Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750631-5934S1

Date of Document: 1996-09-21

صدام; آغاز فاجعه ريشه هاي تهاجم - به مناسبت هفته دفاع مقدس (قسمت سوم ) صعود صدام حسين به قدرت، راه را براي جنگ طلبي آشكار و فاجعه اي منطقه اي كاملا باز كرد. امام خميني، نسبت به وقايع عراق نگرشي واقع بينانه را در پيش گرفته و به دور از برخي تلگرافها و بيانيه هاي احساسي، سعي در عدم تحريك بعثيون عراق داشتند. ايشان در تلگرام مورخ 24 خطاب 1358خرداد به آيت الله محمد باقر صدر چنين نوشتند: پيش آمدهاي اخير، يكي پس از ديگري موجب تاسف است. انتظارآن نبود كه با جنابعالي، شخصيت علمي و اسلامي چنين رفتار شود. چنانچه انتظار نبود و نيست كه مامورين دولت عراق در سرحدات رفتاري كنند كه مخالف حسن همجواري است. ملت ايران كه با نهضت اسلامي خود اميد دارد دست اجانب را كوتاه كند و استقلال را به آنها برگرداند، همچنين انتظار دارد كه همان نحو ملتها با نهضت عظيم اسلامي ايران موافق و پشتيبان آن باشند... حوزه علميه نجف اشرف كه در خدمت اسلام و مسلمين است در طول تاريخ حافظ استقلال عراق، بلكه ساير كشورهاي اسلامي بوده است انتظار ندارد كه مورد اهانت واقع شود و يكي از شاخص ترين بزرگان آن مورد تهاجم واقع من شود به دولت عراق نصيحت مي كنم كه اين دژ محكم را كه حافظ كيان مصالح كشور است حفظ كند... ( ) 18 با اينهمه تشنجات داخلي عراق كاهش نيافت. بزودي پايتخت عراق زير كنترل نظامي قرار گرفت. تظاهرات در سراسر عراق ادامه داشت و در يك مورد 8 مامور سازمان امنيت عراق به دست مردم كشته و 32 تن مجروح شدند. ( ) 19 عراق براي توجيه وضع بحراني خود مسائل را منتسب به خارج از كشور مي كرد. مطبوعات عراق در اواخر خرداد 1358 حملات شديدي عليه ايران داشتند. سرانجام آيت الله رضواني، نماينده امام خميني در عراق توسط نيروهاي امنيتي بعثي دستگير شد و منزل آيت الله صدر در محاصره نيروهاي نظامي قرار گرفت. ( ) 20 علاوه بر مطبوعات عراق و كشورهاي عربي، راديو عراق نيز به صورتي گسترده فعال شده بود. چند روز بعد، فرماندار خرمشهر، خبر از حملات ضدانقلاب به نقاط مختلف خرمشهر داد. حملات شبانه اين نيروها خسارات فراواني بر جاي نهاده بود. ( ) 21 سپس تحولات داخلي عراق صورت تازه اي به خود گرفت. علي الظاهر در كادرهاي بالاي سياسي عراق تحولاتي در شرف وقوع بود كه ساير مسائل را تحت الشعاع قرار داد. در سيزدهم تير، معاون وقت رئيس جمهور عراق، صدام حسين، درمصاحبه اي اعلام كرد كه: ايران قصد دارد روابط خود را با كشورهاي عربي بهبود بخشد. ( ) 22 اين خبري نويدبخش براي دو كشور بود، امايك روز بعد، خبر از حمله مسلحانه مهاجمين به فرودگاه آبادان داده شد ( ) 23 سپس انفجار و آتش سوزي لوله هاي نفتي ماهشهر به آغاجاري، توليد نفت پالايشگاه آبادان را به يك پنجم تقليل داد. ( ) 24 مسئوليت اين انفجارها طي بيانيه اي به گروهكي موسوم