Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750619-5134S1

Date of Document: 1996-09-09

آلودگي هوا مهم ترين هزينه نهفته رانندگي است چگونه مي توان به شهرهاي سالم تري دست يافت (واپسين بخش ) خودروهاي تك سرنشين با بهره گيري از پاركينگ مجاني، راههاي احداث شده با يارانه دولتي عرصه را بر حمل و نقل عمومي و مردم تنگ كرده اند اشاره: محرك هايي همچون پاركينگ مجاني، بهره گيري ازراههاي احداث شده با يارانه دولتي موجب مي شود كه رانندگان در اتومبيل هاي خود جاخوش كرده و خودروهاي تك سرنشين عرصه را بر حمل و نقل عمومي و مردم تنگ كنند. نخستين گام براي نجات شهرها از اين چرخه باطل، شناسايي و معرفي هزينه هاي نهفته رانندگي همچون آلودگي هوا، خدمات شهري، ساخت و مرمت راههاست. شهرهاي آلمان از محدوديت سرعت استفاده كرده و با كاستن آن به حدود كيلومتر 30 در ساعت از ميزان تصادفات سر و صدا و آلودگي در هزاران خيابان كشور اين كاسته اند روش، نيز مثل مورد قبلي، فقط درشرايطي بسيار موثر است كه تمام منطقه و نه فقط تك خيابانهارا دربرگيرد. يكي از موثرترين شيوه هاي دلچسب كردن خيابان براي پياده و دوچرخه سوار آنست كه پارك اتومبيل در مركز شهر محدود شود. در اين صورت آنهايي كه براي رفتن به سركار از ماشين استفاده مي كردندمجبورند به شيوه ديگري متوسل شوند. در نتيجه از تعداداتومبيل در خيابانها كاسته مي شود. براي روح بخشيدن دوباره به مراكز شلوغ و ماشين زده شهرها يك راه آنست كه در برخي از اين نواحي براي استفاده مردم رفت وآمد خودرو ممنوع شود. تقريبا در تمام شهرهاي اروپاحداقل بخشي از مركز شهر به مردم پياده اختصاص داده شده است. شهرهاي جهان سوم، كه خيابانهاي آنها پر ازرفت و آمد پياده و فروشندگان است، مي توانند با اعلام مناطق خاص پياده، علاوه بر بهبود ايمني، شرايط رفت وآمد را نيز بهتر كنند. بعد از اعلام اينگونه خيابانهادر ليما، پايتخت پرو، تعداد فروشندگان دوره گرد وخريداران پياده افزايش يافت و جريان عبور و مرور در مركز شهر نيز به طرز چشمگيري روان تر شد. راه طي نشده وابستگي به اتومبيل اغلب در شهرهايي جا خوش كرده كه مي خواسته اند با كشيدن خيابان مشكل راه بندان را حل كنند. لوس آنجلس، فونيكس، ميامي و بسياري از شهرهاي ديگر آمريكا اين راه را رفته اند. نتيجه اين كار يك دور باطل بوده است. زيرا هنوز خيابان كامل نشده، پر از خودرو مي شود. براي شكستن اين چرخه لازم است تا شكل شهرها اساسا به گونه اي دگرگون شود كه نياز چنداني به رانندگي نباشد. دو پژوهشگر دانشگاه مادروك در استراليا با مطالعه شهر 32 در سراسر جهان به اين نتيجه رسيده اند كه معمولا تراكم پائين جمعيت شهري (براساس تعداد افراد يا مشاغل در واحد سطح ) با وابستگي به اتومبيل ارتباط مستقيم دارد. مثلا تراكم در شهر فونيكس كه 93 درصد آمد و شد در آن با اتومبيل شخصي صورت مي گيرد 6 بار كمتر از استكهلم است. در استكهلم فقط 34 درصد مردم با اتومبيل به سركار مي روند. لذا براي پيشبرد گزينه هاي فعال ديگر غير از اتومبيل ضرورت حياتي دارد كه سياستهاي كاربري زمين به گونه اي در پيش گرفته شود كه مشوق تراكم زياد باشند. گرچه اصطلاح تراكم زياد يادآور برجهاي آپارتماني با اندك فضاي آزاد باقي مانده است اما چنانچه برنامه ريزي درستي در پيش گرفته شود تراكم زياد دلپذير و قابل زيست است. براساس مطالعات انجام شده يك توسعه فشرده مي تواند شامل مخلوطي از آپارتمانهاي 2 تا 6 طبقه، مجموعه هاي مسكوني دو طبقه، مجموعه هاي مسكوني دو طبقه به هم پيوسته و مجتمع