Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750620-5156S1

Date of Document: 1996-09-10

امنيت مادران را چگونه تامين؟ كنيم ملل پيشرفته تقريبا همه زمان از توجهات قبل از زايمان برخوردارند، زايمان را تحت نظارت كاركنان آموزش ديده پزشكي انجام مي دهند و در صورت بروز عوارض مامايي به خدمات اورژانس سريعا دسترسي دارند اين مجموعه خدمات كمك كرده تا مرگ مادران در اين كشورها بطور نادر ديده شود. در بعضي اجتماعات ماماهاي سنتي زنان را در دوران حاملگي راهنمايي مي كنند و موقع زايمان در كنارشان هستند در بعضي مناطق ديگر براي زنان باعث افتخار است كه تنها زايمان كنند و بنابراين ماماهاي سنتي را فقط براي بريدن بند ناف سازمان مي خواهند جهاني بهداشت (o.h.W) برآورد كرده است كه هزار 500ساليانه مرگ مادر در تمام جهان اتفاق مي افتد كه به عبارتي هر دقيقه يك مرگ به حساب مي آيد. بيشترين تعداد اين مرگ ها در ممالك درحال توسعه است درصد 250 زنان سنين باروري در كشورهاي توسعه يافته زندگي مي كنند كه 1 درصد از مرگ هاي دوران مادري در آنجا اتفاق مي افتد. حتي در همان مناطق توسعه يافته جهان، تفاوتهاي اساسي وجوددارد. به علت مرگ و مير و زاد و ولد كم مادران در چين، ميزان مرگ و مير مادران در آسياي شرقي از سهميه اش پايين تر و آمارآفريقا خيلي بيشتر از ميزان سهميه اش مي باشد. تفاوت بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه از نظر مرگ ومير مادران خيلي بيشتر از ساير مسائل بهداشتي است. براي مثال 11 درصد از زنان دنيا در آفريقا زندگي مي كنند در حاليكه 30 درصدمرگ و مير بارداري مربوط به اين منطقه است يعني 173 درصد بيشتر از رقم مورد انتظار بر مبناي جمعيت است. در مقايسه 20 درصد نوزادان جهان در آفريقا متولد مي شوند در حاليكه 30 درصد مرگ نوزادان در آنجا اتفاق مي افتد كه حدود 50 درصد بيش از آن چيزي است كه انتظار مي رود. بنابراين در آفريقا مرگ و مير نسبي مادران بيش از 3 برابر مرگ نوزادان است. در كشورهاي آفريقايي و آسيايي نسبت مرگ ها بسيار بالاتر است. ميزان مرگ و مير مادران نشانگر مرگ و مير در جمعيت زناني است كه در سنين باروري هستند (غالبا بين سنين 15 تا 49 سال ).آمار مزبور تحت تاثير عوامل مختلفي است كه شامل، خطرات مرتبط با بارداري در جمعيت (نسبت مرگ و مير مادران ) و نسبت زنان در سنين باروري كه در طول يكسال كودكاني به دنيا مي آورند (ميزان باروري ) مي باشد. اگر در كشوري بارداري مخاطره آميز بوده، اما ميزان باروري پايين باشد، ميزان مرگ و مير نيز به همان نسبت پائين خواهد بود چرا كه تعداد كمي از زنان در معرض خطر بارداري هستند. در جوامعي كه ميزان مرگ و مير مادران بالا است، زنان به ميزاني خيلي بالاتر از كشورهاي توسعه يافته در اثر عوامل ديگري نيز مي ميرند (مثلا بيماريهاي عفوني ) كه، در كشورهاي در حال توسعه بسيار بالاتر از كشورهاي توسعه يافته است. مثلا، در كشورهاي بنگلادش، مصر، هند و اندونزي بيش از يك مرگ از ميان 5 مرگ در بين زناني كه در سنين باروري هستند، مرتبط با حاملگي است و بالعكس در ايالات متحده فقط حدود يك مرگ از ميان 200 مرگ در اين زنان مرگ و مير مادران محسوب مي شود. ديدگاه محدود تنها تمركز بر تشخيص هاي طبي است. در حاليكه ديدگاه گسترده بر عوامل اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي مرتبط با مرگ مادران را نيز مد نظر دارد. نظر انداختن به مرگ و مير مادران از ديدگاهي گسترده، قسمت كليدي طرح پيشگامي امنيت دوران مادري است. براي مثال، موقعيت اجتماعي - اقتصادي نه تنها عايدي بلكه تحصيلات و همچنين تغذيه، موقعيت زنان در جامعه و عواملي ديگر نظير آن را توصيف مي كند. عوارض