Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750617-4936S1

Date of Document: 1996-09-07

در صورت ادامه وضعيت كنوني آلودگي تهران روزي، ناچار از شهر مي گريزيم اندكي از صاحبان خودروها در روزي كه اعلام شد آلودگي هواي تهران به مرز خطر رسيده است، از وسايل نقليه عمومي جهت آمد و شد خود استفاده كردند هواي تهران به قدري آلوده است كه ساكنان اين شهر را در آستانه وقوع يك بحران بهداشتي عمومي قرار داده است. با وجود اينكه ميزان آلاينده هاي هواي تهران رو به افزايش است، متاسفانه تهراني ها به ژرفاي فاجعه و توصيه و هشدارها توجه نمي كنند. كارشناسان، آلودگي هوا را به قدري خطرناك مي دانند كه ادامه زندگي سالم در تهران در هاله اي از ابهام فرو رفته است. ميزان آلودگي هوا طي ماههاي اخير در سال 30 گذشته بي سابقه است; به اندازه اي كه در مناطق جنوبي و مركزي دودآلوده به هوا است و در شمال شهر، هواي آلوده به دود. يك بررسي نشان مي دهد ميزان آلودگي هوا در اواسط دي ماه سال گذشته به مرز خطر رسيد، ولي كمتر شهروند صاحب خودرو شخصي، به توصيه ها و هشدارها توجه تنها كرد استفاده كنندگان از وسايل نقليه عمومي شهرونداني بودند كه در ساير روزها نيز از اين وسايل استفاده مي كنند. چنين است كه هواي تهران همچنان آلوده مانده است. چرا به؟ بي توجهي نطر مي رسد شهروندان تهراني بعضا به آثار منفي و عمق خطر آلوده بودن هوا آگاهي ندارند و آلودگي هوا را مساله اي فرعي و حتي لوكس مي شمارند. حبيب رمضانپور مي گويد: آنچه كه براي من اولويت تامين دارد، معاش و مايحتاج اعضاي خانواده ام است. ما فعلا دغدغه تهيه ارزاق داريم. بامسعود آيرملوزاده در حاشيه ميدان فردوسي گفتگو كرديم كه مجسمه شاعر پارسي گو و حماسه سراي ايراني در وسط آن، جلوه گري مي كند; اما سرتا پاي مجسمه از دود سياه شده است: برايم فرق نمي كند هوا آلوده است فقط يانه مي خواهم كه راحت و بدون دغدغه به محل كارم برسم. در ضمن شما آيا خود مسئولي را سراغ داريد كه در مواقع اضطراري به جاي وسيله نقليه شخصي از اتوبوس يا تاكسي استفاده؟ كند من كه نديدم. دست كم مديران سازمان خودمان را مي دانم كه همواره از وسيله نقليه اختصاصي سازمان استفاده مي كنند. صديقه اميري نيز مي گويد: يكي از دلايل بي توجهي مردم به توصيه هاي كارشناسان اين است كه مردم هيچ وقت نديدند مديران ومسئولان براي آمد و شد خود از وسايل نقليه عمومي استفاده كنند. من كاري به مديران رده اول كشور ندارم; ولي دست كم مديران مياني مي توانند در مواقعي كه هوا آلوده تر است از وسايل نقليه عمومي استفاده كنند. اينهمه سازمان و نهاد دولتي داريم و بيش از آن مدير و... كه زير پاي هر كدام يك دستگاه خودروي سازماني است. در راستاي اجراي طرح هم پيمائي سازمان حمل و نقل و ترافيك تهران، كدام مدير يا مديراني را مي شناسيد كه به هنگام آمد و شد، ديگران را هم به مقصد؟ برسانند آلاينده هاي هواي تهران تهران به دليل وجود گازهاي خطرناك و معلق بودن دهها هزار تن ذرات كشنده در هوا از جمله شهرهاي آلوده دنيا به شمار مي آيد. با وجود تمامي تمهيدات تهران در رديف دوم آلوده ترين شهرهاي دنيا قرار روزانه دارد بيش از 3 هزار تن منواكسيد كربن 450 تن هيدروكربن 120 تن اكسيدهاي ازت 30 تن اكسيد گوگرد 30 تن ذرات معلق و 2 تن سرب در هواي تهران توسط خودروها به وجود مي آيد. دارندگان اتومبيل هاي بنزين سوز، آلوده كننده ترين افراد در ميان شهروندان به شمار مي روند. سبب كم هوشي مي شود سربي كه از اگزوز خودروهاي بنزين سوز خارج مي شود، خطرناك ترين آلاينده هواي تهران است. در تهران بيش از يك ميليون خودروي بنزين سوز وجود دارد كه هر يك به طور متوسط سالانه حدود 2 هزارليتر بنزين مصرف مي كند. از اين ميزان بنزين و روزانه 2 تن سرب وارد هوا و از آنجا مستقيما وارد ريه هاي شهروندان تهراني مي شود. داريوش عبدالقديري - پزشك عمومي مي گويد: بخش اعظم سربي كه از راههاي مختلف، خواه از مجاري تنفسي و يا مجاري گوارشي، وارد بدن مي شود، مستقيما از بدن خارج مي شود. اما بخش كوچكي از اين ماده وارد جريان خون مي شود و هموگلوبين خون را دچار مسموميت مي سازد. انباشته شدن تدريجي اين ماده سمي كه امينولويونيك اسيد نام دارد، به پيامدهايي مي انجامد كه از آن جمله مي توان به درد و يبوست معده، افزايش مايع مغز كه موجب كم خوابي و سردرد مي شود، تاثيرگذاري بر روي دستگاههاي تناسلي كه مي تواند سبب سقط نابهنگام جنين شود و سرانجام كم خوني اشاره كرد. گاز منواكسيد كربن، ديگر آلاينده اي است كه اگر چه از راه صنايع دودزا و دود دستگاههاي احتراق خانگي و حتي دود سيگار نيز وارد هوا مي شود، ولي منبع اصلي توليد آن، افزارهاي نقليه موتوري هستند. بررسي ها نشان مي دهند يك دستگاه اتومبيل پس از پيمودن يك كيلومتر راه حدود 30 گرم گاز منواكسيد كربن وارد هوا مي كند و هر چه اتومبيل ها، فرسوده تر باشند، ميزان توليد اين گاز مهلك نيز بيشتر خواهد بود. آلودگي هوا بيش از كودكان همه، را در معرض ابتلا به انواع بيماريها قرار مي دهد و مانع از رشد كامل آنان مي شود. ذرات معلقي كه در هوا وجوددارد، در ريه كودكان رسوبمي يابد و زمينه سرطان ريه رادر آينده دو چندان مي كند. علي خاتمي - متخصص كودكان درباره پيامدهاي تداوم آلودگي هوا مي گويد: آلودگي هوا براي تمام افراد خطرناك است و مهمترين عارضه آن تاثير نامطلوب بر روي ذهن كودكان از است طرف ديگر سربي كه از خروجي اگزوز خودروها بيرون مي آيد بر روي مغز كودكان اثر مي گذارد و سبب كم هوشي آنها در آينده مي شود و ادامه اين وضع سبب مي شود تا نسل آينده از نظر بهره هوشي و حافظه با مشكل روبرو شوند. در اشخاص بزرگسال نيز وضع به همين صورت است. اما از آن جا كه مغز بزرگسالان به رشد كامل رسيده است، آنها كمتر از كودكان دچار آسيب مي شوند به هر حال اين آلودگي بر روي ريه هر دو گروه تاثير مي گذارد و ابتلا به بيماريهاي تنفسي را سبب مي شود. سرانجام چاره چيست به دليل آلودگي هواي بسياري تهران، از شهروندان دچار انواع بيماريهاي ريوي، مغزي و حتي عصبي هستند. با اين همه، اگر بتوان خسارت آلودگي هوا را ارزيابي اقتصادي كرد، تحقيقا رقمي نجومي بدست خواهد آمد كه در مقايسه با آن، سرمايه لازم براي حذف آلاينده ها، ناچيز است. اما چرا اراده عملي در حذف آلاينده هاي هوا ضعيف آيا؟ است بايد نمونه اتفاقي كه در دهه 1950 ميلادي در شهر لندن روي داد در تهران نيز؟ پديدآيد در آن روز چند هزار نفراز ساكنان شهر لندن به دليل استنشاق هواي آلوده، جان خودرا از دست دادند. اكنون كه تهران به لحاظاقليمي و جغرافيايي از وضعيت مناسب طبيعي براي دفع وپراكنش آلودگي هوابرخوردار نيست، چاره اي جز اين نداريم كه در چنين فضاي بسته اي، توليد آلودگي را به حداقل برسانيم. كارشناسان چند طرح كوتاه مدت و ميان مدت و بلندمدت توصيه كرده و ارائه اماافزون مي دهند بر اينها و مهمتر ازهمه، بر لزوم اراده عملي دولت و مردم در رفع اين معضل تاكيددارند. اسماعيل خانبره - كارشناس محيط زيست مي گويد: اگر شهرداري مسئول تمامي امور شهر است، پس اين دستگاه بايد از افزارها، دانش و نيز قدرت كافي قانوني برخوردار باشد. راه حلها براي كاستن معضل آلودگي هوا در حالي قابل اجرا هستند كه يك دستگاه خاص و برخوردار از قوانين وجود داشته باشد و در عين حال آلودگي هوا نزد مردم بايد به يك باور و مبارزه با آن يكي از اولويت هاي مهم تلقي شود. مردم بايد خود را نسبت به اجراي توصيه هاي كارشناسان و سازمانهاي مربوطه موظف بدانند. چند راه بسيار ساده و اما ارزان، اساسي و سودمند براي كاهش آلودگي هواي شهرهاعبارتند از: تنظيم موتورخودروها: بسياري از خودروهاي تهران دچار نقص فني و فرسوده هستند. چون درحال حاضر نمي توان اين وسايل را يكجا كنار گذاشت، دست كم بايد كوشش شود با تعويض به موقع قطعات مصرفي مهم مانند شمع، پلاتين، فيلتر هوا و تنظيم موتور ومعاينه فني آنها، آلودگي خروجي را به حداقل رساند. در صورتي كه اين كار جدي گرفته شود مي توان حدود 50 درصد از سهم خودروها را در آلودگي هوا كاهش داد. مساله افزايش شمار اتوبوسهاو تاكسي ها نيز بايد در كوتاه مدت عملي شود; زيرا نقش مهمي در ايجاد انگيزه نزدشهروندان به ويژه صاحبان خودروهاي شخصي، ايفا مي كند. توليد خودرو با سوخت گاز يا بنزين بدون سرب. گاز سوز كردن خودروهايي كه در حال حاضر مورد استفاده هستند. با برخورداري ازتسهيلات اعطايي بانكها مي توان عمل تبديل سوخت خودروها ازبنزين به گاز را از سرعت اندك كنوني رهانيد و به آن شتابي جديد بخشيد. جايگزين كردن بنزين بدون سرب. نرخ بنزين بدون سربضمن آنكه با نرخ بنزين معمولي تفاوتي ندارد، در عين آلايندگي بسيار پائين، مفيد حال موتورخودروها نيز هست و به گفته كارشناسان بايد هر چه سريعتر بنزين معمولي از چرخه مصرف، حذف شود. افزايش قيمت سوخت خودروها: يكي از دلايل استفاده بيش از حد خودروهاي ارزان شخصي، بودن قيمت سوخت است. كارشناسان معتقدند با افزايش قيمت سوخت خودروها در كنار بهبود وضع شبكه حمل و نقل عمومي، ميزان تردد خودروها به ميزان قابل توجهي كاهش خواهد يافت. از محل افزايش نرخ سوخت، مبالغي بدست مي آيد كه مي توان در تقويت ناوگان حمل ونقل عمومي و رفع آلودگي هوا استفاده كرد. توسعه فضاي سبز واستفاده ازگياهان هميشه سبز در كاهش آلودگي هاي شيميايي و جذبذرات معلق در هوا بسيار موثراست. براي بهره وري از كاركرد درختان بايد ضمن استفاده ازگونه هاي غيرحساس و مقاوم، در صورت صدمه ديدن ترميم و احياء آنها هميشه در نظر قرار گيرد. اسماعيل خانبره مي گويد: فضاي سبز به ويژه درختان دركاهش آلودگي صدا نيز بسيارموثر است و مي تواند در صورت برخورداري از گونه هاي مناسبو كاشت اصولي تا حد چشم گيري آلودگي صوتي را كاهش دهد. اين نقش درختان در شهرهاي بزرگ و بزرگراهها داراي اهميت بسياري است; به ويژه گونه اي از درختان و بوته هاي هميشه سبز كه قدرت جذب سرب دارند.. با افزايش زمان و محدوده طرح ترافيك مي توان ميزان آمد و شد وسايل نقليه شخصي در شهر به ويژه هسته مركزي را كه درصد آلودگي بالاتري نسبت به ساير مناطق دارند، كاهش داد.