هاي خانه هاي تك واحدي باشد و در عين حال 30 درصد فضا نيز به عنوان پارك و فضاي آزاد باقي بماند، در حاليكه رشد سطحي و كم تراكم معمولا فقط 9 درصد از مساحت را به فضاهاي آزاد اختصاص مي دهد. سياستهاي كاربري زمين، علاوه بر تشويق تراكم و مهمتراز آن، بايستي در فكر ايجاد آميزه اي از توسعه هاي مختلف باشد. منطقه بندي شهر، بجاي جدا كردن خانه ها و مناطق تجاري، كه خود رفت و آمد را طولاني تر مي كند، بايستي تشويق گر آميختن و اختلاط آنها با يكديگر باشد. هدف اوليه از منطقه بندي رفع مزاحمت از امثال كشتارگاهها و دودكشهاي كارخانجات بود در حاليكه مزاحمت امروزي براي اكثر حومه نشينان از جانب راه بندانهاست. صرفه اقتصادي در توجه بيشتر به رفت و آمد عمومي وبرنامه ريزي دقيق كاربري زمين است. يك مطالعه اخيردر ملبورن نشان مي دهد كه چنانچه يك خانوار جديدبجاي حومه، در مركز شهر اسكان پيدا كند هزاران دلار در زيرساختها، خدمات شهري و هزينه هاي رفت و آمد صرفه جويي خواهد شد. مطمئن ترين راه كاستن از وابستگي به اتومبيل آن است كه رانندگان مجبور شوند هزينه هاي واقعي رانندگي رابيشتر خود بپردازند. تا وقتي كه صاحبان اتومبيلها ازمحركهايي همچون پاركينگ مجاني و استفاده از راههاي احداث شده با يارانه هاي دولتي سرشار باشند در ماشينهاي خود جا خوش خواهند كرد و اتوبوس، قطار و دوچرخه خالي و بلااستفاده خواهد ماند. اين يك دور باطل است زيرا وقتي از اين سيستمهاي موجود بهره كافي برده نشود برنامه ريزان نيز در اين گزينه هاي حمل و نقل سرمايه گذاري جديد نخواهند كرد. اولين گام آنست كه هزينه هاي نهفته رانندگي همچون آلودگي هوا، خدمات شهري و ساخت و مرمت راههاآشكار شود. شايد از همه نامشخص تر ارقام مربوط به خدمات راهنمائي آتش نشاني و آمبولانس باشد كه در يك سيستم اتومبيل - محور ضرورت دارند. بستن ماليات بنزين در حد يك تا دو دلار در هر كه گالن، هم اكنون در اروپا متداول است، موجب مي شود كه رانندگان سهم بيشتري از هزينه هاي تحميل شده بر جامعه را خود بپردازند. بعلاوه بستن ماليات قابل توجه بر ماشينهاي جديد و افزايش عوارض سالانه ماشينهاي موجود نيز عاقلانه است. با توجه به عدم توازن فاحش در سيستمهاي آمد و شد شهري بهتر است قسمتي از اين درامد صرف توسعه تجهيزات دوچرخه سواري، پياده روي و حمل و نقل عمومي شود. در عين حال بدون كمك قابل توجه و مداوم دولت زيرساختهاي لازم براي ساير انواع آمد و شد پيشرفت چنداني نخواهد كرد. مطالعات متعدد نشان مي دهد كه اگر جمعيت شهري از حدمعين 30 تا 40 نفر در هكتار پائين تر باشد وابستگي به اتومبيل شدت مي گيرد. اين حداقل تراكمي است كه برنامه ريزان شهري بايد در نظر داشته باشند. منطقه بندي و محركهاي مالي مي تواند خانه ها، مشاغل و خدمات را در اطراف گذرگاههاي حمل و نقل عمومي متمركز ايده آل كند آن است كه اين اقدامات در پيوند با طرحهاي توسعه تلفيقي و جامع ناحيه اي صورت بگيرد تا يك جامعه محلي مشكلات حمل و نقل خود را به هزينه جوامع ديگر برطرف نكند. هدف بايد فراهم آوردن رفاه و آسايش در قسمتهاي داخلي شهرها باشد تا مردم به زندگي در آن علاقه نشان دهند. زمان اقدام در مورد بحران حمل و نقل شهري كاملافرارسيده است. در واقع هم اكنون زيانهاي داشتن اتومبيل بيشتر در بسياري از كشورها بر منافع آن مي چربد. اگر قرار باشد، آنطور كه اتومبيل وعده داده بود، روياي شهرها در دستيابي به آمد و شد تميز، موثر و مطمئن به حقيقت بپيوندد لازم است تا فرمان را به طرف گزينه هاي پايدارتري بچرخانيم. منبع: Worldwatch