Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750702-6043S1

Date of Document: 1996-09-23

خانه ام ابري است گزارشي از بزرگداشت يكصدمين سال تولد نيما يوشيج نيما: چيزهايي كه قابل تحسين و توجه عموم واقع مي شونداغلب اين طور اتفاق افتاده است كه روز قبل بالعموم آنها را رد و تكذيب كرده اند فدريكو مايور: نيمامسير ضروري و غيرقابل اجتناب درك فرهنگ ايران درروزگار معاصر و در عهد تجدداست بزرگداشت يكصدمين سال تولد نيما يوشيج با برگزاري روز 3 سخنراني انتشار دو كتاب و بازديد مدعوين مراسم از زادگاه نيما روز 28 شهريور پايان يافت. اولين اقدامات بنابه گفته مسئولين برگزاركننده به دنبال بزرگداشت، پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران براي ثبت صدمين سال تولد نيما در فهرست مشاهير علم و ادب يونسكو و تصويب آن در بيست وهشتمين اجلاس كنفرانس عمومي يونسكو، فعاليتهاي كميسيون ملي يونسكو در ايران از 18 ماه پيش با تشكيل كميته هماهنگي و برنامه ريزي آغاز شد. اين كميته كه در آن ازجمله آقايان دكتر عطاءالله موسوي مهاجراني، گرمارودي و سيروس طاهباز شركت داشتند پس ازارسال اطلاعيه فراخوان مقاله در 20 كشور جهان به بررسي مقاله 110 ارائه شده پرداخته و 57 مقاله را از آن ميان تائيد كرده است. زمان برگزاري گردهمايي از چندماه قبل، شهريورماه ذكر شده بود، اما تاريخ دقيق گردهمايي و سفر به زادگاه نيما، چهارشنبه 21 شهريور به رسانه ها اعلام شد. پوسترهاي طراحي شده نيز در روزهاي برگزاري گردهمايي يعني از 24 شهريور به بعد دراختيار كتابفروشيهاي روبه روي دانشگاه تهران و بعضي از نقاط ديگر، قرار همچنين گرفت انتظاري كه از صدا و سيما براي دادن پوشش خبري مناسب وجود داشت، برآورده نشد. همين تبليغات ناكافي باعث شد تا بسياري از علاقه مندان در جريان برگزاري مراسم قرار موسوي نگيرند گرمارودي، دبير گردهمايي نيز در يكي از جلسات در همين خصوص از برخورد ضعيف رسانه ها نسبت به اين امر اظهار تاسف كرد. افتتاح گردهمايي وجلسات سخنراني صبح روز 24 شهريور دردانشگاه هنر تهران گردهمايي بزرگداشت نيما افتتاح شد. در مراسم افتتاحيه آقاي شجاعي فر به نمايندگي ازطرف آقاي هاشمي گلپايگاني، وزير آموزش عالي به سخنراني پرداخت و سپس پيام فدريكو مايور، دبيركل يونسكو قرائت شد و بالاخره دكتر عطاءالله مهاجراني، معاون حقوقي و پارلماني رئيس جمهور سخنراني كرد. جلسات سخنراني از بعدازظهر همين روز آغاز شد و با انجام نزديك به چهل سخنراني بعدازظهر 26 شهريور پايان يافت. ازجمله نكات جالبتوجه سخنرانيها، يكي شركت فعال ونسبتا گسترده، مازني ها درارائه مقالات بود كه البته محتواي اغلب اين مقالات را نيز رابطه نيما با محيط روستايي و يا زبان زادوبومي اش تشكيل مي داد. نكته مهم ديگر شركت 3 ميهمان خارجي ( كلياشتورنيا از روسيه - يان ريچارد، از فرانسه - گل رخسار صفي يوا، از تاجيكستان )در گردهمايي بود كه قلت تعداد آنان نشان از محدود بودن امكانات برگزاركنندگان داشت، ضمن اينكه از ميان اين سه تن، خانم كلياشتورنيا بيشترين آشنايي را با نيما و شعر معاصر ايران داشت و در اين زمينه قبلا تحقيقاتي را انجام داده و مقالاتي منتشر كرده بود. و نكته ء ديگر آنكه درخصوص جلسات سخنرانيها، عدم حضور اغلب شاعران و پويندگان شعر نيمايي بود، بخصوص كساني كه در زمينه شعر نيما و نيمايي مقالات يا كتابهايي نوشته اند. گزيده اي از سخنرانيها .