زايماني مرگ هايي كه در ارتباط مستقيم با مسائل مامائي است بر اثرعوارض حاملگي، زايمان يا دوره پس از زايمان اتفاق مي افتد كه عوارض سقط را هم شامل مي شود و مرگ هايي كه در ارتباط غيرمستقيم با مسائل مامايي است، بيماريهايي بوده كه در مادر وجود داشته و حاملگي و يا زايمان آن را تشديد كرده است. بطور متوسط يك چهارم از مرگ و مير مادران در كشورهاي در حال توسعه به عنوان مرگ هايي طبقه بندي شده كه ارتباط مستقيم با مسائل مامايي دارد عامل آن مالاريا، هپاتيت، كم خوني و يا بيماري رماتيسم قلبي است. از آنجايي كه سه چهارم مرگ و مير مادران در كشورهاي در حال توسعه در ارتباط مستقيم با علل مامايي هستند، لذا مطالعات زياد نشان مي دهد كه علل پزشكي اين مرگ و ميرها به نسبت بيشتري تحت تاثير پيشرفت وضعيت اجتماعي - اقتصادي است تا عوامل جغرافيايي يا ژنتيكي. مهمترين علل پزشكي در كشورهاي در حال توسعه عبارتند از: خونريزي، عوارض سقطهاي عمدي غيرقانوني، فشارخون ايجاد شده بر اثر حاملگي، عفونت و زايمانهاي مشكل. رفتار بهداشتي بهداشت و رفتار توليدمثل، مرگ و مير مادران را از طريق وضع بهداشت، حاملگي و عوارض آن، تحت تاثير قرار مي دهد. گونه اي از رفتار بهداشتي مرتبط با مرگ و مير مادران كه بيشتر به آن اشاره مي شود عبارت از بهره برداري از خدمات توجهات دوران بارداري است. براي مثال، وقتي كه مدت زايمان طولاني شد و به علت ترس از بيمارستان زائو را به آنجا نمي برند - يا به علت اين كه تنها پزشك محلي مرد است، او را در خانه نگاه مي دارند - شانس مرگ آنان افزايش مي يابد. رفتار توليدمثل سن زن در اولين زايمان در مرگ او تاثير مي گذارد. احتمالا فاكتورهاي بيولوژي و اجتماعي در بروز اين پديده سهمي دارد. براي مثال، ممكن است بخشي از ميزان مرگ و مير بالاتري كه اغلب در كشورهاي در حال توسعه بين زنان بسيار جوان وجود دارد، بر اثر اين باشد كه لگن خاصره آنان هنوز تكامل نيافته در است طول زندگي زنان مسن تر، مشكلات متعدد مربوط به سلامتي آنان (مانند فشار خون و ديابت ) روي هم انباشته مي شود كه در نتيجه عوارض زايماني را به وجود مي آورد. توسل زنان جوان به سقط غيرقانوني در صورت حامله شدن، نمونه اي است از تاثير عوامل اجتماعي. زنان در سالهاي 20 عمر خود عموما كمترين خطر مرگ را دارند و بطور اساسي در زنان مسن تر آمار مرگ بالا مي رود. وضع بهداشت وضع بهداشت تاثير عوامل متفاوت و ناجور و يا عوامل واسطه اي ديگر مانند نوع رفتار و توجهات بهداشتي قرار دارد. براي مثال كم خوني مي تواند بر اثر نبودن پول براي خريد مواد غذايي، يا عادات نامناسب در تغذيه باشد (رفتار بهداشتي )كم خوني در بسياري از موارد با دسترسي داشتن به خدمات بهداشتي كافي در استفاده از آن مي تواند برطرف شود. وضع بهداشت ممكن است به نوبه خود بر اثر، تاثيرگذاري در احتمال بروز عوارض باعث مرگ و مير مادران شود و يا مادراني را كه دچار عوارض هستند نجات دهند. دسترسي به خدمات بهداشتي تكنولوژي پزشكي از دهها قبل براي پيشگيري تقريبا تمام مرگهاي ناشي از عوارض مامايي را در اختيار قرار داده است، مثلا انتقال خون، آنتي بيوتيك ها و ساير داروها، انجام سزارين، روشهاي جلوگيري، و روشهاي مطمئن براي انجام سقط. در نتيجه; در كشورهاي توسعه يافته، بيشتر مرگ هاي ناشي از اين گونه عوارض مانند خونريزي يا عفونت پيشگيري شده است. بنابراين در كشورهاي در حال توسعه مداواي بزرگترين عامل مرگ و مير مادران شامل آمبولي و حاملگي هاي خارج از رحم بسيار مشكل است. دسترسي به خدمات بهداشتي يك مفهوم ساده نيست و فقط دربرگيرنده برقراري تسهيلات نبوده بلكه به آگاهي مردم در نياز به استفاده صحيح از آنها، قابل استفاده