Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750701-6010S1

Date of Document: 1996-09-22

جنگ پنهان ريشه هاي تهاجم - به مناسبت هفته دفاع مقدس - (قسمت چهارم ) امام خميني: دولت عراق از اول هم دولتي نبود. اينها مجلس هم ندارند، حالا خيال مي كنند اينها دولت هستند در سپتامبر 1979 برابر با شهريور 1358 كنفرانس سران جنبش غيرمتعهدها در هاوانا پايتخت كوبا برگزار شد. وزير خارجه وقت ايران در اين كنفرانس با صدام حسين ملاقات و گفتگو كرد. وي سپس با سعدون حمادي وزير خارجه عراق نيز به گفتگو نشست. در اين ملاقات كه به مدت دو ساعت انجام گرفت مسائل مورد علاقه دو كشور مطرح شد. همچنين مسائل مربوط به خوزستان و كردستان و تبليغات مطبوعاتي دو كشور نيز در چارچوب بحثها مورد بررسي قرار داده شد. ( ) 33 نتيجه اين گفتگوها به ظاهر حسن تفاهم بود و در 15 شهريور وزير خارجه ايران اعلام كرد كه به دعوت صدام وي حسين به ايران سفر خواهد كرد. ( ) 34 درباره اين پيشنهاد اگرچه سكوت شد و ظاهرا تكذيبگرديد، اما در هرحال نشان دهنده اميد به بهبودي روابط و حل مناقشات ازسوي عراق محسوب مي شد. آشكارسازي انگيزه هاي بعثيان در مهرماه 1358 انفجار مهيبي در قطار خرمشهر - تهران رخ داد كه خسارات و كشته هاي بسياري برجاي نهاد ( ) 35 اين انفجار از يكسو مي توانست به گروهكهاي ضدانقلاب داخلي نسبت داده اما شود درست در همان هنگام سفير عراق در لبنان اظهاراتي بيان كرد كه ارتباط غيرمستقيم دولت بعثي را با اين مسئله نشان مي داد. به گزارش خبرگزاري فرانسه، سفير عراق در لبنان، طي مصاحبه اي با روزنامه النهار، شرايط بهبود روابط ايران و عراق را تجديدنظر در موافقت نامه 1975 الجزيره اعلام كرد ( ) 36 مقامات ايران به ويژه وزير خارجه بلافاصله در برابر اين اظهارات عكس العمل نشان دادند، اما مسئله فقط سياسي نبود. يك روز بعد روزنامه ها خبر دادند كه عراق استحكامات مرزي خود با ايران را تقويت كرد ( ) 37 سپس در پي ادامه آشوبهاي جنوب ايران، و باتوجه به مدارك محسوس و نامحسوس رايزن فرهنگي عراق در خرمشهر به علت فعاليتهاي مشكوك از ايران اخراج شد. ماموران عراقي نيز دو تن از اعضاي نمايندگي كنسول ايران در بصره را برخلاف هرگونه عرف ديپلماتيكي بازداشت نمودند. ( ) 38 اين تحريكات در ايران صورت ديگري به خود گرفت كه هنوز در پرده ابهام باقي است. در همين روز، يعني 16 آبانماه عده اي مسلح به عنوان اعتراض به دخالتهاي عراق كنسولگري عراق در كرمانشاه را اشغال نمودند. منابع خبري همچنين خبر از حمله به خانه سركنسول عراق در خرمشهر دادند. ( ) 39 اقدام بعدي عراق، در پي تظاهرات مردم عراق برعليه سركوبگريهاي بعثيان انجام گرفت. صدام حسين اخراج عده زيادي از ايرانيان مقيم آن كشور و يا ايراني الاصل ها را آغاز كرد. ( ) 40 بدين ترتيب تحريكات و تحركات عراق برعليه دولت وقت و ملت و انقلاب ايران شدت بي سابقه اي يافت. درآذرماه 26 مهاجمان عراقي 5 پاسگاه مرزي را زير آتش گرفتند. ( ) 41 وزير خارجه وقت ايران در واكنش به اين حملات اعلام نمود كه مدارك مربوط به دخالتهاي نارواي عراق در امور ايران را تسليم شوراي انقلاب كرده است. شوراي انقلاب نيز بلافاصله با حضور سفير ايران در عراق، قطع رابطه سياسي ايران و عراق را مورد بررسي قرار داد. ( ) 42 مدتي بعد، مسئول پاسداران قصرشيرين اعلام كرد كه مرز ايران و عراق متشنج است. ( )چند 43 روز بعد فرمانده ژاندارمري كرمانشاه گفت كه مهاجم 35 در مرز ايران و عراق كشته شده اند. و همزمان با وي مسئول