فدريكو مايور: . بزرگداشت يكصدمين سالگشت تولدنيمايوشيج فرصتي است تا ازگذر تامل در شان و جايگاه او در شعر معاصر، موقعيت كنوني ادب پارسي را نيزدريابيم. نيما مسير ضروري وغيرقابل اجتناب درك فرهنگ ايران در روزگار معاصر و درعهد تجدد است... به مناسبت برگزاري يكصدمين سالگردتولدنيما يوشيج، خرسندم نقش مهم ادبيات - بخصوص شعر - رادر زندگي و هويت فرهنگي يك ملت يادآور شوم و سر زندگي و درك شاعرانه اي را كه طي هزاران سال همواره نزد ايرانيان و ساير ملل پارسي زبان وجود داشته است، ارج نهم. عطاءالله مهاجراني: . قطعه افسانه بدون شناخت نيماممكن نيست و بايد بدانيم نيما انساني بود كه حوزه زندگي خود را در حيطه حقيقت و نه در حيطه ابزار واشياء گسترش مي داد... همزباني و همدلي با مردم نيز رمز بقا و درخشندگي افسانه است. نيما درافسانه شاعري متعهد است و با مطرح كردن عشق و آزادي و حقيقت و مهر، در برابر استبداد مي ايستد و از مقاومت سخن مي گويد. دكتر اسماعيل حاكي: . دراين سالها بزرگترين بدعت نيما تصرف در اوزان شعرفارسي بود... نيما درحقيقت راهگشاي هر نوع تجدد در شعر امروز است و بسياري از نقصهايش را نيز مي توان به اين ابتكار جسارت آميزش شاعري بخشيد كه حق دارد دنيايي بيافريند برتر از اين دنيا، چرا نتواند براي آفرينشهاي تازه و بي سابقه خويش قالبهاي تازه و بي سابقه ابداع؟ كند . دكتر تقي پور نامداريان: . شعر كلاسيك فارسي به سببعدم دخالت ناخودآگاهي درپديد آمدن آن، فاقد ابهام است و جدا از غزلهاي عرفاني، ابهام شاعرانه باكوشش نيما بود كه در شعرفارسي راه يافت. بنابراين پرسش معني اين شعر؟ چيست در مورد شعر نيما ناشي از تقصيرهاي لفظي و معنوي نيست، بلكه ناشي از احساس وجود معني يا انديشه اي است كه گمان مي رود در زير عينيتي كه در شعر به نمايش درآمده است، كتمان شده باشد. در نتيجه براي كشف معني يا معاني ممكن شعر نيما بايد به تاويل آن پرداخت. دكتر منصور ثروت: ديگرشاعر بايد در محيط و اشياءحلول كند تا كار وي صرفاتكراري از آنچه كه ديگران گفته اند اين نباشد ويژگي به نظر نيما سبب مي گردد كه قواي ذهني شاعر بيش از پيش قوت گرفته، به اوج برسد تا آنجا كه شاعر خود را در جهان و جهان را در خود مستحيل سازد كه سرانجام آن جهان بودن يا جهان شدن است. بدين ترتيب شاعر مي تواند آثاري متفاوت از ديگران بسازد، آثاري كه آيندگان نيز آنها را ارزشمند و قابل تعمق بيابند، آثاري كه در تاريخ ثبت شود. حمزه رفيعي نژاد: نيما با توجه به توانايي و گسترش واژه طبري، به تهيه و تدوين لغتنامه طبري مبادرت ورزيد. ميزان علاقه مندي او به ريشه يابي زبان طبري تا حدي است كه نه تنها واژه هاي محاوره اي موجود را تهيه مي كند بلكه ريشه لغات را با وسعت نظر و حوصله در ادبيات كهن مازندران پيدا مي نمايد. وراكليا شتورنيا: از ميان كساني كه شعر و زندگي نيما را به زبان روسي بررسي كرده اند مي توان ژاله اصفهاني، رستم آقازاده علي اف، و گوسينوف را نام برد. من نيز به نوبه خود 25 سال پيش تحقيق درباره شعر نيما را آغاز كردم، تلاش داشته ام براي روس زبانها روشن كنم چرا نيما، كه فهم اشعار او براي ايرانيان هم دشوار بود، پدر شعر نو و پايه گذار شيوه تازه ادبي شده. نيما عقيده داشت كه شاعر بايد محيط قرن خود، محيط تاريخي و ادبي را احساس و آن را در شعر خود منعكس كند. او بر اين عقيده بود كه شاعر بايدديد تازه داشته باشد و اين ديد را بابافت تازه و نو به دنيا عرضه كند، به همين جهت وي عروض آزاد را براي شعر نو پديد آورد. موسي اكرمي: نيما در وضعيتي از جامعه ايران زاده شد كه شباهت بسيار با دوره تولد و رشد رمانتيسم در فرانسه داشت: اشرافيت كهن زير ضربه هاي اجتماعي - فكري جديد ناشي از مشروطيت قرار گرفته بود و نويسندگان، شاعران و صاحبان انديشه هاي اجتماعي - سياسي با گروههاي اجتماعي وابسته به خود، به سوي ايجاد نظم نوين