوند. اگر اين زنان ناقل بودند، بايد نوزادان آنها بلافاصله پس از بدنيا آمدن واكسينه شوند تا احتمال عفونت با ويروس هپاتيت ب كاهش يابد. دكتر اختري در ادامه، از كاربرد علمي داروي اينترفرون كه متاسفانه در كشور ما كمياباست، مي گويد: اينترفرونهابخشي از يك نظام فيزيولوژيكي پيچيده هستند كه از طريق تعامل با ساير عوامل تنظيم كننده مانند هورمونها و عوامل رشد برروي كاركرد بدن انسان تاثير مي گذارند و منجر به ساز وكارهاي دفاعي در برابر ويروسهاو سلولهاي سرطاني مي شوند. فعاليت اينترفرونها به نوع آنها، نوع سرطان و نوع عفونت ويروسي بستگي دارد. سه نوع اصلي اينترفرون شناخته شده اند: آلفا، بتا و گاما. اين اينترفرونها اثرات مستقيم ضد ويروسي داشته، داراي توانايي تحريك نظام دفاعي بدن اثرات هستند ضد ويروسي آنها شامل مهار تكثير ويروس و مهار ساخت پروتئين و بلوغ و رها شدن ويروس از سلولهاي آلوده است. اثرات تحريك نظام دفاعي بدن شامل تقويت و تحريك برخي از رده هاي گلبولهاي سفيد است. وي مي افزايد: اينترفرون از آلفا، ميان سه اينترفرون موجود، داراي بيشترين تاثير در هپاتيت مزمن فعال است و اينترفرون تنها درمان موثر و پذيرفته شده براي هپاتيت ب مزمن است. دكتر اختري ادامه مي دهد: مشكلات كبدي ايجاد شده درهپاتيت ب مزمن بيشتر ناشي از واكنشهاي ايمني است. مطالعات نشان داده كه بيماران مبتلا به هپاتيت ب مزمن داراي نقص توانايي توليد اينترفرون هستند و تجويز اينترفرون بر اين پايه زيست شناختي منجر به تصحيح نقص مذكور مي شود. در بيماران مبتلا به هپاتيت ب مزمن كه به درمان با اينترفرون آلفا پاسخ مي دهند، چندين مرحله وجود دارد: - 1 در مرحله اول ماده ژنتيكي ويروس به سرعت كاهش مي يابدو معمولا سطح آنزيم هاي كبدي نيز پايين مي آيد. اين اثرات به علت فعاليت مستقيم ضدويروسي اينترفرون آلفا است. - 2 سطح آنزيم هاي كبدي دو تا سه ماه پس از شروع درمان بالا مي رود كه به علت ساز و كارهاي ايمني است. پژوهشگران دريافته اند كه اينترفرونها سبب مي شوند تا گلبولهاي سفيد بتوانند سلولهاي آلوده به ويروس را شناسايي كرده، به آنها حمله كنند وآنها را از بين ببرند. اينترفرون آلفا موجب تحريك انواعي مختلف ازسلولهاي مسئول نظام دفاعي بدن مي شود. دكتر اختري در مورد اين كه آيا داروي اينترفرون آلفابي 2 (b lfa- Interferona) كاربرد اثبات شده در محافل معتبر پزشكي جهان دارد يانه، مي گويد: نوعي اينترفرون آلفا به نام اينترفرون آلفابي 2به كمك روشهاي نوتركيب توليد شده كه كاربرد وسيع و شناخته شده در درمان هپاتيت ب مزمن كاربرد دارد اين دارو در هپاتيت مزمن جنبه پژوهشي نداشته، بلكه محافل معتبر پزشكي جهان آن را به عنوان دارويي موثر و پذيرفته شده نتايج مي شناسند درمان با اينترفرون آلفابي 2در بيماران هپاتيت ب مزمن در مراكزدرماني معتبر دنيا نشان داده كه تكثير ويروس در حدود 40 درصد بيماران متوقف مي شود و حتي در 10 درصد بيماران آنتي ژن ويروس را نمي توان پيدا كرد. نكته جالب اين كه طول عمر بيماراني كه با اينترفرون درمان شده اند و پاسخ به درمان نيز نداشته اند بيشتر از طول عمر بيماراني است كه با اينترفرون درمان نشده اند. دكترفريده نبي زاده يكي ديگر از پزشكان درمانگاه هپاتيت مي گويد: براي جلوگيري از شيوع اين بيماري بهتر است كودكان را از بدو تولد واكسينه كرد. وي مي افزايد: طرح توليد واكسن هپاتيت -ب به روش مهندسي ژنتيك با همكاري كارشناسان ايران و كوبا درانستيتوپاستورايران در دست اجراست. رئيس انستيتو پاستور ايران قول داده است