براي كساني كه به اين خدمات احتياج دارند، هزينه قابل قبول خدمات انجام شده، وسايل و لوازم به اندازه كافي بوده و خدماتي كه ارائه مي شود مورد پذيرش بيماران و افراد خانواده آنان، بستگي دارد. امكان دسترسي مالي بررسيهاي جامعه گزارشاتي در مورد خدمات بهداشتي و بهره گيري از آن نشان مي دهد، وقتي مردم احساس كنند كه يكي از اعضاء خانواده آنان بطور جدي بيمار است، هرگونه هزينه اي را كه مناسب براي كمك به بهبودي وي بدانند، در مي پذيرند عين حال هزينه زياد توجهات پزشكي در بسياري از كشورهاي در حال توسعه به گونه اي است كه بسياري از مردم عملا به آن دسترسي نتيجه ندارند آن اضافه شدن بر مرگ و مير مادران است. براي مثال، بر اثر عميق شدن بحران اقتصادي در بيمارستان آموزشي زئير، شمال نيجريه، در زمان حال بايد بيماران و خانواده آنان وسايل اوليه را قبل از شروع مداوا خريداري كند. كيفيت توجهات يكي از اجزاء كيفيت بالاي توجهات، تصور پرسنل واجد شرايط چون است مداواي عوارضي كه عامل بيشتر مرگ و مير مادران است، به دخالت پزشكي احتياج دارد، كمبود پزشك، بيمارستان و ماماهاي آموزش ديده در كشورهاي در حال توسعه - مخصوصا در مناطق روستايي به مرگ و مير مادران كمك مي كند. وضع اجتماعي - اقتصادي در طي قرن ها اين مسئله ثابت شده است كه خطر مرگ مردمان بطورجدي تحت تاثير جامعه اي كه در آن زندگي مي كنند و وضع اجتماعي - اقتصادي آنان قرار در دارد بيشترين وضعيت بد مالي و براي بيشتر بيماريها، مرگ و مير در بين طبقات فقير، خيلي بيشتر از طبقات ثروتمند است. عموما اين مسئله در مورد مرگ و مير مادران نيز به گونه مشابهي صدق مي كند. مرگ و مير مادران نه فقط در بين كشورهاي توسعه يافته پائين تر از كشورهاي در حال توسعه است، بلكه عموما در هر كشوري بستگي به اختلاف طبقاتي دارد. براي كاهش دادن به تعداد مرگ و مير مادران از طريق تنظيم خانواده، زنان بايستي تمايل به كاهش تعداد حاملگي خود داشته باشند. آمار 26 كشور در حال توسعه را در مورد نسبت زنان تازه ازدواج كرده، زنان در سنين قابل باروري كه اظهار داشته اند ديگر فرزندي نمي خواهند را نشان مي دهد. حدودا يك زن از هر 2 زن در آسيا و امريكاي لاتين اظهار داشته اند كه ديگر فرزندي نمي خواهند، در حالي كه اين نسبت در آفريقا خيلي كوچكتر بوده و هنوز از هر 6 نفر 1 نفر اين جواب را مي دهد كه نيمي از زناني كه فرزند ديگري نمي خواهند، در حال به كارگيري يك روش موثر جلوگيري از حاملگي هستنددرصد 170 در آفريقا 37 درصد در آسيا و 42 درصد در امريكاي لاتين. بهبود وضعيت اجتماعي وقتي كه به مردم در مورد كاهش مرگ و مير مادران از طريق بهبودشرايط اجتماعي - اقتصادي توصيه هايي مي شود، اغلب بين توجهات پزشكي و ساير جنبه هاي توسعه تمايز قائل مي شوند، كه اين تمايز در اين مبحث مورد نظر قرار گرفته و از بهبود شرايط دسترسي به توجهات پزشكي به عنوان يك برنامه چاره جويي جداگانه بحث گرديده است. احتمال بروز عوارضي كه در دوران بارداري بعنوان يك عامل موثر بر وضع سلامتي زن، مشابه نتيجه عوارضي در ساير زنان، نشان داده شده. مسلما تاثيرات مطرح شده قابل لمس است. طرح اين مطلب به عنوان مثال كه، يك زن مبتلا به كم خوني شديد به اندازه زني كه وضعيت خون او مناسب است، بر اثر خونريزي شانس زنده ماندن خواهد داشت كه يك نظريه غيرعاقلانه است. از طرف ديگر، خونريزي شديد اگر مداوا نگردد باعث مرگ هر كسي اعم از كم خوني يا پرخوني، علاوه مي شود بر اين، تغذيه مناسب در عين حال كه اثرات مفيد بسياري دارد براي مثال ممكن است برنامه تغذيه پرمحتوا در بين مادران باردار براي كودك مفيد باشد، ولي احتمال دارد براي برخي از زنان عملا مخاطره آميز باشد. تحقيقات