Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750625-5491S1

Date of Document: 1996-09-15

زمين وزمين شناسي به مثابه مبناي سازندگي بيگانگان بيهوده نقشه هاي زمين شناسي كشورهايي مثل ايران را تهيه نمي كنند. دكتر محمد باقر اسماعيل پور اشاره: غناي بالقوه ايران از نظر منابع سرمايه ساز بركسي پوشيده نيست. تنوع اين منابع تا بدان اندازه است كه بي اغراق مي توان گفت كه اگر امكان دستيابي و بهره برداري از اين منابع فراهم شود، تمام نياز ما از آن سوي مرزها مرتفع خواهد شد. در واقع حلقه مفقوده مبحث گستردگي و فراواني منابع نيز همين است. توجه به مسئله زمين و زمين شناسي هم از اين ديدگاه و هم از اين زاويه كه تمام ساخت و سازهاي سازندگي بر عرصه زمين صورت مي پذيرد بسيار با اهميت است و بي گمان راه توسعه ايران از همين عرصه مي گذرد، نويسنده مقاله حاضر در پي اثبات وجود منابع در ايران نيست بلكه مي كوشد، ضرورت آشنايي و لزوم جدي راهكارهاي كلي در بهره گيري از آنها را جستجوكند. زمين، سياره اي با ويژگي هاي خارق العاده، مامن و منبع آسايش انسان و حتي ديگر جانداران، قابليت بررسي و تجزيه و مطالعه بيشتري را اگر مي طلبد دوروبر خود را با نگاهي هرچند اجمالي ورانداز كنيم، براستي مي توان گفت هرچه در دسترس ماست، همه از زمين به دست آمده است. همه آنچه ما به عنوان مواد غذايي مصرف مي كنيم، مستقيم و غير مستقيم از زمين به دست مي آيد، مواد غذايي گياهي به طور مستقيم و مواد غذايي حيواني با واسطه و بطور غيرمستقيم از زمين حاصل مي شود. نيازمنديهاي ديگر ما نيز اعم ازلباس، وسايل منزل، ظروف غذاخوري، مسكن و ماوا، وسايل موتوري و نقليه و غيره، همه و همه از زمين استخراج شده و بدست آمده اند. البته انسان از همان آغاز زندگي بر سطح زمين، در اين انديشه بوده است كه محل زندگي يعني خود، سياره زمين را هرچه بهتر و بيشتر بشناسد، زيرا تجربه زندگي به او آموخته بود كه اگر زمين را از هر لحاظ بهتر بشناسد، بيشتر و بهتر از آن استفاده و بهره برداري مي كند، بنابراين براي اينكه بتوانيم از موهبتهاي خدادادي سرزميني كه در آن زندگي مي كنيم به نحو بهتر و شايسته تري استفاده كنيم، بايستي نقطه نقطه سرزمين خود را بشناسيم. براي بدست آوردن محصول بهتر درامر كشاورزي و استفاده هرچه بيشتر از منابع آبهاي مهار زيرزميني، آبهاي جاري و ساختن ساخت سدها، و ساز ابنيه بزرگ وشهركهاي مسكوني و مصون ماندن آنها از خطرات زمين لرزه و سيل و آتشفشان، ساختن راههاي آهن وخطوط ارتباطات زميني وفرودگاهها، ساختن بنادر و نيزاستخراج معادن و منابع زيرزميني و هزاران امر ديگر كه بشر براي بهتر زيستن بر روي سياره زمين نياز دارد، بايد پيش از هر اقدامي زمين آن ناحيه مورد بررسي و مطالعه قرار داد و در صورت عدم مطالعات زمين شناسي، كوشش و زحمات ما در راه اجراي هر گونه طرحي دستخوش اختلال و ناكامي مي شود و زيانهاي مالي و جاني بسياري را در پي خواهد داشت، كه ضرورت اين مهم را نشان مي دهد. زمين شناسي سرزمين ايران كه منطقه وسيعي بنام فلات ايران Iranplate را شامل مي شود كه از نواحي كوهستاني و بياباني به وسعت در حدود 3 ميليون كيلومتر مربع تشكيل شده است و مي توان آنرا در عرض 28 درجه و 38 درجه شمالي جغرافيايي در نظر گرفت كه علاوه بر كشور ايران بخشهايي از افغانستان و پاكستان را نيز شامل مي شود و از زمانهاي بسيار قديمي دوران سنگي مورد مطالعه قرار گرفته و ايرانيها براساس شناخت اين سرزمينها نقاط شهري و مراتع جهت چراي حيوانات خود را انتخاب مي كرده اند. در كتب و آثار دانشمندان باقيمانده از اين دوران و نيزدورانهاي بعدي مطالعات زمين شناس تحت عنوان طبيعت، جايگاه خاص خود را دارا بوده است بطوريكه اكثر حكيمان، فيلسوفان و رياضيدانان مشهور ايران، زمين شناسان و محققان بزرگ علوم زمين نيز بوده اند. بطور مثال از ابوريحان وابوعلي