سپاه قصرشيرين از حمله مستقيم نيروهاي عراقي به خاك ايران خبر داد. ( ) 44 در 3 اسفند همين سال واقعه اي ديگر در خرمشهر رخ داد. در اين روز در محل سخنراني اعظم طالقاني واقع در پشت تالار خانه جوانان خرمشهر، بمبي قوي منفجر شد كه 7 كشته و نزديك به 30 تن مجروح برجاي نهاد. ( ) 45 به ناچار مقامات و سخنگويان نظام مجبور به موضعگيري تندتري شدند. آيت الله سيدعلي خامنه اي، در خطبه هاي نماز جمعه به سياستهاي جنگ افروزانه عراق به شدت حمله كرد و آن را ناشي از برافروخته شدن آتش مقدس اسلامي در آن سرزمين دانست. ( )در 46 روزهاي پاياني سال 1358 حملات موضعي مرزي و يا خرابكارانه ازسوي بعثيان ادامه داشت در 16 اسفند 7 لوله نفت و گاز خوزستان منفجر شد و در 19 اسفند، در مرزهاي غرب كشور، درگيري شديدي بين پاسداران و مهاجمين عراقي رخ داد. ( ) 47 عراق در اين ايام، علاوه بر فعاليتهاي نظامي، دست به عملي ديپلماتيك نيز زد و توسط وزارت امور خارجه اين كشور، دستور ترك ايران به سفيرعراق ابلاغ گرديد. دولت ايران نيزروابطخود را با دولت عراق به سطح كاردار تقليل داد. ( ) 48 تعطيلات سال 1359 را نيزايرانيان با اخبار تهاجمات عراق به پايان بردند. در 6 فروردين حمله مهاجمين به سه پاسگاه مرزي غرب كشور گزارش شد و در 9 فروردين 15 نفر در انفجار بازار خرمشهر مجروح شدند. اما خبر تكان دهنده در 18 فروردين منتشر گرديد. آيت الله صدر و خانواده اش در عراق دستگير و زنداني گرديدند و پانزده هزار ايراني از عراق رانده شدند. ( ) 49 در مهاجمان مرزها، عراقي به تاسيسات نفتي كرمانشاه حمله كردند و ارتش ايران براي مقابله با عراق به حال آماده باش درآمد. ( ) 50 سپس اعلام گرديد كه عراق خواستار خروج ايران از جزاير سه گانه خليج فارس شده است. ( ) 51 چند روز بعد آيت الله دكتر بهشتي گفت كه اقدامات عراق توطئه امريكاست و وضع فوق العاده در كشور اعلام شد. امام خميني مستقيما در مقابل تحريكات و تجاوزات عراق سخنراني نموده و ابراز داشتندبا تمام قدرت جلوي عراق مي ايستيم. ( ) 52 اخبار بعدي يكسره حاكي از تهاجم عراق بودفروردين: انفجارهاي 200 پي درپي در چند خط لوله اميديه - آغاجاري و اطراف آبادان - فروردين: 21 ارتش عراق در نزديكي مرزهاي ايران متمركز شد. تبادل آتش در مرزها و تجاوز نيروهاي عراقي به ايران - فروردين: درگيريهاي 22 شديد مرزي كه منجر به عقبنشيني نيروهاي عراقي گرديد - فروردين: بزرگترين 25 ناو عراقي وارد دهانه خليج فارس شد. يك تيپ دريايي عراق، راه ورود لنجها و قايق هارا به مقصد ايران سد مي كند - فروردين: بعثيها 28 در روزنامه رسمي الثوره اعلام كردند كه مسئوليت انفجار در لوله هاي نفت خوزستان را به عهده در گرفتند همين روز اعلام شد كه 72 طرفدار آيت الله صدردر عراق تيرباران شدند. ( ) 53 در مقابل اين تحركات تنها در 22 فروردين 59 رئيس جمهور ايران حالت فوق العاده جنگي اعلام كرد. اما در روز 30 فروردين خبر غم انگيز شهادت آيت الله محمدباقر صدر و خواهر ايشان در كشور منتشر و تائيد شد. ديگر مشخص بود كه اين درگيري، مناقشه اي موضعي و محدود نخواهدبود. امام خميني ارتش عراق را به قيام دعوت كردند و فرمودند: دولت عراق از اول دولتي نبود. اينها مجلس هم ندارند حالا خيال مي كنند اينها دولت هستند. ( ) 54 سپس امام پيام مهمي به مناسبت شهادت آيت الله صدر صادر نمودند و مواضعي مستحكم در برابر استراتژي تجاوزگرانه بعثيان كه منبعث از چراغ سبزهاي امريكا و برخي شيوخ عرب بود اتخاذ كردند. اين موضعگيري، همان روش سرسختانه