به گروه چهارشنبه سياه منتسب شد. اين گروهك در فاصله ماههاي بعد خسارات فراواني به مناطق گوناگون خوزستان، خصوصا خطوط انتقال نفت وارد آوردند. حمله اين گروه با انفجار پل راه آهن خرمشهر - اهواز و چند نقطه ديگر از خطوط آهن همين مسير به اوج خود رسيد. ( )به 25 وضوح مشخص بود كه در پشت اين وقايع، تداركات، امكانات ونيروهاي خرابكاري كه از آنسوي مرز هدايت و كنترل مي شود وجود دارد. در 25 تير همين سال وزير خارجه ايران دكتر ابراهيم يزدي باسفير تازه عراق در ايران گفتگوهايي در جهت بهبود روابط ايران انجام داد و قرار شد دولتين تحرك سياسي بيشتري براي حل و فصل اختلافات انجام دهند. ( ) 26 اما در همين روز خبر مهمي از عراق به سراسر جهان مخابره شد: در پي كناره گيري حسن البكر، صدام حسين رئيس جمهوري عراق شد. حسن البكر 65 ساله در نطق تلويزيوني خود كه بدون خبر قبلي ايرادشد گفت كه وضع مزاجي من بيشتر از اين به من اجازه نمي دهدمسئوليتهايي را كه شوراي فرماندهي به عهده من گذاشته است قبول كنم... البكر كه رئيس شوراي فرماندهي است، مقام نخست وزيري و نيز دبير كلي حزب سوسياليست بعث عراق را نيز به عهده دارد. وي گفت كه اين سمت ها را نيز به صدام حسين واگذار خواهد كرد. البكر، همچنين در نطق خداحافظي خود به شدت به انورسادات رئيس جمهور مصر حمله كرد و گفت: اوضاع خاورميانه به مرحله اي رسيده كه ملت عرب به طرز خطرناكي مورد تهديد قرار گرفته است. حاكم مصر خود را به راه صلحي با دشمن كشانده و آرمان فلسطيني ها و حقوق اعراب را فروخته است. در نتيجه ملت عرب دچار ترديد و تشتت شده اما است عراق نقش توام با مسئوليت خود را ايفا مي كند و به همين دليل در نوامبر گذشته كنفرانس سران را در بغداد تشكيل داد. ( ) 27 در آن كنفرانس مخالفت اعراب با سادات و قدمهايي كه در راه صلح با اسرائيل برمي داشت به شدت محكوم شده بود. اما در پس اين پرده، نقش تازه اي نهفته بود و آن نقش، نه در هجوم برادران عرب به اسرائيل! بلكه گشودن جبهه اي در ميان نيروهاي ضدصهيونيست، بر عليه ايران اسلامي، و به دست مرد قدرتمند و حاكم مستبد و جنگ طلبي به نام صدام حسين ايفا اكنون مي گرديد مي بايد ديد اين مرد كه از همشهريان رئيس جمهور مستعفي عراق بود و در پي تظاهر حسن البكر به بيماري و ضعف، قدرت پنهان خود را آشكار كرد، كه بود و چه آرزوها و اهدافي را دنبال مي كرد... صدام حسين... مردي كه رياست جمهوري عراق را از احمد حسن البكر تحويل حقيقتا گرفت، يكي از عجايب قرن جاري در خاورميانه و ممالك عربي است. وي چهره اي غريب از خونريزي، بي باكي، جنگ طلبي توطئه، وآزمندي را به نمايش گذارده، چنانكه كمتر نظيري براي اين نمايشگر موحش مي توان يافت. قتل عامهاي متعدد كردهاي شمال عراق در زمانهاي متفاوت و كشتارهايي نظير حلبچه، فقط گوشه اي از بي رحمي اوست. وي علاوه بر اين، مسئول كشتار وسيع شيعيان افروختن عراق، شعله هاي جنگ عليه ويران سازي