Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750613-4662S1

Date of Document: 1996-09-03

فراموشي بهبود كيفيت آموزشي و تلاش براي بازيابي فرهنگ ملي تحليلي بر سيستم آموزشي در كشورهاي مغرب ( الجزاير، مراكش و تونس ) اشاره: به رغم گذشت اندك زماني ازگشايش ستون آموزش و پرورش در كشورهاي ديگر اين ستون با استقبال دانشگاهيان، اساتيد و دانشجويان رشته هاي مختلف علوم تربيتي و دست اندركاران آموزش و پرورش روبه رو شده و در تماسهاي مختلف از ما خواسته اند انتشار اين ستون را براي مطالعات تطبيقي در حوزه آموزش و پرورش كشورهاي جهان ادامه دهيم. به همين منظور، از اين پس، علاوه بر مطالب كوتاهي كه باعنوان اصلي آموزش و پرورش در كشورهاي ديگر چاپ مي شوند، مطالبي از آموزش و پرورش كشورهاي جهان را زير همين عنوان اصلي ارائه مي دهيم. آنچه در پي مي آيد بررسي وضعيت آموزشي سه كشور آفريقايي در شمال اين قاره است كه اميد است مورد استفاده خوانندگان قرار گيرد. بررسي مقايسه اي سيستم آموزشي كشورهاي الجزاير، مراكش و تونس نشان مي دهد كه كاستي هاي سيستم آموزشي بيش مراكش، از دو كشور ديگر، الجزايرو تونس است. تقريبا 75 درصد دختران مراكشي از حق رفتن به مدرسه محروم هستند. در /3 3 مراكش ميليون كودك دوره 9 ساله آموزش ابتدايي را مي گذرانند; اما فقط 330 هزار تن از اين تعداد به دبيرستان راه مي يابند. حتي دولت مراكش نيز در سال 1994 رسما اعلام كرد كه دو سوم زنان اين كشور بي سواد هستند. وضعيت آموزش در دو كشور ديگر، تونس و الجزاير بهتر است. كشور الجزاير، پس از استقلال، بلادرنگ سياست همگاني كردن آموزش را درپيش گرفت; اما به گفته يك استاد دانشگاه در الجزاير، كيفيت آموزش در اين كشور، فداي كميت شده است. در اين ميان، وضعيت سيستم آموزشي تونس از دو كشور الجزاير و مراكش به مراتب بهتر است. تونس نيز سياست همگاني كردن آموزش را دنبال كرد، اما تاحدامكان از وارد آمدن لطمات جدي بر كيفيت آموزشي كشور جلوگيري كرد. تونس، با تاسيس مراكزي تحت عنوان مراكز حرفه اي، مانند انستيتو مقدماتي مطالعات علمي و تكنولوژيكي، تلاش كرده تا كيفيت آموزشي كشور را حفظ آمار كند بانك جهاني در سال 1991 حاكي از آن است كه 95 درصد كودكان تونسي از آموزش ابتدايي برخوردارند; اين رقم در مورد كودكان الجزايري و مراكشي به ترتيب 88 درصد و 55 درصد است. حبيبالمالكي، سرپرست شوراي ملي جوانان مراكش مي گويد: پايان بخشيدن به بي سوادي و كاستي هاي عميق آموزشي در مراكش، بايستي در اولويت ساير برنامه ها قرار گيرد و اگر مراكش، سياست آموزش همگاني را دنبال نكند، هرگز به صورت كشوري امروزي درنخواهدآمد. بانك جهاني كه دو عامل آموزش و بهداشت را دو اولويت اساسي اجتماعي مي داند درنظر دارد تا 60 ميليون دلار وام كمكي براي بهبود وضعيت آموزش به مراكش اعطا هريك كند از اين سه كشور مورد بحث، مواضع متفاوتي را در برابر اين سه مسئله اساسي مطرح در سيستم آموزشي شان در پيش گرفته اند; اين سه مسئله اساسي عبارت است از: ارتباط منطقي سياست آموزش همگاني با تربيت نخبگان; انتخاب زبان براي ارائه مطالب درسي در مدارس; چگونگي برخورد با مسائل مذهبي در مدارس. كاستي هاي سيستم آموزشي الجزاير، پس از درگيري هاي خونين سالهاي اخير، افزايش يافته است. در سه سال