سينا و... مي توان نام برد. در عصر كنوني و سده گذشته كه غربي ها در مطالعات كلاسيك از شرقي ها گامهاي سريعتري را برداشته اند تحت عناوين مختلف و تنها به منظور بدست آوردن و غارت منابع طبيعي كشورهاي جهان، سرزمين آنها را شناسايي و زيرورو مي كرده اند. فلات ايران با وجود وسعت زياد خود، از اوايل سده نوزدهم به وسيله خارجياني كه در اين سرزمين ماموريت هايي داشته اند و يابراي سياحت و مطالعه و تحقيق به اين نواحي مسافرت كرده اند، كمابيش مورد مطالعه قرار گرفت و در حالي كه قبل از آن درباره زمين شناسي ايران از جهت شناخت لايه و ساختار آن مطالعه و كاري انجام نگرفته بود. در بين كساني كه در ايران در مدت پنجاه سال نيمه اول قرن 19 به اكتشاف زمين شناسي پرداخته اند، انگليسي ها كه اغلبآنها سمت نظامي هم داشته اند مقام اول را دارا و مي باشند در اين فاصله بيش از 60 مقاله در باره زمين شناسي ايران بصورت رساله وجود دارد. اين دايه هاي دلسوزتر از بيهوده مادر، نقشه زمين شناسي كشورهايي از قبيل ايران را با دقيق ترين مقياس تهيه نمي كنند و در اينجا جالب است مثالي آورده شود كه: كشور امريكا عليرغم معادن بيشمار مس در ايالات مختلف، اين كشور وارد كننده اين ماده معدني مي باشد، چرا كه توليد و ارسال مس از كشوري مانند شيلي به سواحل شرقي امريكا خيلي ارزان تر تمام مي شود تا توليد آن در كشور خودشان. در جهان امروزي، كشوري ثروتمند است كه منابع طبيعي غني دارد و خود در اكتشاف، استخراج و فراوري و فروش آن نقش اصلي را بعهده گيرد. لذا براي استقلال و خودكفايي اساسي ايران بايستي آنرا دقيقا بشناسيم، از تاريخچه روند ساخت زمين شناسي و خطرات طبيعي زمين آگاهي كامل پيدا كنيم نقاط زلزله خيز آنرا شناسايي و معرفي كنيم تا از سكونت مردم در آن نقاط پرهيز شده و يا لااقل نكات ايمني در ساخت وسازها را رعايت كنيم تا هرازچند سالي شاهد اتلاف هزاران جان شيرين و ميلياردها ريال خسارت مالي نباشيم. شايد استعماري ترين قراردادتاريخ ايران بعد از اشغال خاك ايران، قرارداد حفاري و استخراج نفت جنوب ايران بود، كه كارشناسان نظامي و جاسوسان استعماري در لباس زمين شناس به كشف و استخراج آن پرداخته اند واين در حالي است كه ايرانيان ازهزار 3 سال پيش نفت را شناخته واز آن استفاده مي كردند بطوريكه چشمه هاي نفت و قير در جنوبخوزستان و گچساران موردبهره برداري مردم جهت روشنايي وسوخت بوده است و اين باصطلاح زمين شناسان نيز در همين نقاط كه آثار سطحي نفت مشخص بوده و يااز اطلاعات مردم بومي كمك مي گرفته اند. گزافه نيست اگر اذعان كنيم ايران مي تواند قطب كشاورزي جهان باشد و قاره آسيا را براحتي تغذيه كند و اين با نگهداري و ذخيره آب در زمين و يا پشت سدهايي كه مطالعات مكان يابي آن بخوبي انجام گرفته است ميسر خواهد بود. مواد معدني متنوعي در ايران يافت مي شود بطوريكه ايران سرفراز مي تواند بعنوان ركني در بازار توليد آهن و فولاد باشد، در جاي جاي اين سرزمين، ما قادر خواهيم بود كارخانه سيمان احداث كنيم و حرف اول توليد را بر بام دنيا جار بزنيم. طبيعت و زيباييهاي زمين شناسي از قلل سربه فلك كشيده البرز و زاگرس، سواحل درياچه ها و رودخانه ها، غارها و آبهاي معدني و همه زيبايي هاي ايران از زيباترين نقاط ديدني دنيا چيزي كم ندارد و چون بالقوه همه چيز داريم ولي صد حيف كه از اين پتانسيل هاي قوي كه مي تواند ايران را در زمره ثروتمندترين كشور دنيا در آورد يا بخوبي آگاهي نداريم يا از آن به نحو احسن بهره برداري نمي كنيم. براي رشد و ارتقاء فرهنگ شناخت و ارج شناسايي سرزمين ما، بايستي رسانه ها و سازمانهاي آموزشي از كودكان و نوجوانان ماشروع كنند، راستي اهميت مطالعه زمين شناسي و طبيعت كشورمان از تاريخ و برخي دروس ديگر كمتر است كه از برنامه هاي درسي دوره دبيرستان و كنكور رخت بربسته يا ضعيف و بي ارزش جلوه داده شده