ايران، مقطعي كويت، تصفيه بي حدوحصر مخالفان در پايتخت، و... بالاخره كشاندن عراق به جنگي بين المللي و ويراني قطعي اين كشور در تداوم آزمنديهاي هيئت حاكمه عراق بوده او است حتي به دامادهاي خود نيز رحم نكرد و به بهانه اي آنان را به ديار عدم فرستاد. صدام حسين در 28 آوريل 1935 در روستاي اوجا در جنوب تكريت به دنيا آمد. هنگام تولد، پدر نداشت و مادرش وي را پرورد. در آغاز زراعت مي كرد اما بعد به دلالت پسردائي اش - عدنان خيرالله كه بعدامعاون نخست وزير و وزير دفاع شد - به مدرسه رفت. درسالگي 22 به حزب بعث پيوست. در درگيري هاي تروريستي عليه دولت عبدالكريم قاسم شركت داشت و به ناچار در به 1959سال سوريه گريخت. در سال 1960 به قاهره رفت و در همانجابا دختر عدنان خيرالله ازدواج كرد. صدام حسين پس از فوريه كه 1963قاسم به قتل رسيد به عراق بازگشت. در تضاد بعثي ها با عبدالسلام عارف، بازهم ناچار به زندگي مخفي شد. در سال 1964 هنگام تشكيل هفتمين كنگره حزب بعث دردمشق با ميشل عفلق ملاقات و مذاكره كرد. پس از بازگشت به نحو فعالتري با احمد حسن البكر براي سازمان دادن حزب اين همكاري كرد بار در سازمان نظامي حزب نيز فعال شد و مامور انجام ترور گرديد. در همين سمت وي قصد كشتن عبدالسلام عارف راداشت، اما نقشه آنها لو رفت و جملگي توطئه گران دستگيرشدند. اما صدام توانست بگريزد و تا ژوئيه 1968 هنگام به قدرت رسيدن رژيم بعث به فعاليتهاي مخفي و تروريستي اشتغال وي داشت در كودتاي 1968 17 ژوئيه با تانك به كاخ رياست جمهوري حمله كرد. سپس عبدالرزاق نايف را نيز به تهديد بركنار نمود و زمينه را براي به قدرت رسيدن احمد حسن البكرآماده ساخت. وي از اين پس به عنوان معاون البكر فعاليت مي كردو در همه امور دستي داشت. در فوريه سال 1972 به مسكو رفت و زمينه رابراي انعقاد پيمان دوستي و همكاري بين عراق و شوروي آماده نمود. در مارس 1975 در الجزيره موافقتنامه 6 را 1975مارس با ايران امضا كرد. بدين ترتيب سال 11 در كنار احمد حسن البكر فعاليت نمود و چون در سالهاي آخر عملا اداره كليه امور كشور با صدام بود، البكر وادار به كناره گيري شد و بيماري و عدم توانايي در اجراي مسئوليتها را مستمسك قرار داد و استعفانمود. صدام در 16 ژوئيه 1979 برابر با 25 همه تير 1358 سمت هاي اجرايي و سياسي را از حسن البكر تحويل گرفت و عملامدير جريانات و اموري شد كه از گسترش فعاليتهاي نظامي تا عراق، ويراني و جنگ بين المللي خليج فارس ادامه يافت. چگونگي انشاي مطالب البكر در هنگام استعفا، و ذكر مكرر نام صدام و تعريف غلوآميز او نشان دهنده وضع كلي شرايطي است كه منجربه بركناري البكر و روي كار آمدن صدام حسين گرديده صدام است نيز در نطقي كه روز بعد 17 ژوئيه و 1979 در مقام رئيس جمهورو رئيس ساير سازمانهايي كه البكر به عهده داشت ايراد كرد اوراپدر و رفيق كبير خطاب نمود و تصريح كرد كه در مدت سال 11 گذشته او هرگز نفر دوم عراق نبوده، بلكه