حركت مي كردند. در چنين موقعيتي نيما از رمانتيسم فرانسه تاثيري به هنگام پذيرفت و سپس با تجربه اندوزي و پختگي بيشتر، هم از رمانتيسم دور شد و به سوي سمبوليسمي خاص خويش حركت كرد و هم به درك ژرفتري از قافيه، قالب و وزن دست وي يافت با ايجاد تحول در قالب شعر، آن را در خدمت مفاهيم و موضوعات نوين قرار داد. دعوتهاي شفاهي از جمله كساني كه نام او در فهرست سخنرانان آورده شده بود، اما سخنراني وي انجام نشد، دكتر ضياد موحد، شاعر و محقق ادبي بود. در تماسي كه با وي درخصوص عدم حضور در گردهمايي گرفته شد، دكتر موحد گفت: من مقاله اي براي كميته نفرستاده بودم وفقط در تماس تلفني كه چند روز قبل از شروع گردهمايي با من گرفته شد، گفته بودم كه حرفهايي درباره تاثير نيما بر زبان شعر پس از خود، دارم اما هيچ قولي براي انجام سخنراني نداده بودم و حتي تا روز قبل از برگزاري از اينكه تاريخ و ساعت مشخصي را براي من تعيين كرده اند، بي خبر من بودم فقط روز قبل از برگزاري، تلفني از اين وقت سخنراني مطلع شدم. اما اينكه چرا شركت نكردم چند دليل داشت: اول اينكه وقتي مي خواهند از افراد مشخصي براي حضور در كنگره اي دعوت كنند، به اطلاعيه عمومي اكتفا نمي كنند و براي آن افراد، از طرف يك مقام مسئول، دعوتنامه رسمي فرستاده مي شود، كه اين كار نه درباره من - و تا آنجا كه مي دانم - نه درباره شاعران و شاگردان نيما انجام نشده بود. ديگر اينكه وقتي راجع به شركت شاگردان نيما در اين بزرگداشت سوال كردم، فهميدم كه هيچكدام از آنها حضور نخواهند داشت. همچنين براي من حتي درست معلوم نبود كه برگزاركنندگان بزرگداشت چه افراد يا ارگانهايي هستند. كميته اجرايي و بخصوص علمي گردهمايي نيز معرفي نشده علاوه بودند بر اينها تا آنجا كه من اطلاع دارم تبليغات خوبي هم براي اين مراسم انجام نشده و از خارج هم فقط 3 نفر دعوت شده بوده اند كه اگر واقعا قصد معرفي نيما به جهانيان و تجليل از او بود، بايستي افراد بيشتري دعوت مي شدند، آن هم كساني كه با شعر نيما آشنايي كافي داشته باشند و احيانا كارهاي او را ترجمه كرده باشند. خانم گل رخسار صفي يوا نيز در گفتگويي با خبرنامه نيما كه درطي روزهاي برگزاري توسط كميسيون ملي يونسكو منتشر درباره مي شد، كنگره چنين نظر داد: چندين سفر را براي اين سفر ردكردم تا به اينجا براي كنگره نيما بيايم. دوست داشتم كساني كه مي توانند مطالب جدي و خاطرمان ارائه دهند باشند، ولي متاسفانه جايشان را خالي ديدم و دل من نيز از غيبت آنها خالي ماند. يگانه چيزي كه ما را در اين دنياي پرشر و شور به هم مي پيوندد سخن است، سخن بايد از همه چيزهاي كوچك زندگي برتر باشد. يعني در اين كنگره نيز نيما بخت نكرد. نمايشگاه و انتشار كتاب در محل برگزاري گردهمايي مجموعه اي از دستنوشته ها، كتابها وتصاوير نيما براي تماشاي علاقه مندان تدارك ديده شده بود. در خلال روزهاي برگزاري نيز كتابشناسي نيما و مجموعه اسنادي درباره وي به كوشش علي مير انصاري منتشرشد. كتابدنيا خانه من است نيز با تاليف سيروس طاهباز در دست چاپ بود كه به موقع براي ارائه در كنگره، آماده نشد. در شب دوم برگزاري بزرگداشت نيما در بنياد فرش عربزاده به نام شعر نو، فرش نو مراسمي با حضور شخصيتهاي سياسي وفرهنگي، از جمله حجت الاسلام دكتر خاتمي مشاور فرهنگي رئيس جمهور، دكتر عطاءالله مهاجراني معاون حقوقي و پارلماني رياست جمهوري و غلامحسين كرباسچي شهردار تهران، برپا شد. مراسم بزرگداشت نيما با سفر ميهمانان گردهمايي در شهريور 27روز به نور و انجام شعرخواني و سخنراني در محمودآباد، ونيز بازديد از يوش، زادگاه نيما و برگزاري مراسمي در اين محل، به پايان رسيد.