زيادي در مورد تاثير پيشرفت و توسعه بر سلامتي كودكان تا بر سلامتي مادران، انجام گرفته اعتقاد عمدي بر اين باور است كه مرگ و مير كودكان نسبت به بهداشت محيط، تغذيه و تحصيلات والدين مخصوصا مادران حساسيت نشان مي دهد. مهيا كردن خدمات براي انجام سقط قانوني و بدون خطر سقط عمدي يك حادثه خوشايند نيست، بسياري از افراد به علل اخلاقي يا معتقدات مذهبي بطور عميق از آن آزرده مي شوند. در خاتمه و با كمال تاسف حتي دسترسي به روشهاي مدرن پيشگيري از بارداري، تقاضا براي سقط عمدي را مرتفع نكرده است، گرچه مي تواند باعث كاهش آن شود. اين موضوع از تجربه كشورهايي كه انجام به دليل اجتماعي و همچنين پزشكي بطور قانوني و گسترده در دسترس قرار دارد، نشان داده شده براي است مثال در ايالت متحده، با وجود اين كه وسايل جلوگيري در حدي بالا در دسترس قرار دارد هنوز ساليانه بيش /1 5از ميليون سقط عمدي انجام مي شود. مهيا ساختن توجهات قبل از زايمان در بين ملل پيشرفته، تقريبا همه زنان از توجهات قبل از زايمان برخوردارند زايمان را تحت نظارت كاركنان آموزش ديده پزشكي انجام مي دهند، و در صورت بروز عوارض مامايي به خدمات اورژانس سريعا دسترسي دارند. اين مجموعه خدمات كمك كرده تا مرگ مادران در اين كشورها بطورنادر ديده شود. متاسفانه در حال حاضر براي بيشتر كشورهاي در حال توسعه، امكان مهيا ساختن اين مجموعه خدمات براي كليه زنان باردار وجود ندارد. بنابراين، مهم است كه اجزاء قابل استفاده اين خدمات شناسايي شود. در واقع توجهات قبل از زايمان تركيبي از خدمات مختلف است كه شامل، دادن اطلاعات به بيماران، مداواي وضعيت موجود و مداواي عوارض، بررسي غربال گري براي كشف فاكتورهاي خطرناك مي باشد. پوشش ناكافي و كيفيت نامطلوب توجهات، از اشكالات نهاني برنامه توجهات قبل از زايمان نيست، آنها را مي توان با كوششهايي نظير پوشش دادن، توسعه منابع و آموزش برطرف بنابراين كرد دراين سنجش اجزاء مختلف برنامه توجهات قبل از زايمان براي بازدهي مناسب در آزمايش قرار مي گيرند تا وقتي كه پوشش خدمات و كيفيت آن كافي است، مرگ و مير مادران را كاهش دهد. مطالعات دقيق نشان مي دهد كه ماماهاي سنتي فعاليتهاي متفاوتي دارند. مثلا در بعضي مناطق آنان وظايف شناخته شده اي را دارند وتعداد انگشت شماري از آنها تقريبا تمام بچه هاي محل را به دنيامي آورند. در بعضي مناطق ديگر گروه مشخصي از ماماهاي سنتي وجود ندارند و فقط افراد مسن به زنان فاميل كمك مي كنند تا زايمان نمايند. در بعضي اوقات ماماهاي سنتي زنان را در دوران حاملگي راهنمايي مي كنند و هنگام زايمان در كنارشان هستند. در بعضي مناطق ديگربراي زنان باعث افتخار است كه تنها زايمان كنند و بنابراين ماماهاي سنتي را فقط براي بريدن بند ناف مي خواهند. طبيعي است قبل از هر برنامه ريزي براي آموزش ماماهاي سنتي، شناختن طبيعت اجتماعي منطقه، ضروري است. براي آن كه ماماي سنتي بتواند نيروي لازم را براي پايين آوردن مرگ و مير مادران داشته باشد، ملاحظات چندي پيشنهاد مي شود كه شامل: آموزش زنان در مورد تغذيه و بهداشت، غربال گري كليه زنان باردار و ارجاع موارد پرخطر براي توجهات پزشكي، ارجاع زنان با عوارض پزشكي، براي توجهات لازم، ممانعت از بكار گرفتن تجربه هاي خطرناك در هنگام زايمان، مداواي بعضي از عوارض مامايي. با توجه به اين حقيقت كه محدوديت سرمايه براي برنامه هاي بين المللي بهداشت وجود دارد، با منابعي كه در دسترس مي توان است، كارهاي بزرگي انجام داد. آنچه كه لازم است تفكر روشن در مورد اهداف، جرات در برقراري اولويت ها و اختصاص يافتن به عنوان بخشي از آژانس هاي بين المللي، وزراي بهداشت، كاركنان بهداشت و گروه هاي اجتماعي است.