يكي از دورهبر عراق بوده است و اضافه كرد: هرگز در گذشته، چه در تاريخ قديم و چه در زمانهاي جديد اتفاق نيفتاده است كه دو رهبربراي مدت 11 سال يك روش واحد رهبري داشته باشند بدون آنكه اشتراك رهبري منجر به عدم توازن اخلاقي يا عملي در رهبري شده باشد. غرور فردي و جاه طلبي صدام به حدي است كه حتي مقام رسمي خود را به عنوان معاون البكر ناديده مي گيرد و خود را پس از به دست گرفتن قدرت انحصاري يكي از دو رهبر و همطراز البكر معرفي مي نمايد. ( ) 28 علاوه بر اين او حتي ملاحظه كهولت البكر را كه اساسابزرگداشت كهانت، رسمي عربي و در آن ديار سخت رايج است نكرد! تداوم مناقشات در پنجم مردادماه 1358 عده اي از نظاميان بعثي و غيربعثي كه از خوي وخيم صدام آگاهي داشتند عليه وي دست به كودتا زدند. نيروهاي اطلاعاتي بعث، اين كودتا را كشف و خنثي ساختند و درنتيجه 50 تن از افسران و اعضاي حزب بعث دستگير شدند. ( ) 29 برخي ناظران معتقد بودند كه كودتا فقط سرپوشي بر تصفيه هاي خونيني بوده كه صدام به قصد يكسان سازي اعضاي حزب بعث و ازبين بردن مخالفان و رقبا طراحي نموده است. يك روز بعد 36 نفر در عراق تيرباران شدند. دو تن از مهمترين اعدام شدگان شيعه بودند. صدام حسين در يك اقدام نمايشي با چشمان گريان با رهبران كودتا روبه رو شد! ( ) 30 به راستي مردي كه طراح قتلهاي دوستان و دشمنان بسيار بوده نمي تواند در مرگ رقيبان، عاطفه اي داشته باشد. در پي اين بلافاصله كودتا، صدام، سفيران عراق را از كشورهاي مختلف فراخواند ( ) 31 و بدين ترتيب پس از تصفيه نظاميان گام بلندي در جهت همگانگي صحنه هاي سياسي عراق مبادرت ورزيد. در همين زمان دولت ايران، حجت الاسلام سيد محموددعايي را كه سالها ساكن عراق بود و با شرايط آن كشور آشنايي داشت به سمت سفير كبير ايران در عراق منصوب نمود. وي ملاقاتهاي چندي بارئيس جمهور و وزير خارجه و ديگر مقامات عراق انجام داد وموفق شد زمينه هاي مساعدي براي حسن سلوك سياسي مابين رجال دوكشور فراهم آورد. دعايي در پاسخ به شبهات راستگرايان افراطي عراق، صريحا ابراز كرد: سفارت ايران در عراق لانه جاسوسي ايران نخواهدبود ( ) 32 در همين زمان وي اعلام كرد كه عراق از وزراي خارجه و كشور دولت موقت براي ديدار از آن كشور دعوت كرده است. پانوشتها- 18 كيهان - همان - 19 كيهان - 1358 29 خرداد -كيهان - 30 20 1358 21 خرداد-كيهان - 22 9 تير-كيهان - 13 1358 تير 1358- 23 كيهان - 241358 14 تير-كيهان - 25 18 تير-كيهان 21 1358 1358 26 تير- كيهان - 271358 25 تير- گزارش خبرگزاري پارس 25 تير 1358- 28 زندگينامه صدام تلخيصي از فصل ششم كتابنقش عراق درشروع جنگ و بررسي تاريخ عراق و انديشه هاي حزب بعث نوشته دكتر منوچهر پارسا دوست آورده شده و خوانندگان مي توانندتفصيل اين بحث را در صفحات 127 تا 144 همان كتابببينند- 290 كيهان - 30 6 مرداد-كيهان 1358 - 8 1358 31 مرداد و- 32 كيهان - 1358 9 مرداد