Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750628-5732S1

Date of Document: 1996-09-18

اگر پشت بامها سفيد شود نظريه اي پيرامون گرمايش تدريجي شهرها و مسئله آلودگي اشاره; گرم شدن تدريجي كره زمين، آثار و عوامل آن يكي از زمينه هاي اصلي پژوهشهاي زيست محيطي است. اثر اين گرمايش تدريجي در شهرها، مصرف انرژي و سرمايه بيشتر براي تهويه مطبوع و آلودگي بيشتر هواست. مقاله حاضر راه حلي براي غلبه بر اين مشكل ارائه مي كنم، از نظر دور نمي داريم كه اجراي اين راه حل چندان آسان نيست اما غيرممكن هم نيست و مي توان رفته رفته در انديشه اجراي آن افتاد. حيدر طه بسيار سخت كوش است. او ميليونها خانه را در لوس آنجلس و اطراف آن با رنگهاي روشني مانند سفيد رنگ آميزي كرده است. آسفالتهاي سياه هزاران كيلومتر جاده را با بتون روشن جايگزين ساخته و در باغچه هاي ميليونها منزل درخت كاشته است تا سايه شان به ساختمان گسترده شود. تلاشهاي قهرمانه حيدر كاهش دمائي معادل 4 درجه سانتي گراد براي شهر لوس آنجلس به ارمغان آورده است، كه اين خود موجب كاهش چشمگيري در مصرف انرژي براي تهويه مطبوع گرديده و بعلاوه كاهش قابل توجه در آلودگي هوا ايجاد شده است. چنين نتيجه اي براي دو سال تلاش چشمگير است. تنها نكته ناراحت كننده در اين ميان اينست كه شهرپاكيزه و خنك حيدر طه، شهري است تنها در قالبيك شبيه سازي غول پيكر كامپيوتري كه در دانشگاه ملي لورنس كاليفرنيا از سال 1993 توسط او و همكارانش بوجود آمده است و لوس آنجلس واقعي هنوز غرق در دود و غبار است و تابستانهاي آن هر سال گرمتر مي شود. اما طه معتقد است راه نجات شهر پيروي از روشهايي است كه در بالا گفته شد. با مرور گذشته درمي يابيم دماي هوا در تابستانهاي اين شهر در سالهاي اواسط قرن نوزدهم به 39 درجه سانتي گراد رسيده است با توسعه كشاورزي و باغداري در اطراف شهر و ايجاد كانالهايي براي آبياري آن دماي هوا در سال هاي دهه 1930 خنكتر شده در تابستانها به حداكثر 36 درجه سانتي گراد مي رسيد اما با گسترش شهر اين مزارع و باغها جاي خود را به خانه و جاده هايي داد كه در هر دو آنها از آسفالت و ديگر مصالح تيره رنگ استفاده مي شد در نتيجه دماي هواي شهر مجددا افزايش يافته است بطوريكه امروزه از مرز 39 درجه نيز فراتر مي رود. چنين پديده اي باعث مي شود نواحي شهر بدين دليل كه انرژي تابش خورشيد را بيشتر از نواحي خالي از خيابان و خانه، جذب مي كنند و ديگر درختان زيادي نيز نيستندكه با تبخير آب از طريق برگهايشان هوا را در نواحي شهري تلطيف كنند، باعث مي شود اين نواحي از مناطق مجاورشان گرمتر باشند و مانند جزيره اي گرم در ميان سرزمينهاي اطراف، اين اثر را جزيره گرمائي شهر Iland Heat Urban نام نهاده اند. دكتر هاشم اكبري مديره پروژه جزيره گرمائي شهردر آزمايشگاه ملي لورنس كاليفرنيا معتقد است اگر انسان توانسته است شهرها را چنين گرم كند هم اوست كه بايد مسير معكوس را بپيمايد تا مناطق شهري دوباره هوائي لطيف داشته باشند. شهرهاي خنك ترچگونه مي توان شهري به وسعت لوس آنجلس را خنك؟ كرد كاشتن درخت باعث گسترش سايه به خانه ها و خنك تر شدن آنها مي شود. استفاده از رنگهاي روشن و مواد بازتاب براي پوشش ساختمانها و راهها باعث مي شود انرژي خورشيدي كمتري چه از قسمت مرئي نور و چه از قسمت نامرئي آن جذب شود. درختان همزمان بصورت فواره عمل مي كنند و تبخير آب از طريق برگهايشان باعث كاهش دما مي شود. در نتيجه اين عوامل شهري خنك تر خواهيم داشت و البته با هوائي پاكتر. كارخانه ها، پالايشگاهها و ميليون 8 خودروي شهر معجوني شيميايي از هيدروكربنها و اكسيدهاي نيتروژن به هوا وارد مي كنند. واكنش اين مواد معلق در هوا با نور خورشيد توليد مه دودي مي كند كه در سراسر فصل گرم سال ديد را از شهر بسيار محدودمي كند. خطرناكترين قسمت اين مواد از ديدگاه سلامتي اوزون آن واكنشهاي است شيميايي در كنار گرما بسيار تسريع مي شوند، بنابراين توليد اين مه دود در روزهاي گرم شديدتر است در حالي كه در روزهاي خنك سال اين مه دود كاملا ناپديد مي شود. نتايج شبيه سازي حيدر طه و همكارانش نشان مي دهد بااستفاده از رنگ آميزي روشن و كاهش تعداد متوسطي درخت دماي هوا در اين شهر قريب درجه 4 سانتي گرادكاهش يافته از آلودگي %هوا 10 كم اين مي شود به معني صرفه جوئي معادل 100000 تا 200000 دلار در ساعت در مصرف انرژي براي خنك كردن ساختمانهاي شهر و كاهش آلودگي معادل كم شدن 3 ميليون از تعداد خودروهاي شهر است و اين ارقام مسلما قابل توجهند. اما واقعيت به سادگي شبيه سازيهاي كامپيوتري نيست. يكي از مسائل همين درختان بسيار دوست داشتني هستند، مطالعات نشان مي دهد برخي انواع درختان هواي شهرها را آلوده تر نيز مي سازند به اين صورت كه از خود هيدروكربنهاي بسيار فعالي تراوش مي كنند كه در تركيب با اكسيدهاي نيتروژن موجود در هوا به مواد آلاينده جديدي تبديل مي شوند. آمارها نشان مي دهد %قريب 10 هيدروكربنهاي موجود در هواي لوس آنجلس توسط درختان توليد مي شود! درخت زبان گنجشك از اين لحاظ كمترين و بيد مجنون بيشترين ميزان آلودگي را ايجاد مي كند. امروزه شهرداري هاي شهرهاي بزرگ قبل از اقدام به جنگل كاريهاي وسيع نوع درختان را با توجه به مطالب بالا و نتايج پژوهشهاي موجوددر اين زمينه بدقت انتخاب مي كنند. نتايج و پيشرفتهانتايج كار حيدر طه در كاهش دماي هوا و بدنبال آن كاهش آلودگي هوا، گروه هاي متفاوتي را علاقه مندبه دنبال كردن از مسير نموده است. از مقامات مسئول شهري تا مسئولين تامين الكتريسته كه در صورت تحقق اين ايده مجبور به ايجاد ظرفيتهاي جديد توليد انرژي براي غلبه بر اوج مصرف تابستاني نخواهند بود. همزمان دانشمندان در زمينه هاي مختلف براي آسانتر كردن اجراي اين برنامه تلاش مي كنند. يكي از زمينه ها توليد موادي است كه الزاما به رنگ سفيد نباشند ولي درصد زيادي از انرژي خورشيد در طيف غيرمرئي منعكس مي كنند مثلا آنها موفق به يافتن ماده اي شده اند كه اگر آسفالت سياه رنگ يا لايه نازكي از آن پوشانده شود در اوج گرماي ظهر 11 درجه خنكتر از آسفالت بدون اين پوشش خواهد بود. يكي ديگر از زمينه هاي پژوهش يافتن مواد هوشمندي است كه سقف ساختمانها را با آن بپوشانند، اين مواد انرژي گرمايي خورشيد را در تابستان بازتابانده و در زمستان براي استفاده بهتر از انرژي خورشيد آنرا جذب خواهند كرد. ترجمه و تنظيم: محمدحسين الهي نيابرگرفته Marchاز Scientist New