Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750611-4507S1

Date of Document: 1996-09-01

آموزش; از برابرسازي دولتي تا خصوصي سازي! گفتگوي همشهري با زرهاني، معاون امور مدارس غيرانتفاعي و مشاركتهاي مردمي وزارت آموزش و پرورش آموزش و پرورش در سال جاري بيش از دويست ميليارد تومان كسر بودجه آشكار دارد و اين در حالي است كه حقوق فرهنگيان چندان هم رضايت بخش نيست قرار است تعدادي از مديران مدارس غيرانتفاعي كه به تذكرات آموزش و پرورش توجه نكرده اند، عزل شوند درصد 67 دانش آموزان مدارس غيرانتفاعي از اقشار متوسط و كم درامد جامعه هستند آقاي زرهاني عده اي مي گويند مدارس غيرانتفاعي را سرمايه داران راه اندازي كرده اند، شما چه؟ مي گوئيد اشاره; چگونگي روند فعاليت مدارس غيرانتفاعي در سطح كشور و سوالاتي كه پيرامون عملكرد اين مدارس در اذهان مردم مطرح شده است، و نيز بررسي روند آموزش و پرورش در كشورمان از برابرسازي دولتي در بدو پيروزي انقلاب اسلامي تا خصوصي سازي ناشي از تشكيل مدارس غيرانتفاعي از سال 1368 موضوع گفتگوي خبرنگار فرهنگي همشهري با زرهاني معاون امور مدارس غيرانتفاعي و مشاركتهاي مردمي وزارت آموزش و پرورش است كه در آستانه آغاز سال تحصيلي جديد، تقديم خوانندگان و اولياي دانش آموزان مي شود. آقاي زرهاني، يكي از اساسي ترين مسايل مدارس غيرانتفاعي چگونگي نظارت بر كار آنهاست. از چه طريقي بر امور مدارس غيرانتفاعي نظارت؟ مي كنيد در راس امور مدارس غيرانتفاعي، شوراي نظارت بر مدارس قرار دارد كه متشكل است از نماينده رئيس جمهور، نمايندگان شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي عالي آموزش و پرورش و نماينده انجمن اوليا و مربيان; مسئوليت اين شورا به عهده وزير آموزش و پرورش يا نماينده ايشان است. مشابه اين شورا در هر استان زير نظر مديركل بر امور اين مدارس نظارت مي كند. مدارس غيرانتفاعي مانند مدارس دولتي توسط ادارات آموزش و پرورش اداره مي شوند و مقررات آموزشي و تربيتي آنها با ساير مدارس تفاوتي ندارد و هر معاونتي در اداره آموزش و پرورش، بر امور خاص مربوط به مدارس اشراف دارد. يعني معاون آموزشي امور آموزشي را سامان مي دهد و معاون پرورشي بر فعاليتهاي تربيتي آنها نظارت مي كند. يك آئين نامه بازرسي از مدارس غيرانتفاعي هم با تصويب شوراي نظارت به استانها ابلاغ شده است كه براساس آن، از گردش كار مدارس بازرسي به عمل مي آيد. امسال تعدادي از اين مدارس، در هنگام ثبت نام مرتكب تخلفاتي شدند و حتي مجوز يك مدرسه غيرانتفاعي در منطقه 11 تهران لغو شد. نظر شما در اين باره؟ چيست در مجموع تخلفات مدارس كاهش يافته است و نتايج بازرسي هاي وزارت آموزش و پرورش بيانگر اين است كه اين مدارس هر سال به سوي قانون مند شدن پيشرفت بيشتري مي كنند. با اين وصف امسال يك مدرسه متخلف، همانطور كه شما گفتيد منحل شد و پرونده چند مدرسه متخلف ديگر در شوراي نظارت مطرح است و قرار است تعدادي از مديران اين مدارس كه به تذكرات آموزش و پرورش توجه نكرده اند، عزل شوند. به تعدادي از مدارس متخلف هم تذكر كتبي داده ايم. شوراي نظارت مصمم است بدون توجه به خوشايند و يا نگراني اين و آن، به مسئوليت خود عمل كند. ارزشيابي از كار مدارس غيرانتفاعي براساس چه ملاكهايي؟ صورت مي گيرد در چارچوب يك برنامه هزار امتيازي، از تمامي مدارس غيرانتفاعي در ابعاد آموزشي و تربيتي و اداري مالي و فرهنگي ارزشيابي به عمل مي آيد و مدارس ممتاز و برتر تعيين مي شوند و مورد قدرداني قرار مي گيرند. البته، جداگانه از مدارسي كه در اقامه نماز پيشگام بوده اند و يا فعاليتهاي تربيتي سازنده تري داشته اند قدرداني نشده است و اين روند ادامه خواهد يافت. عده اي مي گويند در مدارس غيرانتفاعي كار تربيتي مطلوبي انجام نمي شود. براي تقويت برنامه تربيتي مدارس غيرانتفاعي؟ چه كرده ايد منشور فرهنگي و تربيتي مدارس غيرانتفاعي با امضاي وزير آموزش و پرورش به اين مدارس ابلاغ شده و مدارس موظفند آن را به خوبي اجرا كنند. اين منشور كه متضمن رشد اخلاقي و علمي، اجتماعي و تربيتي و سياسي دانش آموزان است، به صورت جامع و در قالب يك كتاب تدوين شده است. اين برنامه در واقع همان برنامه پرورشي مدارس دولتي است كه در آن اصلاحاتي انجام گرفته و با شرايط مدارس غيرانتفاعي انطباق داده شده است. امسال با هماهنگي آموزش ضمن خدمت، يك دوره آموزشي براي مربيان تربيتي و مديران مدارس غيرانتفاعي برگزار اين مي شود دوره تاكنون در چندين استان اجرا شده است. به مسئله اقامه نماز جماعت در مدارس غيرانتفاعي توجه مي شود و يك مجموعه از آثار دانش آموزان در اين زمينه منتشر شده است. امسال كتابخانه هزار مدرسه غيرانتفاعي كه بازده تربيتي بالاتري دارند، توسط اين معاونت تجهيز من مي شود با ديدگاهي كه آنها مي گويند مخالفم مدارس غيرانتفاعي، نوآوري هايي در امور آموزشي و تربيتي دارند كه امور تربيتي در اين ميان نمود دارد. تا چه ميزان با اين ديدگاه موافقيد كه مي گويند: مدارس غيرانتفاعي، آموزش و پرورش كشورمان را طبقاتي كرده؟ است جامعه ما از نظر توزيع ثروت مشكل دارد. عده اي درامد كلان وبادآورده دارند و عده اي در فقر به سر اين مي برند وضعيت اقتصادي در همه شئون اجتماعي مردم تاثير مي گذارد و آثار آن را در خوراك، پوشاك، مسكن، تفريح، آموزش و رفاه و درمان و بهداشت مردم مي توان مشاهده كرد. آموزش و پرورش هم به عنوان بخشي از جامعه از تاثير وضع اقتصادي جامعه بي بهره نيست. وقتي مدارس غيرانتفاعي هم داير نبود، عده اي براي بچه هاي خود با پرداخت وجوه زيادي معلم مي گرفتند و خانه خود را به كلاس درس يك نفري تبديل مي كردند. وزارت آموزش و پرورش، مجري قانون تاسيس مدارس غيرانتفاعي است كه محصول اراده مشترك مجلس و دولت است و دراجراي اين قانون سعي مي كند كه فرصتهاي آموزشي فرزندان فقرا و اغنيا را به هم نزديك كند و نگذارد شرايط آموزشي آنها از هم فاصله زيادي بگيرد. آموزش و پرورش از يك سو دچار كمبود منابع مالي است و همين امسال بيش از دويست ميليارد تومان كسر بودجه آشكار دارد و اين در حالي است كه حقوق فرهنگيان چندان هم رضايت بخش نيست و مدارس دولتي نيازهاي زيادي دارند و ما با كمبود فضاي آموزش مواجه هستيم و دولت هم، خيلي بيش از اين نمي تواند كمك كند. البته اگر قانون شوراهاي آموزش و پرورش به طور كامل اجرا شود، فشار خيلي كمتر خواهد شد. از سوي ديگر ايجاد مدارس غيرانتفاعي باعث بروز رقابتهاي آموزشي و تربيتي بين مدارس و دانش آموزان شده است. از اين رو وزارت آموزش و پرورش، در چارچوب قانون از توسعه مشاركتهاي مردمي استقبال مي كند، ولي تلاش مي نمايد تا مدارس غيرانتفاعي را در دسترس همه دانش آموزان اعم از فقير و متوسط و غني قرار دهد و تا آنجا كه مي تواند، نمي گذارد استعداد قرباني نارسايي هاي اقتصادي شود. تدوين و اجراي برنامه رافع و طرح تخفيف شهريه، در چارچوب اين سياست انجام گرفته است. آقاي زرهاني، شما به عنوان معاون مشاركتهاي مردمي و مدارس غيرانتفاعي وزارت آموزش و پرورش، موفقيت اين طرحها را چگونه ارزيابي مي كنيد و آيا اساس استقرار دانش آموزان فقير در كنار دانش آموزان ثروتمند را مفيد؟ مي دانيد اين دو برنامه در چند هزار مدرسه و در يك فضاي گسترده فرهنگي اجرا مي شوند و هزاران تن از همكاران فرهنگي ما، شاهد اجراي آنهادر دو سال گذشته بوده اند. واقعيت اين است كه دست اندركاران مدارس غيرانتفاعي و مسئولان آموزش و پرورش در سطوح مختلف و اولياي دانش آموزان و خود آنان از اين طرحها استقبال كرده اند و آنها را مظهري از عدالت تلقي مي كنند. اخيرا همكاران ما با تعداد زيادي از دانش آموزان مشمول برنامه رافع كه در اردوهاي ويژه اي شركت كرده بودند، مصاحبه به عمل آوردند. آنان با شور و اشتياق از عدالت دولت جمهوري اسلامي ياد مي كردند و رشد علمي خود را مرهون اين برنامه سازنده مي دانستند. كساني كه تصور مي كنند ادامه تحصيل فرزندان اغنيا و فقرا در كنار همديگر ميسر نيست، برداشت درستي از وضع مدارس غيرانتفاعي در سطح كشور ندارند و چشم به چند مدرسه غيرانتفاعي در مراكز مرفه تهران دوخته اند. در حالي كه واقعيت چيز ديگري است. هر چند تعدادي از مدارس غيرانتفاعي در تهران اغلب در انحصار افراد پولدار است، ولي در سطح ملي، وضع به گونه اي ديگر است و آمار نشان مي دهد كه 67 درصد از دانش آموزان اين مدارس از اقشار متوسط و كم درامد جامعه هستند. شهريه بعضي از مدارس غيرانتفاعي در شهرستانها كمتر از سي هزار تومان است و عده اي از اين مدارس هم از فرزندان با استعداد قشر كم درامد شهريه نمي گيرند. تعداد قابل توجهي از فرزندان ايثارگران، دانش آموز اين مدارس هستند. براي اين كه اين نكته روشن شود يادآور مي شوم تنها در استان خراسان حدود يازده هزار دانش آموز از خانواده هاي رزمندگان و اقشار متوسط و يا كم درامد جامعه در مدارس آستان قدس رضوي و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي درس مي خوانند و مدارس مشابه متعددي از اين دست در سراسر كشور وجود دارد. به ازاي كمكهايي كه وزارت آموزش و پرورش به مدارس غيرانتفاعي مي كند، آنها چه كارهايي انجام؟ مي دهند در برابر هر نيرويي كه به اين مدارس مامور مي شود، بايد چهار دانش آموز كم بضاعت را رايگان ثبت نام كنند. به ازاي هر يك ميليون تومان وام 20 ماهه بدون بهره كه دريافت مي كنند يك يا دو دانش آموز كم بضاعت را بايد رايگان ثبت نام كنند. به اين مدارس كيتهاي آموزشي و يا كتابهاي غيردرسي و وسايل كمك آموزشي مي دهيم، و مدارس هم معادل قيمت كالاهاي دريافتي، بايد افراد مستعد و مستضعف را رايگان بپذيرند. بعضي ها نام اين مدارس را انتفاعي گذاشته اند و عبارت غيرانتفاعي را ناروا مي دانند، شما چه؟ مي گوئيد همه مدارس يك وضع ندارند. برخي از مدارس وابسته به نهادها، دستگاهها و موسسات خيريه هستند و شخصيت حقوقي دارند و نه تنها دنبال سود نيستند، بلكه مبالغ هنگفتي هر سال يارانه مي دهند. بعضي از مدارس سودآورند و طبق مصوبه هيات دولت، سود آنها بايد صرف توسعه مدارس غيرانتفاعي شود. اگر شوراي نظارت در جريان سودجويي و افزون طلبي مدرسه اي قرار بگيرد، از كنار آن نخواهد گذشت. البته موسسات مجازند، حق الزحمه مختصري بردارند. البته عده اي هم مي گويند سرمايه داران اين مدارس را راه اندازي كرده اند. در اين مورد چه توضيحي؟ داريد اين تصور غلط را، افراد بي اطلاعي رايج كرده اند; البته افراد آگاه و هوشمند جامعه چنين تصوري مدرسه ندارند بدون سرمايه و امكانات داير نمي شود، ولي اكثر موسسان اين مدارس، فرهنگيان و چهره هاي فرهنگي و خدوم جامعه هستند. تعدادي از آنها زيورآلات و ماشين و خانه خود را فروخته اند و مدرسه غيرانتفاعي داير اينها كرده اند واقعا سرمايه دار نيستند، از همين مردم ند و با مناعت طبع زندگي مي كنند. بين موسسان، افراد مرفه هم هست، ولي اكثريت با متوسطين است. در ضمن جمعي از مدارس غيرانتفاعي وابسته به شخصيتهاي حقوقي است و سرمايه آنها يا متعلق به دستگاههاست و يا طبق اساسنامه بعد از انحلال در اختيار دولت اسلامي قرار مي گيرند. تعدادي از اين مدارس هم وابسته به فرهنگياني است كه تعاوني غيرانتفاعي تشكيل داده اند و من از نزديك شاهد تلاش خستگي ناپذير اين افراد هستم. ممكن است افراد سودجويي هم وارد اين صحنه شده باشند كه اينها به تدريج طرد مي شود. هنوز فكر مشاركتهاي مردمي در آموزش و پرورش و حتي در جامعه ما به اندازه كافي نهادينه نشده است و گاهي شاهد افراط و تفريطهايي هستيم و نهادينه شدن اين پديده نياز به زمان و برنامه ريزي دارد. ادامه دارد