اي بود كه بعدا مانع پيشروي عراق در ايران شد و با بسيج ملي، يكي از پرتوان ترين ارتش هاي منطقه را كه مستظهر به پشتبياني دول بزرگ بود درهم كوبيد. در اوايل ارديبهشت ماه شايعه اي 1359 دال بر كودتاي گسترده در عراق منتشر حتي شد بسياري معتقد بودند كه صدام نيز در اين كودتا معدوم شده است ( ) 55 به دنبال پخش اين خبر منابع موثق گزارشي از جنگ وسيع خياباني پليس و ارتش با مخالفان در كليه شهرهاي عراق دادند. ( ) 55 در چنين جو داخلي اي كه بعثيان با آن روبه رو بودند، به ناچارمتوجه تغيير جهت درگيريهاشدند. اين تاكتيكي است كه همه خودكامگان براي مهارسياسي داخلي بدان تمسك مي جويند و به جاي جستجوي ريشه هاي مشكلات، سعي در حفظ قدرت خود به قيمت ويراني ملي و منطقه اي مي كنند. بنابر اين دولت عراق نيروهاي خود را به مرزهاي ايران گسيل داشت. چند روز بعد از گسترش ناآراميهاي عراق، نماينده وزارت دفاع ايران اعلام كرد كه 2 لشكر عراق درمرز ايلام مستقر گرديده است ( ) 56 در 4 خرداد شبكه بزرگي از جاسوسان عراقي درخرمشهر كشف شد كه در واقع نشان دهنده حملات عمقي عراق به خاك ايران بود ( )روزهاي 57 بعد عراق به حملات پراكنده هوايي و زميني دست در زد شديدترين اين حملات، شهر مهران و پاسگاههاي مرزي ارتفاعات ايران توسط نيروهاي عراقي با خاك يكسان شد و دهها نفر به شهادت رسيدند. ( ) 58 دو روز بعدنيروهاي عراقي به قصرشيرين حمله ور شدند كه با مقاومت سرسختانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و نيروهاي ارتش و مرزبانان محلي روبه رو گرديدند. اين حمله درمرحله اول با تلفات سنگين عراقي ها پايان يافت، اما بلافاصله تانكهاي عراقي همين منطقه را زير آتش گرفتند وبه مدت سه روز قصرشيرين و حومه آن را مورد تهاجم و تخريب قرار دادند. ( ) 59 در شهريورماه سال 1359 اوضاع وخيم تر و بحراني تر شد. ابتدا درگيريهاي شديد مرزي ايران وعراق از سر گرفته شد. قصرشيرين همچنان زير حمله توپهاي عراق قرار داشت وروزنامه ها خبر از جنگي تمام عيار در اكثر پاسگاههاي مرزي ايران و عراق مي دادند. ( ) 60 نيروهاي ضدانقلاب داخلي نيزهمسو با مهاجمان بيگانه به تعرضات خود در خوزستان وكردستان ادامه مي دادند. درششم شهريور 20 تن از اعضاي حزب دموكرات در يك انفجار، هنگام درگيري بانيروهاي انتظامي به قتل رسيدند. در نيمه جنگ شهريور تمام عياري به مدت 48 ساعت ميان عراق و مدافعان ايراني درگرفت. در اين درگيري، به ويژه شهرهاي مهران و قصرشيرين مورد حمله شديد عراق واقع در شدند مقابل، ايران نيز شهر زرباتيه عراق را در پاسخ به تجاوزات پي درپي آنان زير آتش توپخانه قرار داد. ( ) 62 پانوشتها- 33 كيهان - 341358 11 شهريور- جمهوري اسلامي - 15 شهريور 351358 و- 12 36 1358 37 آبان - كيهان - 38 13 آبان 1358 و - 39 كيهان - 40 16 آبان - 1358 كيهان - 41 1 آذر- 1358 كيهان - آذر 26 1358- 42 كيهان - 431358 28 آذر- كيهان - 44 10 دي - 1358 كيهان - 17 1358 45 دي - كيهان - 46 4 اسفند- 1358 كيهان - 47 10 اسفند- 1358 كيهان - 19 16 و 1358 48 اسفند- كيهان - 49 18 اسفند 1358 و- 50 كيهان - 51 18 فروردين - 1359 همان - 52 كيهان - 53 19 فروردين - 1359 روزنامه هاي يوميه در همان تاريخ ها - 54 كيهان - 551359 30 فروردين - كيهان - 59 7 ارديبهشت - 56 كيهان - 59 18 ارديبهشت -كيهان - 4 57 خرداد 59 - 58 كيهان 10 خرداد 59 -كيهان - 12 59 و 13 خرداد 59 61 60 و- كيهان - 59 6 شهريور - 62 كيهان - 59 15 شهريور زيرنويس عكس: شهيد آيت الله محمدباقر صدر