در ماههاي آينده نمونه هايي از اين واكسن ها كه آزمايش شده، به جامعه پزشكي معرفي شود. هپاتيت موضوعي قابل تامل براي ديدار با چندتن ازبيماران درحال بيوپسي كبد (نمونه برداري از كبد ) توسط تيم پزشكي مستقر در سازمان انتقال خون ايران، با يكي از آنها گفت وگو مي كنم: وي در مورد اين نسبتااطلاعات بيماري، كافي و به روز دارد: براساس تحقيقات سازمان بهداشت هرساله جهاني، يك ميليون نفر دراثر ابتلا به بيماري هپاتيت -ب مي ميرند. وي ادامه مي دهد: طبق براوردها حدود 300 ميليون نفر در جهان ويروس هپاتيت -ب را در خود دارند. وي كه از گفتن نام خود امتناع مي كند، مي افزايد: هپاتيت -ب پس از بيماري هاي سل و مالاريا شايع ترين بيماري عفوني و مسري است و بيشترين موارد مرگ و مير را در ميان بيماري هاي مسري پس از اين دو بيماري دارد. بزرگترين عامل انتقال اين ويروس در بزرگسالان ازطريق مقاربت است و بيش از 50 درصد بيماران كشورهاي صنعتي از همين طريق مبتلا مي شوند. وي مي افزايد: چون ويروس هپاتيت ب علايم خاصي ندارد، بنابراين تمامي افراد جامعه در خطر اين بيماري قرار دارند; بخصوص زنان و كودكاني كه ازسوي زنان مبتلا به اين بيماري به دنيا مي آيند. انجمن حمايت از بيماران كبدي ضروري است بيمار يادشده فوق از مسئولين مي خواهد انجمني تحت عنوان حمايت از بيماران كبدي تاسيس كنند: در ديگر كشورها اكثر افراد مبتلا به بيماريهاي خاص مورد حمايت قرار مي گيرند. اين درحالي است كه در كشورمان بسياري از افراد مبتلا به بيماريهاي خاص به علت ناتواني اقتصادي قادر به تهيه دارو نيستند. بيمار ديگري، در اينجا حرف او را پي مي گيرد: براي حل اين مشكل در جامعه نياز به يك همت همگاني است; بخصوص حمايت دولت وافراد خير و نيكوكار. از دكتر علويان عضو هيات علمي دانشگاه ومسئول تيم پزشكي مستقر در درمانگاه هپاتيت سازمان انتقال خون پيرامون بيماري زردي ( يرقان ) مي پرسم. وي مي گويد: تجمع يك ماده موسوم به بيلي روبين در پوست و سفيدي چشم را زردي ( يرقان ) مي گويند. - تاثير واكسن هپاتيت -ب چقدر اگر؟ است هر سه نوبت واكسن هپاتيت -ب به فواصل منظم زده شودتا 80 الي 90 درصد شخص را در برابر ابتلا به هپاتيت -ب به مدت 5 سال ايمن مي كند. - آيا واكسن هپاتيت -ب را مي توان در دوران بارداري تزريق؟ كرد در مواقع لزوم مي توان در دوران حاملگي نيز واكسن هپاتيت -ب را زدو تقريبا هيچ اثر بدي روي جنين ندارد. از دكتر علويان مي پرسيم: چه نكاتي را بايد در درمان هپاتيت -ب ؟ رعايت كرد اين بيماري در اكثر موارد خفيف و يا بدون علامت است و خودبخودبهبود مي يابد. درموارد علامت دار و مشخص بيماري بايد نكات زير رارعايت كرد: - 1 برحسب شدت ناراحتي استراحت بجز كنيد موارد شديد بيماري (كه بايددر بيمارستان بستري و درمان شوند ) نياز به استراحت مطلق نبوده و بيمار مي تواند به دستشويي و ياحمام برود. - 2 به دليل عدم تحمل بيمار وامكان تشديد تهوع و غذاهاي استفراغ چرب كمتر مصرف شود. - 3 غذاي باب طبع بيمار تهيه كرده و هر زمان كه مايل غذايي بود مناسب به اوبدهيد- 40 مصرف مواد غذايي حاوي كربوهيدرات (نظير كمپوت سرد عسل، خرما ) رامختصري افزايش دهيد. - 5 از مصرف مشروبات الكلي جدا خودداري كنيد. - 6 در صورت لزوم فقط باتجويز و نظر پزشك از داروها استفاده كنيد. - 7 در صورتي كه از قرص هاي جلوگيري از حاملگي استفاده مي كنيد تا حصول بهبودي مصرف آنها را قطع كنيد. - 8 پس ازبهبودي ونيز 6 ماه و يك سال جهت بعد معاينه و بررسي هاي آزمايشگاهي به پزشك خود مراجعه كنيد. ادامه دارد