Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750614-4751S1

Date of Document: 1996-09-04

اين نزاع ناتمام! تحليلي از طرح اخبار علمي و اختلاف اجتناب ناپذير مطبوعات و دانشمندان دانشمندان، معمولا مسائل علمي را به زبان ساده تشريح نمي كنند پر نمودن فاصله ميان پيدايش موضوعات جديد علمي و آگاهي عموم از آن به عهده مطبوعات است اشاره; نزاع ناتمام روزنامه نگاران و دانشمندان بر سر طرح اخبار و گزارشهاي علمي ابعاد و جنبه هاي متفاوتي دارد. در كشور ما رسانه ها بخشهاي قابل توجهي از فضاي كار خود را به اينگونه مطالب و گزارشهاي علمي اختصاص مي دهند. اين مسئله از چند زاويه قابل بحث است و يكي از اين زوايا تاثير اجتنابناپذير روزنامه ها و عموما رسانه ها بر دايره بحثهاي علمي است. گناه رسانه ها تنها بزرگنمايي اخبار نيست بلكه آنها گاهي به ورطه دروغ نيز درمي غلطند و گناه دانشمندان نيز تنها عدم همكاري و همراهي با رسانه ها نيست، آنها گاهي از ارتباط مستمر و آگاه كننده با روزنامه ها پرهيز مي كنند. نوشته حاضر مي كوشد، گوشه اي از ابعاد اين درگيري را مطرح كند. در كتابدورتي نلكين استاد دانشكده جامعه شناسي و حقوق دانشگاه نيويورك، چنين آمده است: اغلب مردم از طريق مطبوعات، با مسائل پزشكي و علمي آشنا مي شوند. آشنايي افراد بامسائل علمي و پزشكي تازه، كمتر از طريق كسب تجربه هاي فردي و يا آموزش هاي خاص حاصل مي شود; بلكه بيشتر مواقع، افراد با خواندن گزارشهاي علمي وپزشكي در مطبوعات، به اطلاعات جديد در اين زمينه دست مي يابند. گزارش علمي خوب، توانايي افراد را در درك و ارزشيابي مسائل علمي و همچنين انتخابهاي معقول فردي بالا مي برد و بالعكس، گاهي اوقات، گزارش علمي ضعيف، افراد را به گمراهي كشانده و از درك واقعيات علمي بازمي دارد. تمام البته، اين مسئوليت به عهده گزارشگران علمي مطبوعات نيست; بلكه پزشكان و دانشمندان نيزدر انتقال درست مسائل پزشكي و علمي، نقش مهمي را برعهده دارند. دانشمندان و پزشكان موظفند در انتقال مسائل علمي و پزشكي به افراد جامعه كوشا باشند. معمولا روابط ميان پژوهشگران و دست اندركاران مطبوعات، زيادخوب شركت نيست پژوهشگران در گفتگوهاي مطبوعاتي معمولا با اكراه همراه است; زيرا آنان بيم دارند كه مسائل مورد بحث به نحوي غيرمسئولانه و توام با احساسات در مطبوعات انعكاس يابد; از سوي ديگر، دست اندركاران مطبوعات نيز پزشكان و پژوهشگران مسائل پزشكي را به پنهان كاري و بي تفاوتي متهم اين مي كنند بحث، از جمله مسائلي بود كه چندي پيش در هشتمين كنفرانس بين المللي اتحاديه بين المللي ان علمي مطبوعات. ( - IFSE) دربارسلون برگزار شد. يكي از مسائلي كه مورد توافق جمع كثيري از شركت كنندگان كنفرانس قرار گرفت، لزوم افزايش سطح آگاهي مخاطبين مطبوعات در مسائل علمي و پزشكي بود. لين مارگوليس از آكادمي ملي علوم امريكا معتقد است عملكرد مدارس در آموزش مناسب علوم به دانش آموزان، ناموفق بوده است. بروس دوري، سرپرست موزه كودكان اوركا در انگليس مي گويد: ارتقاء آگاهي عموم در مورد مسائل علمي تا حد زيادي به عهده پژوهشگران و دانشمندان است; اما پژوهشگران بيش از آن كه به افزايش آگاهي علمي افراد بيانديشند، نگران وجهه عمومي خود بوده كه معمولا از طريق مطبوعات كسب شده و يا به خطر مي افتد. مارتا بروكز در اين مورد مي گويد: تقصير عدم آگاهي افراد از مسائل علمي، هم متوجه دانشمندان و هم مردم است. دانشمندان، معمولا مسائل علمي را به زبان ساده براي عموم تشريح نمي كنند و اغلب از بيان صريح اين حقيقت كه آنهانيز از همه مسائل آگاه نيستند، سرباز از مي زنند سوي ديگر، عموم افراد نيز به دليل عدم آگاهي بر اين باورند كه علم، همه مشكلات بشر را حل خواهد نمود. پس نقش مطبوعات در اين زمينه؟ چيست در كنفرانس اتحاديه بين المللي ان علمي ولاديمير مطبوعات، دسمير از روزنامه اسپانيايي لاونگارديا مي گويد: مطبوعات نقش آگاهي دهنده دارند; معمولا ميان پيدايش موضوعات جديد علمي و آگاهي عموم از آن، فاصله اي وجود دارد كه پرنمودن اين فاصله و انتقال آگاهي، به عهده مطبوعات و روزنامه نگاران است. براي رسيدن به هدف اصلي كه همان آگاهي خوانندگان است بايد ابتدا موانع ارتباط درست ميان پژوهشگران و مطبوعات را برطرف به نمود اعتقاد لورنس التمن، گزارشگر پزشكي نيويورك تايمز، يكي ازدلايل عدم وجود ارتباط صحيح، اين است كه برخي از دستاوردهاي پژوهشگران، علمي خود را اغراق آميز جلوه معمولا مي دهند موسساتي كه بودجه هاي تحقيقاتي اين پژوهشگران را تامين مي كنند، از آنان مي خواهند كه براي پيشبرد مسئله كارهايشان، روابط عمومي را در نظر داشته باشند. گاهي اوقات نيز اين دانشمندان، بدون آن كه به عواقب اين كار بيانديشند، نتايج تحقيقات خود را با اغراق اعلام مي كنند. آلتمن مي گويد: يك نمونه از اظهارنظرهاي اغراق آميز پژوهشگران، ادعاي انستيتو تحقيقاتي اسكرپس مبني بر كشف راه درماني انواع مختلف سرطانها بود. بعد از انتشار اين خبر در مطبوعات، مشخص شد كه اين يافته، نتيجه گيري عجولانه و اغراق آميز از يك نظريه بوده است. جان مداكيس، سردبير پيشين نشريه نيچر، مي گويد: رفتارهاي مناسب در برخورد با مسائل علمي بايد حفظ شود و نتايج تحقيقات بدون اغراق و همان گونه كه هست اعلام شود; اما ظاهرا اين رفتار مناسب به ضرر تشكيلات اقتصادي برخي موسسات علمي بين المللي تمام مي شود. يك كشف علمي، زماني موجوديت مي يابد كه به اطلاع همگان برسد; اما در اعلام نتايج علمي نيز معمولا افراط و تفريط ديده مي شود; گاه به دليل وجود رقابت ميان موسسات علمي، از اعلام به موقع كشف علمي سرباز زده مي شود و گاه نتايج تحقيقات علمي بسيار اغراق آميز اعلام مي شود 20 در ساله اخير مواردي از اين قبيل به كرات مشاهده شده است و دليل عمده آن هم وجودرقابت ميان موسسات علمي و همچنين پژوهشگران است; زيرا اين مسئله بر ميزان وجوه دريافتي و پيشبرد كار آنان تاثير مستقيم دارد. به اعتقادنلكين، مهم ترين عامل اختلاف ميان روزنامه نگاران و دانشمندان، برداشت متفاوت آنان از نقش مطبوعات است. دانشمندان مي پندارند كه مطبوعات موظفند براي پيشبرد اهداف علم، با برجسته نمودن دستاوردهاي آنان، چهره مثبتي از آنان ارائه دهند. تام ويكلي، سردبير علمي روزنامه اينديپندنت در انگليس، مي گويد: روزنامه نگاران، نه وقت و نه توانايي آن را دارند كه صحت ادعاهاي علمي دانشمندان را بررسي كنند. يكي از دلايل كيفيت پايين روزنامه نگاري علمي آن است كه بسياي از گزارشگران نمي دانند براي بررسي صحت و سقم ادعاهاي دانشمندان به كجا بايد مراجعه كنند، پس، دانشمندان چگونه انتظار دارند، مطلبي كه دقيقا صحت و سقم آن مشخص نيست از سوي روزنامه نگاران مورد تاكيد قرار گيرد و حتي بزرگتر از آنچه هست، نشان داده شود. به اعتقادنلكين، اختلاف ميان دانشمندان و مطبوعات، اجتنابناپذير است; زيرا هر يك نقش اجتماعي خويش را برعهده دارد. دانشمندان بايد كارهايشان را به زبان غيرتخصصي و ساده براي مردم بازگو كنند تا مردم به اطلاعات لازم در مورد مسائل علمي دست يابند و همچنين وظيفه روزنامه نگاري علمي است كه زمينه درك مسائل علمي را براي مخاطبين خود فراهم آورد. منبع: TheLancet مترجم: مريم تاج فر