گذشته بيش از 1000 مدرسه ودانشگاه در الجزاير ويران و يا نيمه ويران شده است. صدها معلم كه اغلب آنان را فرانسوي زبانها تشكيل مي دادند، مجبور به ترك الجزاير شده اند. اين مشكلات آموزشي كه به دليل جنگ داخلي در الجزاير تشديد شده است، در مراكش و تونس نيز مشاهده آرزوي مي شود بازيابي فرهنگ، تاريخ و هويت خودي براي مردم اين سه كشور كه زماني تحت استعمار قرار داشتند، امري طبيعي است. سياستهاي عربي كردن، به عنوان بخشي از وظيفه ملي در اين كشورها دنبال مي شود. اين تلاش به ويژه در الجزاير با سابقه 130 سال استعمار بيش فرانسه، از ساير كشورها به چشم مي خورد. تونس و مراكش، پس از استقلال همچنان دو زبانه باقي ماندند. اين كشورها بيشتر تحت الحمايه، و نه تحت استعمار فرانسه محسوب مي شدند; از اين رو غرور ملي در اين كشورهاكمتر از غرور ملي الجزايري ها آسيب ديده بود. سياست عربي كردن آموزش ابتدايي و متوسطه در هر سه كشور الجزاير، تونس و مراكش در جريان است; اما هنوز مسئله بهبود كيفيت آموزش، چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در سال 1995 نسبت به سالهاي گذشته، از شمار افرادي كه امتحانات سال آخر دبيرستان را با موفقيت پشت سر گذارده اند، بسيار كاسته شده است. در الجزاير، شكاف ميان عربي زبانها و فرانسوي زبانها، به درگيري هميشگي ميان اين دو گروه مبدل گشته از است اين رو، تونس با استقبال از سياستهاي امروزي و مراكش با حفظ سياستهاي پيشين، تا حد امكان از بروز مشكلاتي مانند آنچه در الجزاير پيش آمده، جلوگيري كرده اند. در محمدشرفي سال 1991 وزير آموزش سياست تونس اصلاحات سريع را براساس اعلام كرد اين مطالب سياستها، درسي اصلاح شده و دوره هاي جديدي براي بهبود سطح علمي معلمها برگزار شد. وزير آموزش فعلي حاتم بن تونس، عثمان مي گويد: آموزش با كيفيت بالا و براساس استانداردهاي جهاني، ذهن دانش آموزان و دانشجويان را از حالت سكون خارج كرده و پويا مي سازد. هم مخالفان و هم طرفداران اصلاحات، اذعان دارند كه تعداد عددي دانش آموزان در كلاسها بسيار زياد و بالعكس امكانات آموزشي بسيار كم است. برنامه ها و مواد درسي نيز بسيار سنگين است. به گفته يكي از معلمان، اختصاص يك كتاب پرحجم براي هر موضوع درسي، دانش آموزان را با دشواري هاي بسياري مواجه ساخته است. به همين دليل، قرار است تا اكتبر امسال (آبان ماه )درصد 34 از حجم مواد درسي كاسته شود. موفقيت در كنترل جمعيت در تونس نيز موجب شده تا مشكلات آموزشي و همچنين وابستگي اين كشور به فرانسه كاهش يابد. براساس گزارش هاي بانك جهاني در سال 1995 بهبود كيفي نسبي در وضعيت آموزشي تونس مشاهده مي شود; اما اين بهبود كيفي درسطحي فراگير نبوده و فقط تعداد افراد مشخصي را شامل مي شود. سيستم آموزشي اين كشور بسيار انتخابي است; توانايي مالي افراد و همچنين تسلط آنان بر زبان فرانسه، معيارهاي اصلي اين انتخاب به شمار مي روند. پي يرورمورن، كارشناس آموزشي در فرانسه مي گويد: پيشرفت كشورهاي الجزاير، تونس و مراكش در مسائل مختلف، تاحد زيادي در گرو رشد و بهبود كيفي سيستم آموزشي كشورشان است. تا هنگامي كه آموزش در اين كشورها با كاستي هاي فراوان روبه روست، مسئله رشد در اين كشورها از حد كلام، فراتر نخواهدرفت. منبع: July, WEEKLY GUARDIAN ترجمه: مريم تاج فر